ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា ខេត្តហ្វូចាន (Fujian) គឺជាខេត្តមួយស្ថិតនៅភាគអាគ្នេយ៍នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់នឹងខេត្តជឺជាំង (Zhejiang) ខាងលិចជាប់នឹងខេត្តជាំងស៊ី (Jiangxi) ខាងត្បូងជាប់នឹងខេត្តក្វាំងទុង (Guangdong) និងខាងកើតជាប់នឹងច្រកតៃវ៉ាន់ (Taiwan Strait)។ រាជធានីរបស់ខេត្តគឺទីក្រុងហ្វូចូវ (Fuzhou) ហើយទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនបំផុតគិតតាមបែងចែករដ្ឋបាលគឺទីក្រុងឈួនចូវ (Quanzhou)។ ទីក្រុងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរួមមានក្រុងសៀមឺន (Xiamen) ដែលជាទីក្រុងកំពង់ផែធំ និងក្រុងចាំងចូវ (Zhangzhou)។

ហ្វូចានមានទីតាំងនៅលើឆ្នេរខាងលិចនៃច្រកតៃវ៉ាន់ ដែលធ្វើឱ្យវាជាខេត្តដែលនៅជិតបំផុតទាំងភូមិសាស្ត្រនិងវប្បធម៌ទៅនឹងកោះតៃវ៉ាន់។ លើសពីនេះទៅទៀត ផ្នែកមួយតូចនៃដែនដីប្រវត្តិសាស្ត្រហ្វូចាន រួមមានកោះគីនម៉ឹន (Kinmen) និងម៉ាត់ស៊ូ (Matsu) ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋចិន (តៃវ៉ាន់) ក្រោមឈ្មោះហ្វូជាន (Fuchien) ដែលជាលទ្ធផលនៃសង្គ្រាមស៊ីវិលចិនកន្លងមក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា ផ្ទៃដីភាគច្រើនរបស់ខេត្តហ្វូចានមានលក្ខណៈជាភ្នំនិងខ្ពង់រាប ដោយជួរភ្នំអ៊ូយី (Wuyi Mountains) នៅភាគខាងជើងជាទីតាំងទេសភាពដ៏ល្បីល្បាញ និងជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ។ ខេត្តនេះមានទន្លេសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចជា ទន្លេមីន (Min River) ដែលហូរកាត់កណ្តាលខេត្ត និងទន្លេជីវឡុង (Jiulong River) នៅភាគខាងត្បូង។ ឆ្នេរសមុទ្រមានប្រវែងជាង ៣.០០០គីឡូម៉ែត្រ មានឈូងសមុទ្រ និងកោះតូចៗជាច្រើន ដែលអាកាសធាតុមានលក្ខណៈត្រូពិចសើម សមស្របសម្រាប់ការដាំដុះស្រូវ តែ និងផ្លែឈើត្រូពិច។

