ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ជំងឺបង្កឡើងដោយអាហារ គឺជាជំងឺណាមួយដែលបណ្ដាលមកពីការចម្លងមេរោគ ឬជាតិពុលតាមរយៈអាហារ។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ភ្នាក់ងារបង្ករោគរួមមានបាក់តេរីដូចជា Salmonella, Escherichia coli, និង Campylobacter វីរុសដូចជា Norovirus និង Rotavirus ប៉ារ៉ាស៊ីតដូចជា Giardia lamblia ព្រមទាំងជាតិពុលធម្មជាតិដូចជា អាហ្វឡាតូស៊ីននៅក្នុងសណ្ដែកដី និងផ្សិតពុល។ កត្តាហានិភ័យសំខាន់គឺការចម្អិនមិនបានត្រឹមត្រូវ ការទុកដាក់នៅសីតុណ្ហភាពមិនសមស្រប និងការបំពុលឆ្លងរវាងអាហារឆៅនិងឆ្អិន។

រោគសញ្ញាទូទៅរួមមាន រាករូស ក្អួត ឈឺពោះ និងគ្រុនក្ដៅ។ ក្នុងករណីខ្លះ ផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរដូចជាខ្សោយតម្រងនោម ឬស្លាប់អាចកើតឡើង ជាពិសេសចំពោះកុមារ និងមនុស្សចាស់។ ការការពារមានមូលដ្ឋានលើគោលការណ៍ ៤ យ៉ាងគឺ សម្អាត ញែកដាច់ពីគ្នា ចម្អិន និងត្រជាក់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ជារៀងរាល់ឆ្នាំមនុស្សប្រមាណ ៦០០ លាននាក់ធ្លាក់ខ្លួនឈឺដោយសារអាហារមិនមានសុវត្ថិភាព ហើយ ៤២០ ០០០ នាក់បានស្លាប់។ អត្រាកើតឡើងមានកម្រិតខ្ពស់ជាងគេនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាហ្វ្រិក និងតំបន់កំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលកត្តាដូចជាទឹកមិនស្អាត ប្រព័ន្ធលូបង្ហូរមិនល្អ និងការរក្សាអាហារមិនបានត្រឹមត្រូវ ជាមូលហេតុចម្បង។ យោងតាម Wikipedia ក្រុមប្រជាជនដែលងាយរងផលប៉ះពាល់ជាងគេរួមមានកុមារអាយុក្រោម ៥ ឆ្នាំ ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ និងអ្នកមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ។

នៅកម្ពុជា បញ្ហាសុវត្ថិភាពអាហារនៅតែជាកង្វល់ធំមួយសម្រាប់សុខភាពសាធារណៈ។ សព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia កត់សម្គាល់ថា នៅតំបន់ជនបទ ការបរិភោគបន្លែឆៅ និងការប្រើប្រាស់ទឹកមិនស្អាតជាមូលហេតុចម្បងនៃការពុលអាហារ។ បញ្ហាទាំងនេះធ្វើឱ្យកម្ពុជាប្រឈមនឹងបន្ទុកជំងឺខ្ពស់ ដែលជាកត្តារារាំងការអភិវឌ្ឍសុខភាពនិងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការយល់ដឹងអំពីជំងឺបង្កឡើងដោយអាហារមានការវិវត្តិយ៉ាងយូរ។ តាំងពីសម័យបុរាណ មនុស្សបានកត់សម្គាល់ថាការបរិភោគអាហារដែលខូចអាចបង្កឱ្យមានជំងឺ។ យោងតាម Wikipedia នៅសតវត្សទី ១៧ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានចាប់ផ្ដើមប្រើមីក្រូទស្សន៍ដើម្បីសង្កេតមើលមីក្រុប តែទំនាក់ទំនងរវាងមីក្រុបនិងជំងឺមិនទាន់ច្បាស់នៅឡើយ។

