ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមនិយមន័យរបស់ Wikipedia ពលកម្មដោយបង្ខំ (forced labour) គឺជាទំនាក់ទំនងការងារដែលបុគ្គលត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើការដោយមិនស្ម័គ្រចិត្ត ក្រោមការគម្រាមកំហែងពីភាពក្រីក្រ ការឃុំឃាំង ឬអំពើហិង្សា រួមទាំងការគម្រាមដល់អាយុជីវិតផងដែរ។ វាជាបញ្ហាសកលដែលកើតមានគ្រប់សម័យកាល ចាប់ពីទាសភាពក្នុងសម័យបុរាណ រហូតដល់ការជួញដូរមនុស្ស និងពលកម្មអ្នកទោសនៅបច្ចុប្បន្ន។ យោងតាមអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) ពលកម្មដោយបង្ខំត្រូវបានចាត់ទុកជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ហើយមានច្បាប់អន្តរជាតិហាមឃាត់ការអនុវត្តនេះ។ ផែនទីខាងលើបង្ហាញពីកម្រិតសេរីភាពពីពលកម្មដោយបង្ខំនៅតាមប្រទេសផ្សេងៗ ដោយប្រទេសដែលមានពណ៌ងងឹតបង្ហាញពីការអនុវត្តពលកម្មដោយបង្ខំខ្ពស់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមការចងក្រងរបស់ Wikipedia ពលកម្មដោយបង្ខំមានឫសគល់យ៉ាងជ្រៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ។ នៅប្រទេសក្រិកសម័យបុរាណ កម្មករអណ្តូងរ៉ែជាញឹកញាប់គឺជាទាសករដែលធ្វើការក្រោមលក្ខខណ្ឌដ៏អាក្រក់ (ដូចរូបភាពមាននៅក្នុងបណ្តុំ)។ នៅអឺរ៉ុបសម័យមជ្ឈិម ប្រព័ន្ធ socage បានតម្រូវឱ្យកសិករបម្រើការងារលើដីរបស់ម្ចាស់ដីដោយគ្មានជម្រើស ដូចរូបខាងលើបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពនៃការងារបង្ខំនៅចក្រភពអង់គ្លេសប្រហែលឆ្នាំ១៣១០។

នៅសតវត្សទី១៩ និងទី២០ ពលកម្មដោយបង្ខំបានពង្រីកវិសាលភាពតាមរយៈអាណានិគមនិយម និងរបបផ្តាច់ការ។ ជាឧទាហរណ៍ ទណ្ឌិតនៅអូស្ត្រាលីត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើការក្នុងគម្រោងសាងសង់ (ដូចរូបភាព Convict labourers in Australia) ខណៈរបបណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់បានប្រើប្រាស់ Ostarbeiter មកពីអ៊ុយក្រែនជាកម្លាំងពលកម្មដោយបង្ខំកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ នៅសហភាពសូវៀត ជំរុំ Gulag បានឃុំឃាំងអ្នកទោសនយោបាយ និងឧក្រិដ្ឋជនឱ្យធ្វើការក្នុងស្ថានភាពរងទុក្ខវេទនា (រូបភាពរបស់អ្នកទោស Gulag ឆ្នាំ១៩៥៥)។ ករណីទាំងនេះបង្ហាញពីការប្រើប្រាស់ពលកម្មដោយបង្ខំជាឧបករណ៍នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ពលកម្មដោយបង្ខំមិនមានដែនកំណត់ភូមិសាស្ត្រទេ វាបានកើតឡើងនៅស្ទើរគ្រប់ទ្វីប។ ក្នុងអំឡុងសម័យអាណានិគម មហាអំណាចអឺរ៉ុបបានប្រើប្រាស់ពលកម្មដោយបង្ខំនៅក្នុងដែនដីអាណានិគមរបស់ខ្លួន ដូចជានៅអូស្ត្រាលី ដែលរូបភាពខាងលើបង្ហាញ។ ប្រទេសជាច្រើននៅអាហ្វ្រិក អាស៊ី និងអាមេរិកឡាទីន ធ្លាប់ជាប្រភពនៃទាសករសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មឆ្លងមហាសមុទ្រ។