តាមជំរឿនប្រជាជនយោងតាមវីគីភីឌា ហ្វូចានមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ ៤១,៥លាននាក់ (គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២០)។ ប្រជាជនភាគច្រើនគឺជនជាតិហាន (Han) ប៉ុន្តែក៏មានជនជាតិភាគតិចសំខាន់មួយគឺជនជាតិសេ (She) ដែលរស់នៅតាមតំបន់ភ្នំ។ ភាសានិយាយនៅក្នុងស្រុកមានគ្រាមភាសាចិនមីន (Min Chinese) ជាច្រើនប្រភេទ ដូចជាភាសាហ្វូចូវ (Fuzhou dialect) ភាសាហុកគាន (Hokkien) និងភាសាពូសាន (Puxian)។ ភាសាទាំងនេះក៏ត្រូវបាននិយាយដោយសហគមន៍ចិននៅក្រៅប្រទេស ជាពិសេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជានៅកម្ពុជា ថៃ និងឥណ្ឌូនេស៊ី។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់វីគីភីឌា តំបន់ហ្វូចានមានប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរលង់តាំងពីសម័យបុរាណ។ នៅសតវត្សរ៍ទី៣ មុនគ្រិស្តសករាជ តំបន់នេះជាផ្នែកនៃរាជាណាចក្រមីនយឿ (Minyue) មុននឹងត្រូវបានបញ្ចូលជាផ្នែកនៃចក្រភពចិនដោយរាជវង្សឈិន (Qin) និងហាន (Han)។ ក្នុងសម័យរាជវង្សថាង (Tang) និងសុង (Song) ក្រុងឈួនចូវ (ដែលគេស្គាល់នៅអឺរ៉ុបថា Zayton) បានក្លាយជាកំពង់ផែដ៏ធំបំផុតមួយនៅលើផ្លូវសូត្រសមុទ្រ (Maritime Silk Road) ដោយមានឈ្មួញអារ៉ាប់ ឥណ្ឌា និងមកពីតំបន់ផ្សេងៗមកធ្វើជំនួញ។ លោកម៉ាកូប៉ូឡូ (Marco Polo) ក៏ធ្លាប់បានមកទស្សនាក្រុងនេះ ហើយបានពណ៌នាថាជាកំពង់ផែដ៏មមាញឹកបំផុត។

នៅសម័យរាជវង្សមីង (Ming) និងឈីង (Qing) ទោះបីមានគោលនយោបាយហាមឃាត់ការធ្វើដំណើរតាមសមុទ្រក៏ដោយ ក៏តំបន់នេះនៅតែជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្ម និងចោរសមុទ្រ។ មេដឹកនាំល្បីឈ្មោះម្នាក់គឺ ចេង ចេងកុង (Koxinga) ដែលមានដើមកំណើតនៅហ្វូចាន បានដណ្តើមកោះតៃវ៉ាន់ពីហុល្លង់ ហើយបង្កើតរដ្ឋាភិបាលប្រឆាំងរាជវង្សឈីង។ ក្រោយសង្គ្រាមអាភ្យីន (Opium Wars) នាសតវត្សរ៍ទី១៩ កំពង់ផែហ្វូចូវ និងសៀមឺន ត្រូវបានបើកឱ្យធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយបរទេស ហើយឧស្សាហកម្មទំនើបដូចជា កន្លែងផលិតនាវាហ្វូចូវ (Foochow Arsenal) ត្រូវបានបង្កើតឡើង។

នៅសតវត្សរ៍ទី២០ បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរាជវង្សឈីង ហ្វូចានស្ថិតក្រោមរដ្ឋាភិបាលជាតិនិយមរបស់សាធារណរដ្ឋចិនរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៤៩។ ក្រោយជ័យជំនះរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិល ខេត្តនេះបានក្លាយជាខេត្តជួរមុខនៅចំពីមុខកោះតៃវ៉ាន់ ហើយមានការប្រឈមមុខដាក់គ្នាខាងយោធា រួមទាំងការបាញ់ផ្លោងដាក់កោះគីនម៉ឹន។ ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចបានចាប់ផ្តើមឡើងវិញនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ជាមួយនឹងការបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសសៀមឺន ដែលបានទាក់ទាញការវិនិយោគយ៉ាងច្រើន ជាពិសេសពីតៃវ៉ាន់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចហ្វូចានបានរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។ វិស័យកសិកម្មនៅតែសំខាន់ ដោយខេត្តនេះល្បីខាងផលិតតែគុណភាពខ្ពស់ដូចជា តែអ៊ូយី (Wuyi Rock Tea) និងតែធៀគួនយីន (Tieguanyin) ក៏ដូចជាផ្លែឈើនិងផលិតផលសមុទ្រ។ ឧស្សាហកម្មទំនើបរួមមានការផលិតគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក ស្បែកជើង ម៉ាស៊ីន និងផលិតផលគីមីឥន្ធនៈ។ ទីក្រុងសៀមឺនជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់ ហើយជាច្រកទ្វារសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មរវាងចិននិងតៃវ៉ាន់។ ក្រុមហ៊ុនជាច្រើនមកពីហ្វូចានបានពង្រីកការវិនិយោគទៅក្រៅប្រទេស រួមទាំងមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងវិស័យវាយនភណ្ឌ សំណង់ និងបច្ចេកវិទ្យា។