នៅសតវត្សទី ១៩ លោក Louis Pasteur បានបង្ហាញថាមីក្រុបជាមូលហេតុនៃការខូចអាហារ និងជំងឺ ដែលនាំទៅរកការអភិវឌ្ឍបច្ចេកទេសប៉ាស្ទ័រហ្សាស្យុង។ នៅឆ្នាំ ១៨៨៥ លោក Daniel Elmer Salmon បានរកឃើញបាក់តេរី Salmonella ដែលក្រោយមកត្រូវបានកំណត់ថាជាមេរោគបង្កជំងឺពុលអាហារដ៏សំខាន់។ ក្រោយមក ការរកឃើញមេរោគផ្សេងៗដូចជា E. coli O157:H7 នៅឆ្នាំ ១៩៨២ បានពង្រីកការយល់ដឹងអំពីភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺនេះ។ ប្រវត្តិការផ្ទុះជំងឺធំៗដូចជាករណី "Typhoid Mary" បានបញ្ជាក់ពីតម្រូវការក្នុងការតាមដានប្រភពអាហារ និងអ្នកផ្ទុកមេរោគ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមការប៉ាន់ប្រមាណរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក ការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចដោយសារជំងឺបង្កឡើងដោយអាហារឈានដល់រាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងថ្លៃព្យាបាល ការបាត់បង់ផលិតភាព និងការបំផ្លាញទីផ្សារ។ ឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារត្រូវប្រឈមនឹងការចំណាយខ្ពស់ក្នុងការអនុលោមតាមស្តង់ដារសុវត្ថិភាព និងការស្រាវជ្រាវដើម្បីការពារការផ្ទុះជំងឺ។

វប្បធម៌ក្នុងតំបន់ផ្សេងៗក៏ជះឥទ្ធិពលដល់ហានិភ័យផងដែរ។ យោងតាម Wikipedia ការបរិភោគសាច់ឆៅនៅប្រទេសមួយចំនួនដូចជាជប៉ុន (ស៊ូស៊ី) ឬប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ទាមទារការគ្រប់គ្រងយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្នដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យពីបាក់តេរីនិងប៉ារ៉ាស៊ីត។ នៅកម្ពុជា ប្រពៃណីបរិភោគបន្លែឆៅជាមួយទឹកជ្រលក់ ដូចជាស្លាប់ត្រីឆៅ (ផ្អក) ជាដើម អាចបង្កើនឱកាសឆ្លងជំងឺ ប្រសិនបើគ្រឿងផ្សំមិនត្រូវបានរៀបចំឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ការអប់រំស្ដីពីអនាម័យចំណីអាហារគឺជាគន្លឹះសំខាន់ក្នុងការកាត់បន្ថយជំងឺទាំងនេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅបច្ចុប្បន្ន ជំងឺបង្កឡើងដោយអាហារនៅតែជាបញ្ហាសុខភាពសកលដ៏សំខាន់។ ការផ្ទុះជំងឺថ្មីៗ ដូចជាការរីករាលដាលនៃ E. coli ពីបន្លែបៃតងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ឬការពុល Salmonella ពីស៊ុតនៅអឺរ៉ុប បានបង្ហាញពីភាពចាំបាច់នៃប្រព័ន្ធឃ្លុំមើលជាតិ និងអន្តរជាតិ។ លើសពីនេះ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកំពុងបង្កើនហានិភ័យ ដោយសារកម្តៅខ្ពស់ជំរុញការលូតលាស់របស់មេរោគក្នុងអាហារ និងប៉ះពាល់ដល់ខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់អាហារពិភពលោក។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកចិត្តទុកដាក់លើសុវត្ថិភាពអាហារកាន់តែកើនឡើង ជាពិសេសជាមួយកំណើនឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ និងទេសចរណ៍។ តាមរបាយការណ៍ថ្មីៗរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក ការពង្រឹងច្បាប់សុវត្ថិភាពអាហារ និងការបណ្ដុះបណ្ដាលអ្នកលក់ដូរតាមផ្លូវ អាចកាត់បន្ថយអត្រាជំងឺបានយ៉ាងច្រើន។ ដោយសារបញ្ហានេះមានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់នឹងសុខភាពសាធារណៈ និងសេដ្ឋកិច្ច វាជាប្រធានបទដែលអ្នកអាន KhmerPulse គួរតែតាមដានជាប្រចាំ។