ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការបាត់បង់ និងការខ្ជះខ្ជាយអាហារ គឺជាអាហារដែលត្រូវបានចោល ឬបាត់បង់ដោយមិនបានបរិភោគ។ តាមអត្ថបទ Food loss and waste របស់វិគីភីឌា បាតុភូតនេះកើតឡើងនៅគ្រប់ដំណាក់កាលនៃប្រព័ន្ធអាហារ គឺចាប់ពីការផលិត ការកែច្នៃ ការចែកចាយ ការលក់រាយ រហូតដល់ការបរិភោគ។ ប៉ុន្តែភាគច្រើននៃការខ្ជះខ្ជាយត្រូវបានបង្កឡើងបន្ទាប់ពីអ្នកប្រើប្រាស់បានទិញអាហាររួចហើយ។

តាមវិគីភីឌា ប្រហែលមួយភាគបីនៃអាហារនៅទូទាំងពិភពលោកត្រូវបានចោល ហើយធនធានដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដែលប្រើប្រាស់ក្នុងការផលិតអាហារក៏ត្រូវបានខ្ជះខ្ជាយទៅជាមួយផងដែរ។ បរិមាណសំណល់អាហារសកលមានចំនួន ៩៣១ លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ។ តួលេខនេះធ្វើឱ្យការខ្ជះខ្ជាយអាហារក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់នៅក្នុងការជជែកដេញដោលអំពីសេដ្ឋកិច្ច និងបរិស្ថាននៅទូទាំងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការខ្ជះខ្ជាយអាហារមិនកំណត់ត្រឹមតំបន់ណាមួយ ឬប្រទេសណាមួយឡើយ តែកើតឡើងគ្រប់ទីកន្លែងដែលមនុស្សផលិត ចែកចាយ លក់ និងបរិភោគអាហារ។ តាមវិគីភីឌា ការខ្ជះខ្ជាយអាហារសកលចំនួន ៩៣១ លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ ត្រូវបានបែងចែកជាបីវិស័យ គឺ ៦១ ភាគរយមកពីគ្រួសារ ២៦ ភាគរយមកពីវិស័យសេវាអាហារ និង ១៣ ភាគរយមកពីវិស័យលក់រាយ។ ការបែងចែកនេះបង្ហាញថា គ្រួសារជាប្រភពធំបំផុតនៃការខ្ជះខ្ជាយ។

ឯកសារយោងរបស់វិគីភីឌាបង្ហាញឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងពីបរិបទផ្សេងៗគ្នា ដូចជាអាហារសល់ពីអាហារថ្ងៃត្រង់ក្នុងភោជនីយដ្ឋានមួយនៅទីក្រុងសេអ៊ូល ផលិតផលអាហារកំប៉ុងដែលគេចោលនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងបន្លែដែលគេចោលនៅលើគំនរជីកំប៉ុសនៅចក្រភពអង់គ្លេស។ ឯកសារដដែលក៏បង្ហាញថា ការខ្ជះខ្ជាយមួយផ្នែកមិនអាចជៀសវាងបានឡើយ ដូចជាសំបកដំឡូង សំបកខ្ទឹមបារាំង សំបកផ្លែឈើ និងសំបកពងមាន់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

កង្វល់អំពីការខ្ជះខ្ជាយអាហារមានឫសគល់យូរយារណាស់មកហើយ។ ឯកសារយោងរបស់វិគីភីឌារួមមានផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពីសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ដែលអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនកុំខ្ជះខ្ជាយអាហារ ព្រមទាំងផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយផ្សេងទៀតដែលមានចំណងជើងថា Food, Don't Waste It។ ផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយទាំងនេះបង្ហាញថា ការខ្ជះខ្ជាយអាហារជាប្រធានបទដែលសង្គមយកចិត្តទុកដាក់តាំងពីជាងមួយសតវត្សរ៍មុនមក។

