ប្រធានបទ

កងនាវាសេរីភាពហ្គាហ្សា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផែនទីប្រៀបធៀបទីតាំងនានានៃកងនាវារវាងឆ្នាំ២០១០ និង២០២៥ ប្រភព: Wikipedia

កងនាវាសេរីភាពហ្គាហ្សា (Gaza Freedom Flotilla) គឺជាស៊េរីនៃបេសកកម្មសមុទ្រដែលមានគោលដៅបំបែកការបិទខ្ទប់ដែលអ៊ីស្រាអែលបានដាក់លើតំបន់ហ្គាហ្សាចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៧។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស កងនាវាទាំងនេះត្រូវបានរៀបចំដោយក្រុមចលនាសេរីភាពហ្គាហ្សា (Freedom Flotilla Coalition) ដែលរួមមានអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល សកម្មជន និងអ្នកគាំទ្រមកពីជុំវិញពិភពលោក។ កងនាវាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ២០១០ ដែលមាននាវាចំនួន ៦ គ្រឿង គឺជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏សំខាន់ បន្ទាប់ពីការវាយឆ្មក់ដោយកងទ័ពអ៊ីស្រាអែល ដែលបានបង្កឱ្យមានវិបត្តិការទូតធ្ងន់ធ្ងរ និងការថ្កោលទោសទូទាំងពិភពលោក។ បន្ទាប់មក កងនាវាជាបន្តបន្ទាប់បានព្យាយាមម្តងហើយម្តងទៀត ទោះបីជាភាគច្រើនត្រូវបានស្កាត់ ឬរារាំងក៏ដោយ។ កងនាវានេះក៏បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃចលនាសាមគ្គីភាពអន្តរជាតិសម្រាប់ប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីន។

ទីតាំង និងអ្នកចូលរួម

ហ្គ្រេតា ធុនបឺក (Greta Thunberg) ថ្លែងសុន្ទរកថាជូនអ្នកគាំទ្រនៅបារឡូណា មុនការចេញដំណើរនៃកងនាវាឆ្នាំ២០២៥ ប្រភព: Wikipedia

កងនាវាសេរីភាពហ្គាហ្សាជាធម្មតាបានចេញដំណើរពីកំពង់ផែក្នុងប្រទេសក្រិក សាយព្រុស និងតួកគី ដោយធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់មេឌីទែរ៉ាណេទៅកាន់ច្រាំងហ្គាហ្សា។ ផែនទីពីវិគីភីឌាបង្ហាញទីតាំងស្កាត់ជាច្រើននៅទូទាំងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេខាងកើត។ អ្នកចូលរួមរួមមានសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស បុគ្គលិកពេទ្យ សាស្ត្រាចារ្យសាកលវិទ្យាល័យ អ្នកកាសែត និងតំណាងរាស្ត្រមកពីបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ។ តាមវិគីភីឌា ក្នុងចំណោមអង្គការស្ថាបនិកមាន Free Gaza Movement និង IHH (មូលនិធិមនុស្សធម៌ទួរគី) ដែលដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងកងនាវាឆ្នាំ២០១០។ នៅឆ្នាំ២០២៥ កងនាវាបាឡូណាបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ជាអន្តរជាតិតាមរយៈការចូលរួមរបស់សកម្មជនយុវជនដូចជា ហ្គ្រេតា ធុនបឺក ដែលបានថ្លែងសុន្ទរកថាគាំទ្រនៅមុនពេលចេញដំណើរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ផ្លូវធ្វើដំណើររបស់កងនាវាសេរីភាពហ្គាហ្សាលើកដំបូង ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១០ ប្រភព: Wikipedia

