ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសបារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេស មានប្រវត្តិយូរអង្វែង និងស្មុគស្មាញ រួមមានការធ្វើសង្គ្រាម ការចងសម្ព័ន្ធមិត្ត និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនាសម័យផ្សេងៗ។ យោងតាមវិគីភីឌា ប្រទេសទាំងពីរដែលជាប់ព្រំដែនសមុទ្រប៉ុស្តិ៍អង់គ្លេស បានជះឥទ្ធិពលដល់គ្នាទៅវិញទៅមកតាមរយៈព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រធំៗ ចាប់តាំងពីសម័យរ៉ូម៉ាំង រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ ក្នុងនាមជាមហាអំណាចអឺរ៉ុប និងជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ព្រមទាំងជាសមាជិកក្រុម G7 និង G20 បារាំងនិងអង់គ្លេសបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខពិភពលោក។ ទំនាក់ទំនងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "Entente Cordiale" (ការយល់ដឹងស្និទ្ធស្នាល) ដែលបានចាប់ផ្តើមពីកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ ១៩០៤ ហើយបន្តរហូតមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសបារាំងស្ថិតនៅទ្វីបអឺរ៉ុបភាគខាងលិច ចំណែកចក្រភពអង់គ្លេសជាប្រទេសកោះនៅភាគពាយព្យនៃទ្វីបដូចគ្នា ដោយបំបែកពីគ្នាដោយប៉ុស្តិ៍អង់គ្លេស (English Channel) ដែលមានចម្ងាយត្រឹមតែប្រហែល ៣៣ គីឡូម៉ែត្រនៅចំណុចខ្លីបំផុត។ ប្រទេសទាំងពីរមានប្រជាជនរាប់សិបលាននាក់ ដោយបារាំងមានប្រជាជនជាង ៦០ លាននាក់ និងចក្រភពអង់គ្លេសមានប្រជាជនប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ តំណភ្ជាប់រូបវន្តសំខាន់រវាងប្រទេសទាំងពីរគឺរូងក្រោមសមុទ្រប៉ុស្តិ៍អង់គ្លេស (Channel Tunnel) ដែលបើកដំណើរការតាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៤ អនុញ្ញាតឲ្យមានការធ្វើដំណើរដោយរថភ្លើងរវាងទីក្រុងឡុងដ៍ និងទីក្រុងប៉ារីសក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។ ក្រៅពីនេះ មានសហគមន៍ជនជាតិបារាំងធំមួយនៅអង់គ្លេស និងជនជាតិអង់គ្លេសនៅបារាំង ដែលជំរុញការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ច។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងបារាំង និងអង់គ្លេសអាចតាមដានត្រឡប់ទៅសម័យរ៉ូម៉ាំង នៅពេលដែលតំបន់ទាំងពីរត្រូវបានចក្រភពរ៉ូមត្រួតត្រា។ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយគឺការលុកលុយរបស់ន័រម៉ាន់ (Norman Conquest) ក្នុងឆ្នាំ ១០៦៦ ដែលដឹកនាំដោយស្តេច William I មានដើមកំណើតពីភាគខាងជើងបារាំងបច្ចុប្បន្ន។ ការគ្រប់គ្រងរបស់រាជវង្ស Plantagenet ដែលមានដើមកំណើតបារាំងបានបង្កើតឲ្យមានជម្លោះដីធ្លី និងនាំទៅដល់សង្គ្រាមរយៈឆ្នាំ (Hundred Years' War, ១៣៣៧-១៤៥៣) ដែលជាជម្លោះយូរអង្វែងរវាងនគរអង់គ្លេស និងបារាំង។ នៅក្នុងសង្គ្រាមនេះ បារាំងក៏បានទទួលជោគជ័យក្រោមការដឹកនាំរបស់វីរៈនារី Joan of Arc ក្នុងការបណ្តេញកងទ័ពអង់គ្លេសចេញពីទឹកដី។

ក្នុងសតវត្សទី ១៨ ប្រទេសទាំងពីរបានប្រកួតប្រជែងគ្នាយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីកាន់កាប់អាណានិគម ដែលនាំទៅដល់សង្គ្រាមប្រាំពីរឆ្នាំ (Seven Years' War) និងសង្គ្រាមណាប៉ូឡេអុង។ យោងតាមវិគីភីឌា ការប្រកួតប្រជែងនេះបានបន្សល់ទុកស្លាកស្នាមយ៉ាងជ្រៅក្នុងនយោបាយអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែនៅដើមសតវត្សទី ២០ ការចុះសម្ព័ន្ធមិត្ត Entente Cordiale ក្នុងឆ្នាំ ១៩០៤ បានបញ្ចប់សត្រូវចាស់ ហើយប្រទេសទាំងពីរបានរួមគ្នាធ្វើសង្គ្រាមក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ១ និងលើកទី ២ (ជាពិសេសការវាយឆ្មក់ Normandy ឆ្នាំ ១៩៤៤ ដែលជាប្រតិបត្តិការរួមគ្នា)។ ក្រោយសង្គ្រាម ទំនាក់ទំនងមានការឡើងចុះជាពិសេសនៅពេលបារាំងដឹកនាំដោយលោក Charles de Gaulle បានបោះវ៉េតូការចូលជាសមាជិកសហគមន៍អឺរ៉ុបរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០។ អង់គ្លេសបានចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបនៅឆ្នាំ ១៩៧៣ តែប្រជាមតិឆ្នាំ ២០១៦ បាននាំទៅដល់ការដកខ្លួន (Brexit) ដែលបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ២០២០។ ភាពខុសគ្នាលើការធ្វើសមាហរណកម្មអឺរ៉ុប និងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ាក់ឆ្នាំ ២០០៣ ក៏ជាឧបសគ្គដែលបានសាកល្បងទំនាក់ទំនងផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ទោះបីមានការកើនឡើងនៃសមាហរណកម្មអឺរ៉ុប បារាំងនិងអង់គ្លេសរក្សាទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចដ៏រឹងមាំ។ គម្រោងរួមគ្នាធំៗរួមមានយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរលឿនជាងសំឡេង Concorde ដែលអភិវឌ្ឍដោយវិស្វករបារាំង Aérospatiale និងអង់គ្លេស British Aircraft Corporation និងរូងក្រោមសមុទ្រប៉ុស្តិ៍អង់គ្លេស។ បរិមាណពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរមានតម្លៃរាប់សិបកោដិដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ គ្របដណ្តប់លើវិស័យដូចជាគ្រឿងម៉ាស៊ីន យានយន្ត ផលិតផលឱសថ និងសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ។ ទីក្រុងឡុងដ៍ និងប៉ារីសគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុធំបំផុតពីរក្នុងពិភពលោក ដែលបានធ្វើឲ្យកិច្ចសហការសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែសំខាន់។

វិស័យវប្បធម៌ក៏មានភាពសម្បូរបែបដែរ។ ការផ្លាស់ប្តូរភាសា អក្សរសិល្ប៍ ភាពយន្ត និងម្ហូបអាហាររវាងប៉ារីស និងឡុងដ៍មានជាបន្តបន្ទាប់។ អ្នកនិពន្ធល្បីៗដូចជា Victor Hugo និង William Shakespeare ត្រូវបានគេស្គាល់ទូលំទូលាយនៅក្នុងប្រទេសទាំងពីរ។ ក្នុងវិស័យកីឡា អ្នកគ្រប់គ្រងបាល់ទាត់បារាំងដូចជាលោក Arsène Wenger បានឈ្នះពានរង្វាន់ Premier League ជាមួយក្លឹប Arsenal ដោយប្រើកីឡាករបារាំងជាច្រើន ខណៈដែលកីឡាករអង់គ្លេសក៏បានទៅលេងនៅក្លឹបបារាំងដែរ។ ទេសចរណ៍ក៏ដើរតួនាទីសំខាន់ដែរ ដោយពលរដ្ឋអង់គ្លេសរាប់លាននាក់ទៅទស្សនាបារាំងជារៀងរាល់ឆ្នាំ និងផ្ទុយមកវិញ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ នេះ ទំនាក់ទំនងបារាំង-អង់គ្លេសបន្តមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសទាក់ទងនឹងសន្តិសុខ និងនយោបាយអន្តរជាតិ។ ប្រទេសទាំងពីរជាមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរ និងជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ UN ដែលតែងតែសហការគ្នាលើបញ្ហាសកលដូចជាសន្តិសុខតំបន់អឺរ៉ុប ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម និងការគាំទ្រអ៊ុយក្រែន។ ការធ្វើទស្សនកិច្ចរបស់ព្រះមហាក្សត្រ Charles III ទៅកាន់បារាំងក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ និងការជួបប្រជុំរវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស Keir Starmer និងប្រធានាធិបតីបារាំង Emmanuel Macron ក្នុងខែមីនា ២០២៥ ស្ដីពីបញ្ហាអ៊ុយក្រែន (ដូចមាននៅក្នុងរូបភាព) បង្ហាញពីឆន្ទៈក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងបន្ថែមទៀតក្រោយ Brexit ។ ទោះជាយ៉ាងណា ភាពតានតឹងមួយចំនួនដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀង AUKUS រវាងអង់គ្លេស សហរដ្ឋអាមេរិក និងអូស្ត្រាលីក្នុងឆ្នាំ ២០២១ បានបង្កើតការខកចិត្តមួយរយៈ តែត្រូវបានដោះស្រាយតាមរយៈការចរចាជាបន្តបន្ទាប់។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរនេះមានផលប៉ះពាល់ដល់នយោបាយការទូតរបស់កម្ពុជា ដោយសារទាំងបារាំងនិងអង់គ្លេសជាដៃគូអភិវឌ្ឍន៍និងពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់។ ពួកគេក៏រួមគ្នាផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ និងគាំទ្រដល់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា ព្រមទាំងមានឥទ្ធិពលលើគោលនយោបាយអាស៊ានតាមរយៈសហភាពអឺរ៉ុបនិងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។