នៅសម័យទំនើប ពលកម្មដោយបង្ខំនៅតែកើតមាន ជាពិសេសនៅតំបន់ដែលមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ឬកន្លែងដែលមានអំណាចរដ្ឋខ្សោយ។ ជនរងគ្រោះភាគច្រើនគឺជាជនជាតិភាគតិច ពលករចំណាកស្រុក ស្ត្រី និងកុមារ ដែលងាយរងគ្រោះដោយការកេងប្រវ័ញ្ច។ របាយការណ៍អន្តរជាតិបានបង្ហាញថា ប្រទេសដែលមានកម្រិតពលកម្មដោយបង្ខំខ្ពស់ រួមមានប្រទេសនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក និងតំបន់អាស៊ីមួយចំនួន។ ផែនទីសេរីភាពពីពលកម្មដោយបង្ខំ (V-Dem Institute, ២០២១) បង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីការបែងចែកនេះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ពលកម្មដោយបង្ខំមានឥទ្ធិពលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅលើសេដ្ឋកិច្ច ព្រោះវាផ្តល់កម្លាំងពលកម្មថោក ឬឥតគិតថ្លៃសម្រាប់ឧស្សាហកម្មដូចជា កសិកម្ម រ៉ែ និងសំណង់។ នៅសម័យបុរាណ អរិយធម៌ធំៗដូចជាក្រិក និងរ៉ូម បានពឹងផ្អែកលើទាសករសម្រាប់ដំណើរការសេដ្ឋកិច្ច។ ឧទាហរណ៍រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីកម្មករអណ្តូងរ៉ែនៅក្រិកបុរាណដែលភាគច្រើនជាទាសករ។

តាមទស្សនៈវប្បធម៌ ការអនុវត្តពលកម្មដោយបង្ខំតែងតែត្រូវបានបញ្ជាក់ជាហេតុផលដោយមនោគមវិជ្ជា សាសនា ឬប្រពៃណី។ ជាឧទាហរណ៍ ប្រព័ន្ធវណ្ណៈនៅក្នុងសង្គមខ្លះបានធ្វើឱ្យពលកម្មដោយបង្ខំក្លាយជារឿងធម្មតា។ ក្នុងពិភពទំនើប ការទាមទារសិទ្ធិមនុស្សបានធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិត ប៉ុន្តែការរើសអើង និងអំណាចសេដ្ឋកិច្ចនៅតែជំរុញឱ្យមានការកេងប្រវ័ញ្ចកម្លាំងពលកម្ម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ ពលកម្មដោយបង្ខំនៅតែជាបញ្ហាបន្ទាន់សម្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិ។ ទម្រង់ទំនើបរួមមាន ការជួញដូរមនុស្ស ពលកម្មកុមារ ការងារក្រោមបំណុល និងការកេងប្រវ័ញ្ចពលករចំណាកស្រុក។ សូម្បីនៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ក៏ដោយ ការប្រើប្រាស់ពលកម្មអ្នកទោសដូចរូបភាពខាងលើ (ខ្សែច្រវាក់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក) បង្កឱ្យមានការជជែកវែកញែកអំពីក្រមសីលធម៌។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ពលកម្មដោយបង្ខំមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិ ដូចជាការបង្ខំឱ្យធ្វើការក្នុងរបបខ្មែរក្រហម និងបញ្ហាពលករខ្មែរដែលត្រូវបានគេកេងប្រវ័ញ្ចនៅបរទេស។ ការយល់ដឹងអំពីពលកម្មដោយបង្ខំជួយលើកកម្ពស់ការការពារសិទ្ធិកម្មករ និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងទាសភាពសម័យថ្មី។ អង្គការសហប្រជាជាតិ និង ILO បានដាក់ចេញយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីលុបបំបាត់ពលកម្មដោយបង្ខំនៅឆ្នាំ២០៣០ ជាផ្នែកនៃគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព (SDGs)។