នៅថ្ងៃទី ៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១០ នាវាចំនួន ៦ រួមទាំងនាវា Mavi Marmara ដ៏ល្បី បានបើកសំពៅពីឆ្នេរតួកគីសំដៅទៅហ្គាហ្សា។ យោងតាមវិគីភីឌា កងទ័ពជើងទឹកអ៊ីស្រាអែលបានស្កាត់និងឡើងលើនាវានៅក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិនៅយប់ថ្ងៃទី ៣១ ឧសភា។ ការប៉ះទង្គិចគ្នាបណ្តាលឱ្យសកម្មជន ៩ នាក់ស្លាប់ និងជាង ៣០ នាក់រងរបួស ខណៈទាហានអ៊ីស្រាអែលក៏រងរបួសដែរ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបង្កឱ្យមានប្រតិកម្មអន្តរជាតិយ៉ាងខ្លាំង រួមទាំងការថ្កោលទោសពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ និងការកោះហៅឯកអគ្គរដ្ឋទូតមកវិញពីប្រទេសជាច្រើន។ តាមវិគីភីឌា គណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (Palmer Report) បានរកឃើញថាការបិទខ្ទប់ហ្គាហ្សាគឺស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់កម្លាំងរបស់អ៊ីស្រាអែលគឺ "ហួសហេតុ និងគ្មានហេតុផល"។

ក្រោយឆ្នាំ២០១០ កងនាវាបន្តបន្ទាប់ត្រូវបានព្យាយាម ប៉ុន្តែភាគច្រើនត្រូវបានរារាំង។ នៅឆ្នាំ២០១១ កងនាវា Freedom Flotilla II ត្រូវបានក្រិកហាមមិនឱ្យចេញដំណើរ ហើយអ្នកចូលរួមមួយចំនួនត្រូវបានចាប់ខ្លួន។ នៅឆ្នាំ២០១៥ កងនាវា Freedom Flotilla III បានប៉ុនប៉ងចេញដំណើរម្តងទៀត ប៉ុន្តែត្រូវបានអាជ្ញាធរក្រិកស្កាត់ ដោយប្រការថាធ្វើឡើងសម្រាប់សុវត្ថិភាព។ តាមវិគីភីឌា ការប៉ុនប៉ងទាំងនេះបានបន្តរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសតាមរយៈកងនាវាពីអឺរ៉ុបដូចជា Freedom Flotilla 2025។

តួនាទី និងសកម្មភាព

នាវានៃកងនាវាសេរីភាពហ្គាហ្សានៅកំពង់ផែអៀរ៉ាភីត្រា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោយការស្កាត់ ប្រភព: Wikipedia

បេសកកម្មរបស់កងនាវាសេរីភាពហ្គាហ្សាមានទិសដៅពីរ៖ ការដឹកជញ្ជូនជំនួយមនុស្សធម៌ និងការតវ៉ានយោបាយប្រឆាំងនឹងការបិទខ្ទប់។ យោងតាមវិគីភីឌា កងនាវាបានដឹកថ្នាំពេទ្យ សម្ភារៈសំណង់ ឧបករណ៍អប់រំ និងអាហារដើម្បីឆ្លើយតបនឹងវិបត្តិមនុស្សធម៌ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ។ ក្រៅពីនេះ កងនាវាមានគោលបំណងទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលនានាឲ្យធ្វើសកម្មភាព។ អ្នករៀបចំបានប្រកែកថាការបិទខ្ទប់គឺជាការដាក់ទណ្ឌកម្មសមូហភាពខុសច្បាប់ក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ។ តាមរយ:យុទ្ធនាការទាំងនេះ កងនាវាបានជះឥទ្ធិពលដល់មតិសាធារណៈ និងនាំឱ្យមានកិច្ចពិភាក្សាក្នុងសភារបស់ប្រទេសមួយចំនួន ព្រមទាំងជំរុញឱ្យអង្គការសហប្រជាជាតិបើកការស៊ើបអង្កេតជាច្រើនលើក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ផែនទីបង្ហាញការធានាសុវត្ថិភាពសម្រាប់កងនាវា ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់ឆ្នាំ២០២៦ កងនាវាសេរីភាពហ្គាហ្សានៅតែសកម្ម។ រូបភាពពីវិគីភីឌាថ្មីៗបង្ហាញថា កាលពីថ្ងៃទី ៣ ឧសភា ២០២៦ កងនាវាមួយត្រូវបានស្កាត់នៅអៀរ៉ាភីត្រា (Ierapetra) ប្រទេសក្រិក បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរក្រិកហាមឃាត់ការធ្វើដំណើរ ដោយសារសម្ពាធពីអ៊ីស្រាអែល និងហានិភ័យសុវត្ថិភាព។ វិបត្តិនៅហ្គាហ្សានៅតែបន្ត ជាពិសេសក្រោយជម្លោះយោធាឆ្នាំ២០២៣-២០២៥ ដែលធ្វើឱ្យតម្រូវការជំនួយមនុស្សធម៌កើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ តាមវិគីភីឌា បេសកកម្មថ្មីៗនេះបានផ្តោតទៅលើការប្រមូលមូលនិធិ និងការកេណ្ឌសកម្មជន ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថាការបិទខ្ទប់ត្រូវតែបញ្ចប់។ អ្នកវិភាគជាច្រើនមើលឃើញថា កងនាវាទាំងនេះជាឧបករណ៍ដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងការប្រឈមនឹងគោលនយោបាយរបស់អ៊ីស្រាអែល និងដាស់ស្មារតីអន្តរជាតិជុំវិញសិទ្ធិប៉ាឡេស្ទីន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