នៅក្នុងដំណាក់កាលទំនើប ការខ្ជះខ្ជាយអាហារបានក្លាយជាប្រធានបទដែលត្រូវបានសិក្សា វាស់វែង និងផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ឯកសារយោងបង្ហាញផ្ទាំងព័ត៌មានពន្យល់អំពីការខ្ជះខ្ជាយអាហារដែលផលិតដោយ Next Generation Food ក្នុងឆ្នាំ២០១០ ដែលជាឧទាហរណ៍មួយនៃកិច្ចខិតខំផ្សព្វផ្សាយដល់សាធារណជន។ តាមវិគីភីឌា ការវាស់វែងនៅកម្រិតសកលបានបង្ហាញថា ប្រហែលមួយភាគបីនៃអាហារត្រូវបានចោល ហើយបរិមាណសំណល់អាហារសកលមានចំនួន ៩៣១ លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ។ ដូច្នេះ ការផ្សព្វផ្សាយអំពីការខ្ជះខ្ជាយអាហារមានប្រវត្តិវែងឆ្ងាយ ហើយបានបន្តរហូតដល់សម័យបច្ចុប្បន្ន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ការខ្ជះខ្ជាយអាហារមានន័យថា ធនធានដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដែលប្រើប្រាស់ក្នុងការផលិតអាហារក៏ត្រូវបានខ្ជះខ្ជាយទៅជាមួយផងដែរ។ លើសពីនេះ ផ្ទាំងព័ត៌មានក្នុងឯកសារយោងបង្ហាញថា ការខ្ជះខ្ជាយអាហារទទួលខុសត្រូវចំនួន ៦ ភាគរយនៃការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់នៅទូទាំងពិភពលោក។ ដូច្នេះ បញ្ហានេះមានផលប៉ះពាល់ទាំងលើសេដ្ឋកិច្ច និងលើបរិស្ថាន។

នៅផ្នែកវប្បធម៌ និងសង្គម ការខ្ជះខ្ជាយអាហារបានជំរុញឱ្យមានចលនាតវ៉ា និងទម្រង់សកម្មភាពផ្សេងៗ។ ឯកសារយោងបង្ហាញពីបាតុកម្មប្រឆាំងការខ្ជះខ្ជាយអាហារនៅទីក្រុងប៊ែរឡាំង ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ព្រមទាំងសកម្មភាពរបស់សកម្មជនប្រឆាំងការខ្ជះខ្ជាយអាហារ Robin Greenfield ដែលបានរើសអាហារពីធុងសំរាមនៅទីក្រុង Madison រដ្ឋ Wisconsin សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងរយៈពេលពីរថ្ងៃ។ ឯកសារដដែលក៏បង្ហាញពីធុងសំរាមអាហារដែលគេចាក់សោទុក ដើម្បីការពារការរើសយកអាហារពីធុងសំរាមផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ទាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងក្នុងសហគមន៍ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ការខ្ជះខ្ជាយអាហារជាប្រធានបទដែលពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់នឹងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។ តាមវិគីភីឌា វិស័យគ្រួសារជាប្រភពធំបំផុតនៃការខ្ជះខ្ជាយ គឺ ៦១ ភាគរយ ដែលមានន័យថាការសម្រេចចិត្តប្រចាំថ្ងៃរបស់គ្រួសារមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងបញ្ហានេះ។ បញ្ហានេះក៏ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងប្រធានបទព័ត៌មានធំៗ ដូចជាតម្លៃទំនិញ និងអតិផរណា ព្រមទាំងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដោយសារការខ្ជះខ្ជាយអាហារទទួលខុសត្រូវចំនួន ៦ ភាគរយនៃការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់សកល។

នៅវិស័យលក់រាយ កិច្ចខិតខំកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយក៏អាចមើលឃើញផងដែរ។ ឯកសារយោងបង្ហាញពីការបញ្ចុះតម្លៃលើអាហារដែលជិតផុតកំណត់នៅក្នុងប្រទេសហូឡង់ ដែលជាឧទាហរណ៍នៃការខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងវិស័យលក់រាយដើម្បីកាត់បន្ថយការបោះចោលអាហារ។ ដោយសារការខ្ជះខ្ជាយកើតឡើងច្រើនបំផុតបន្ទាប់ពីអ្នកប្រើប្រាស់បានទិញអាហារ បញ្ហានេះក៏ពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ដល់គ្រួសារនីមួយៗផងដែរ។