KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៣ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៣ កក្កដា ២០២៦

ពលកម្មដោយបង្ខំ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផែនទីបង្ហាញសេរីភាពពីពលកម្មដោយបង្ខំតាមប្រទេស (វិទ្យាស្ថាន V-Dem ឆ្នាំ២០២១) ប្រភព: Wikipedia

ពលកម្មដោយបង្ខំ ឬពលកម្មគ្មានសេរីភាព សំដៅលើការងារណាមួយដែលបុគ្គលត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើប្រឆាំងនឹងឆន្ទៈរបស់ខ្លួន ក្រោមការគំរាមកំហែងពីភាពអត់ឃ្លាន ការឃុំឃាំង អំពើហឹង្សា ឬសូម្បីការស្លាប់ ព្រមទាំងគ្រោះមហន្តរាយដល់ខ្លួនឯង ឬសមាជិកគ្រួសារ។ តាមវីគីភីឌា ពលកម្មដោយបង្ខំគឺជាបញ្ហាសកលដែលមានតាំងពីសម័យបុរាណរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ហើយគ្របដណ្តប់លើវិស័យជាច្រើន។ ផែនទីខាងលើបង្ហាញពីកម្រិតសេរីភាពពីពលកម្មដោយបង្ខំនៅទូទាំងពិភពលោក ដែលបញ្ជាក់ថា បញ្ហានេះមិនមែនជាអតីតកាលទេ ប៉ុន្តែជាវិបត្តិបន្ទាន់សម្រាប់សង្គមសព្វថ្ងៃ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

កម្មករទណ្ឌិតនៅប្រទេសអូស្ត្រាលីដើមសតវត្សទី១៩ ប្រភព: Wikipedia

ពលកម្មដោយបង្ខំកើតមាននៅគ្រប់ទ្វីប និងគ្រប់សម័យកាល។ នៅក្នុងរូបភាព ជនជាប់ទោសនៅអូស្ត្រាលីត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើការជាកម្លាំងពលកម្មក្នុងសម័យអាណានិគម។ តាមវីគីភីឌា ទម្រង់ទំនើបនៃពលកម្មដោយបង្ខំរួមមាន ពលកម្មកុមារ ការជួញដូរមនុស្ស ពលកម្មដោយបំណុល និងការប្រើប្រាស់ពលកម្មអ្នកទោស។ ក្រុមប្រជាជនដែលងាយរងគ្រោះជាងគេគឺ ជនចំណាកស្រុក ជនជាតិដើម និងកុមារ ដោយសារស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រមានជម្លោះ អស្ថិរភាពនយោបាយ ឬភាពក្រីក្រខ្ពស់ តែងតែជាមូលដ្ឋាននៃការកេងប្រវ័ញ្ចពលកម្ម។ ឧទាហរណ៍ នៅអាស៊ីខាងត្បូង និងអាហ្វ្រិក ការធ្វើចំណាកស្រុកខុសច្បាប់ងាយនឹងនាំទៅដល់ការបង្ខំធ្វើការ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ពលករអ៊ុយក្រែនត្រូវបាននាំទៅធ្វើការឱ្យអាល្លឺម៉ង់ណាត់ស៊ី ឆ្នាំ១៩៤២ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃពលកម្មដោយបង្ខំមានជម្រៅយូរលង់ណាស់មកហើយ។ តាមវីគីភីឌា ការប្រើប្រាស់ទាសករជាកម្លាំងពលកម្មមានតាំងពីសម័យប្រទេសក្រិកនិងរ៉ូមបុរាណ ដែលពលករត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើការក្នុងស្ថានភាពដ៏អាក្រក់។ នៅសម័យកណ្តាល ប្រព័ន្ធសេរ៉ូម (serfdom) នៅអឺរ៉ុបក៏ជាទម្រង់ពលកម្មដោយបង្ខំដែរ ដោយកសិករត្រូវចងភ្ជាប់នឹងដីធ្លីរបស់ពួកអភិជន។ ការជួញដូរទាសករអាត្លង់ទិកពីសតវត្សទី១៦ ដល់ទី១៩ បានបង្កើតជាពលកម្មដោយបង្ខំទ្រង់ទ្រាយធំនៅអាមេរិក។