សកម្មជននាវាជំនួយហ្គាហ្សាចោទអ៊ីស្រាអែលពីការរំលោភផ្លូវភេទក្រោយឃុំខ្លួន
ពិភពលោក

សកម្មជននាវាជំនួយហ្គាហ្សាចោទអ៊ីស្រាអែលពីការរំលោភផ្លូវភេទក្រោយឃុំខ្លួន

សកម្មជនរាប់រយនាក់ដែលត្រូវបានដោះលែងពីការឃុំខ្លួនដោយអ៊ីស្រាអែលក្រោយព្យាយាមដឹកជំនួយទៅហ្គាហ្សាបានចោទប្រកាន់ពីការរំលោភបំពានរួមទាំងការរំលោភផ្លូវភេទ ខណៈអ៊ីស្រាអែលបដិសេធ។

២៣ ឧសភា ២០២៦

កងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលឡើងជិះនាវាជំនួយហ្គាហ្សាក្បែរកោះស៊ីប
ពិភពលោក

កងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលឡើងជិះនាវាជំនួយហ្គាហ្សាក្បែរកោះស៊ីប

ក្បួននាវា Global Sumud Flotilla ដែលដឹកជំនួយមនុស្សធម៌ទៅកាន់ហ្គាហ្សា ត្រូវបានកងទ័ពជើងទឹកអ៊ីស្រាអែលឡើយចាប់បាននៅថ្ងៃចន្ទ បន្ទាប់ពីបានចាកចេញពីប្រទេសតួកគីកាលពីសប្តាហ៍មុន។

១៨ ឧសភា ២០២៦

អ៊ីស្រាអែលនិរទេសសកម្មជននាវាជំនួយហ្គាហ្សាពីរនាក់ក្រោយឃាត់ខ្លួនរាប់សប្តាហ៍
ពិភពលោក

អ៊ីស្រាអែលនិរទេសសកម្មជននាវាជំនួយហ្គាហ្សាពីរនាក់ក្រោយឃាត់ខ្លួនរាប់សប្តាហ៍

សកម្មជនពីរនាក់ដែលស្ថិតនៅក្នុងកងនាវាជំនួយ Global Sumud Flotilla លើកទីពីរត្រូវបានកងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលចាប់ខ្លួនកាលពីចុងខែមេសា ហើយត្រូវបាននិរទេសនៅថ្ងៃទី១០ ឧសភា។

១០ ឧសភា ២០២៦