ខាងវប្បធម៌ ហ្វូចានមានកេរតំណែលដ៏សម្បូរបែប។ សំណង់ដ៏ល្បីបំផុតគឺអគារតូឡូ (Tulou) ដែលជាផ្ទះដីឥដ្ឋរាងមូលរបស់ជនជាតិហាក់កា (Hakka) និងមីនណាន (Minnan) ហើយត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក។ សិល្បៈប្រពៃណីមានដូចជា តន្ត្រីណានយីន (Nanyin) ល្ខោនអាយ៉ងខ្សែ (puppet theatre) និងសិប្បកម្មឈើឆ្លាក់។ ម្ហូបអាហារហ្វូចានក៏មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ជាពិសេសសម្ល "ព្រះពុទ្ធលោតរំលងជញ្ជាំង" (Buddha Jumps Over the Wall) ដែលជាមុខម្ហូបបុរាណមានគ្រឿងផ្សំសមុទ្រនិងសាច់។ សាសនានៅក្នុងខេត្តមានភាពចម្រុះ ដោយមានព្រះពុទ្ធសាសនា សាសនាតាវ និងការគោរពព្រះម៉ាហ្សូ (Mazu) ដែលជាអាទិទេពសមុទ្រ។ ក្រុងឈួនចូវក៏ធ្លាប់ជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃសហគមន៍ឥស្លាមផងដែរ ដោយមានវិហារអ៊ីស្លាមបុរាណឈ្មោះហ្វាងសៀង (Faxiang Mosque) សាងសង់តាំងពីសម័យរាជវង្សសុង។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា សព្វថ្ងៃនេះហ្វូចានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងទំនាក់ទំនងពហុភាគីរវាងចិននិងតៃវ៉ាន់។ ដោយសារភាពជិតស្និទ្ធខាងភូមិសាស្ត្រ និងចំណងគ្រួសារដ៏រឹងមាំ ខេត្តនេះត្រូវបានជ្រើសរើសជាតំបន់សាកល្បងសម្រាប់គោលនយោបាយសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចជាមួយតៃវ៉ាន់។ គម្រោងសំខាន់មួយគឺការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតពីហ្វូចានទៅកាន់កោះគីនម៉ឹន ដែលបានចាប់ផ្តើមដំណើរការតាំងពីឆ្នាំ២០១៨ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតទឹកនៅលើកោះ។ ខេត្តនេះក៏ជាផ្នែកនៃ "តំបន់សេដ្ឋកិច្ចឆ្នេរខាងលិចច្រកតៃវ៉ាន់" (Western Taiwan Straits Economic Zone) ដែលជាគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់រដ្ឋាភិបាលចិនដើម្បីទាក់ទាញពាណិជ្ជកម្មនិងការវិនិយោគឆ្លងច្រក។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ហ្វូចានមានភាពពាក់ព័ន្ធទាំងផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រនិងបច្ចុប្បន្ន។ ជនជាតិខ្មែរដែលមានដើមកំណើតចិនជាច្រើន មានឫសគល់ពីខេត្តហ្វូចាន ហើយបានរក្សាវប្បធម៌ ភាសា និងប្រពៃណីរបស់ខ្លួន។ ក្រុមហ៊ុនមកពីហ្វូចានបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការវិនិយោគនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ អចលនទ្រព្យ និងបច្ចេកវិទ្យា។ ការយល់ដឹងអំពីហ្វូចានជួយឱ្យយល់កាន់តែច្បាស់អំពីឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌របស់ចិននៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ក៏ដូចជាស្ថានការណ៍នៅច្រកតៃវ៉ាន់ ដែលជាប្រធានបទសំខាន់សម្រាប់សន្តិសុខក្នុងតំបន់។