នៅសតវត្សទី២០ របបផ្តាច់ការជាច្រើនបានប្រើប្រាស់ពលកម្មដោយបង្ខំយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ឧទាហរណ៍ ពួកណាត់ស៊ីអាល្លឺម៉ង់បានបង្ខំជនស៊ីវិលរាប់លាននាក់ពីប្រទេសដែលត្រូវកាន់កាប់ឱ្យធ្វើការក្នុងរោងចក្រ និងកសិកម្ម (ដូចរូបភាពខាងលើ)។ របបសូវៀតក៏មានប្រព័ន្ធជំរុំពលកម្មហ្គូឡាក់ (Gulag) ផងដែរ។ នៅកម្ពុជា ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម (១៩៧៥–១៩៧៩) ប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើការក្នុងស្រែចំការ និងគម្រោងនានាដោយគ្មានប្រាក់ឈ្នួល និងស្ថិតក្រោមការគំរាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំង។ តាមវីគីភីឌា ទង្វើទាំងនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការពណ៌នាអំពីសេរ៉ូមនិយមនៅមជ្ឈិមសម័យ (គ.ស. ១៣១០) ប្រភព: Wikipedia

តាមទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច ពលកម្មដោយបង្ខំគឺជាឧបករណ៍សម្រាប់ផលិតកម្មដែលមានតម្លៃទាបសម្រាប់អ្នកធ្វើអាជីវកម្ម ឬរដ្ឋដែលគ្មានសីលធម៌។ តាមវីគីភីឌា ការលុបបំបាត់ពលកម្មដោយបង្ខំគឺជាគោលដៅរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយមានអនុសញ្ញាដូចជា ILO Convention No. 29 (១៩៣០) និង Protocol of 2014។ ប៉ុន្តែក្នុងការអនុវត្ត ពលកម្មដោយបង្ខំនៅតែបន្តមានវត្តមាន ដោយសាររចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់អ្នកកេងប្រវ័ញ្ច។ នៅក្នុងវប្បធម៌ ពលកម្មដោយបង្ខំត្រូវបានគេមើលឃើញថាជារឿងអយុត្តិធម៌នៅក្នុងសង្គមភាគច្រើន ប៉ុន្តែនៅតាមសហគមន៍ខ្លះ ទំនៀមទម្លាប់នៃការបម្រើដោយបំណុល (debt bondage) នៅតែបន្តកើតមាន។ តាមវីគីភីឌា ភាពក្រីក្រ ការខ្វះការអប់រំ និងការរើសអើងប្រកាន់ជាតិសាសន៍ គឺជាកត្តាបណ្តាលឲ្យពលកម្មដោយបង្ខំបន្តមានដំណើរការ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្រុមអ្នកទោសជាប់ច្រវាក់ធ្វើការនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ឆ្នាំ២០០៦ ប្រភព: Wikipedia

បញ្ហាពលកម្មដោយបង្ខំមានភាពពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំងចំពោះអ្នកអាន KhmerPulse ទាំងក្នុងតំបន់និងសកលលោក។ នៅកម្ពុជា ការចងចាំពីពលកម្មដោយបង្ខំក្នុងរបបខ្មែរក្រហមនៅតែមានជាប់ក្នុងសង្គម។ សព្វថ្ងៃ កម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាការជួញដូរមនុស្ស ជាពិសេសកុមារ និងស្ត្រី សម្រាប់ការកេងប្រវ័ញ្ចពលកម្មនៅក្នុងប្រទេសជិតខាងដូចជាថៃ និងម៉ាឡេស៊ី។ អង្គការអន្តរជាតិនានាបានរាយការណ៍ថា កម្មករខ្មែរជាច្រើនត្រូវបានបោកប្រាស់ ឬបង្ខំឱ្យធ្វើការក្នុងលក្ខខណ្ឌដ៏ឃោឃៅ។ តាមវីគីភីឌា ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សកលក្នុងឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ និងកសិកម្ម ក៏ត្រូវបានគេរកឃើញថាមានការប្រើប្រាស់ពលកម្មដោយបង្ខំផងដែរ។ រូបភាពខាងលើពីសហរដ្ឋអាមេរិកបង្ហាញពីការប្រើប្រាស់អ្នកទោសជាកម្លាំងពលកម្ម ដែលជាប្រធានបទចំរូងចំរាស់ក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ។ ការយល់ដឹងអំពីប្រវត្តិ និងទម្រង់ទំនើបនៃពលកម្មដោយបង្ខំ ជួយឲ្យសាធារណជនអាចចូលរួមប្រឆាំង និងការពារជនរងគ្រោះ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

កម្ពុជាប្រកាសហាមឃាត់ការនាំចូលទំនិញផលិតដោយការងារដោយបង្ខំ

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាហាមឃាត់ការនាំចូលទំនិញដែលផលិតដោយពលកម្មបង្ខំ និងបានបង្កើតក្រុមការងារអន្តរក្រសួងដើម្បីត្រួតពិនិត្យ ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិកស្នើដាក់ពន្ធបន្ថែមលើទំនិញកម្ពុជា។

2 sources · Phnom Penh Post, RFI