ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia នៅក្នុងកីឡាបាល់ទាត់អាជីព "ការផ្ទេរ" សំដៅដល់ការផ្លាស់ប្តូរកីឡាករម្នាក់ពីក្លឹបមួយទៅក្លឹបមួយទៀត ដោយផ្ទេរការចុះបញ្ជីរបស់កីឡាករទៅឲ្យក្លឹបថ្មី។ ជាទូទៅ កីឡាករអាចផ្ទេរបានតែក្នុងអំឡុងពេល "យីហោផ្ទេរ" (transfer window) ហើយត្រូវអនុវត្តតាមវិន័យរបស់ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងបាល់ទាត់។ ថ្លៃផ្ទេរ (transfer fee) គឺជាសំណងហិរញ្ញវត្ថុដែលក្លឹបអ្នកទិញបង់ទៅឲ្យក្លឹបអ្នកលក់។ ការផ្ទេរបានក្លាយជាផ្នែកស្នូលនៃបាល់ទាត់ទំនើប ដែលទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណៈនិងពាក់ព័ន្ធនឹងទឹកប្រាក់យ៉ាងច្រើន។

ភូមិសាស្រ្ត និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia វិស័យផ្ទេរកីឡាករមានវិសាលភាពទូទាំងពិភពលោក។ កីឡាករផ្លាស់ទីពីទ្វីបមួយទៅទ្វីបមួយ ជាពិសេសពីអាមេរិកខាងត្បូងនិងអាហ្វ្រិក ឆ្ពោះទៅកាន់អឺរ៉ុបដែលជាទីប្រមូលផ្តុំលីគធំៗ។ អ្នកពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗរួមមាន កីឡាករ ក្លឹបលក់ ក្លឹបទិញ និងភ្នាក់ងារកីឡាករ។ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយគឺ សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការអឺរ៉ុបក្នុងសំណុំរឿង Bosman ឆ្នាំ ១៩៩៥ ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានអនុញ្ញាតឲ្យកីឡាករអាចផ្លាស់ទីដោយសេរីនៅពេលកិច្ចសន្យាបញ្ចប់ ដោយមិនបាច់បង់ថ្លៃផ្ទេរ។ សេចក្តីសម្រេចនេះបានផ្លាស់ប្តូរទេសភាពផ្ទេរជាសាកល។ កីឡាករហូឡង់ Edgar Davids ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាកីឡាករល្បីម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកដំបូងដែលបានផ្លាស់ទីដោយមិនគិតថ្លៃតាមរយៈសេចក្តីសម្រេចនេះ។

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការផ្ទេរត្រូវបានកត់ត្រាក្នុង Wikipedia ដោយបញ្ជាក់ថា មុនសេចក្តីសម្រេច Bosman ក្លឹបអាចរក្សាការចុះបញ្ជីរបស់កីឡាករបានរហូត ទោះបីកិច្ចសន្យាបញ្ចប់ក៏ដោយ ធ្វើឲ្យកីឡាករមិនអាចផ្លាស់ទីដោយសេរី។ សេចក្តីសម្រេចឆ្នាំ ១៩៩៥ បានផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពនេះ។ បន្ទាប់មក ប្រព័ន្ធ "យីហោផ្ទេរ" (transfer window) ត្រូវបាន FIFA ដាក់ចេញនៅឆ្នាំ ២០០២-២០០៣ ដើម្បីកំណត់រយៈពេលដែលក្លឹបអាចធ្វើការផ្ទេរបាន។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក តម្លៃផ្ទេរបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ កំណត់ត្រាពិភពលោកត្រូវបានបំបែកជាបន្តបន្ទាប់៖ ពី Johan Cruyff ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៣ ដល់ Diego Maradona ហើយបន្ទាប់មក Zinedine Zidane ដែលបានផ្លាស់ពី Juventus ទៅ Real Madrid ក្នុងឆ្នាំ ២០០១ ជាមួយតម្លៃ €៧៧,៥ លាន ដែលជាកំណត់ត្រាឋិតថេររយៈពេល ៨ ឆ្នាំ។ កំណត់ត្រានោះត្រូវបានបំបែកដោយ Cristiano Ronaldo (€៩៤ លាន), Gareth Bale (€១០០ លាន), Paul Pogba (€១០៥ លាន) និងចុងក្រោយគឺ Neymar ដែលបានផ្ទេរពី Barcelona ទៅ Paris Saint-Germain ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ជាមួយតម្លៃ €២២២ លាន ដែលជាកំណត់ត្រាខ្ពស់បំផុតរហូតមកដល់ពេលនេះ។ ការផ្ទេរក៏មានសម្រាប់គ្រូបង្វឹកផងដែរ ដូចជាការទិញយក Julian Nagelsmann ពី RB Leipzig ទៅ Bayern Munich ក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ជាមួយតម្លៃ €២៥ លាន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច យោងតាម Wikipedia ការផ្ទេរគឺជាកម្លាំងចលករដ៏ធំក្នុងវិស័យបាល់ទាត់។ តម្លៃផ្ទេរអាចឡើងដល់រាប់រយលានអឺរូ ហើយមានរចនាសម្ព័ន្ធទូទាត់ស្មុគស្មាញ រួមមាន "sell-on clause" និង "solidarity contribution" (វិភាគទានសាមគ្គី) ដែលជាកាតព្វកិច្ចតាមវិន័យ FIFA ឲ្យក្លឹបទិញត្រូវបង់ ៥% នៃតម្លៃផ្ទេរទៅឲ្យក្លឹបហ្វឹកហាត់យុវជនដែលបានបណ្តុះបណ្តាលកីឡាករពីមុន។ ឧទាហរណ៍ ការផ្ទេរ Robinho ទៅ Manchester City បានបង្កើតវិភាគទានសាមគ្គីដល់ក្លឹប Santos ចំនួន €១,៨០៥ លាន។

ក្នុងផ្នែកវប្បធម៌ ការផ្ទេរបានក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ធំដែលទស្សនិកជនទូទាំងពិភពលោកតាមដាន។ "ថ្ងៃបិទយីហោ" (deadline day) គឺជាថ្ងៃនៃការរាយការណ៍ព័ត៌មានឥតឈប់ឈរ។ ការត្រួតពិនិត្យសុខភាព (medical) គឺជាផ្នែកសំខាន់មួយ ហើយការផ្ទេរជាច្រើនត្រូវបានបរាជ័យដោយសារបញ្ហាសុខភាព ដូចករណីរបស់ John Hartson ក្នុងឆ្នាំ ២០០០។ ការស៊ើបអង្កេតផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុក៏កើតមានឡើង ដូចជាករណីផ្ទេររបស់ Neymar ទៅ Barcelona ដែលបានក្លាយជាប្រធានបទស៊ើបអង្កេតពីអាជ្ញាធរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse ដែលជាអ្នកតាមដានបាល់ទាត់អន្តរជាតិ ការផ្ទេរគឺជាប្រធានបទដ៏ក្តៅគគុកជានិច្ច។ យោងតាម Wikipedia និន្នាការផ្ទេរបន្តវិវត្តន៍ ហើយកំណត់ត្រាថ្មីៗនៅតែត្រូវបានបង្កើតឡើង ដូចជាការទិញ Julian Nagelsmann ក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ជាមួយតម្លៃខ្ពស់បំផុតសម្រាប់គ្រូបង្វឹក។ ទីផ្សារផ្ទេរសកលបន្តទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីអ្នកគាំទ្រ និងជាក្បាលម៉ាស៊ីននៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មក្នុងកីឡាបាល់ទាត់ទំនើប។