ការបិទខ្ទប់តំបន់ហ្គាហ្សា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការបិទខ្ទប់តំបន់ហ្គាហ្សា (Blockade of the Gaza Strip) សំដៅលើការរឹតត្បិតចលនាមនុស្សនិងទំនិញចូលនិងចេញពីតំបន់នេះ ដោយភាគីអ៊ីស្រាអែល និងអេហ្ស៊ីប ដែលបានចាប់ផ្តើមតាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០។ បន្ទាប់ពីក្រុមហាម៉ាសឡើងកាន់អំណាចលើតំបន់ហ្គាហ្សាក្នុងឆ្នាំ២០០៧ អ៊ីស្រាអែលបានពង្រឹងការរឹតត្បិតយ៉ាងខ្លាំងដោយបិទតំបន់នេះទាំងស្រុង រួមទាំងការបិទផ្លូវចូលតាមផ្លូវគោក ផ្លូវសមុទ្រ និងផ្លូវអាកាស។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះ អេហ្ស៊ីបក៏បានបិទច្រកព្រំដែនរ៉ាហ្វាផងដែរ។

គោលដៅដែលបានប្រកាសពីការបិទខ្ទប់នេះគឺដើម្បីទប់ស្កាត់ការរត់ពន្ធអាវុធចូលហ្គាហ្សា និងដាក់សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចទៅលើក្រុមហាម៉ាស។ ប៉ុន្តែក្រុមសិទ្ធិមនុស្សធំៗជាច្រើន ដូចបានថ្លែងតាម Wikipedia បានថ្លែងថា ការបិទខ្ទប់នេះជាទម្រង់នៃការដាក់ទណ្ឌកម្មរួម និងជាការខុសច្បាប់នៅក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ ដោយបានកម្រិតលំហូរនៃទំនិញចាំបាច់ រួមចំណែកធ្វើឲ្យមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងរឹតត្បិតសេរីភាពនៃការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាជនហ្គាហ្សា។ ដោយសារលក្ខខណ្ឌនេះ តំបន់ហ្គាហ្សាត្រូវបានគេហៅថាជា "ពន្ធនាគារបើកចំហ"។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តំបន់ហ្គាហ្សាស្ថិតនៅតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ មានព្រំដែនខាងជើងនិងខាងកើតជាមួយអ៊ីស្រាអែល និងខាងត្បូងជាមួយអេហ្ស៊ីប។ យោងតាម Wikipedia តំបន់នេះមានប្រជាជនប្រហែល ២ លាននាក់ ដែលភាគច្រើនជាជនភៀសខ្លួនប៉ាឡេស្ទីន និងកូនចៅរបស់ពួកគេ។ ភាសាផ្លូវការគឺភាសាអារ៉ាប់។

ការបិទខ្ទប់បានកាត់ផ្តាច់ហ្គាហ្សាចេញពីតំបន់កាន់កាប់ប៉ាឡេស្ទីនផ្សេងទៀត និងពីពិភពលោកទាំងមូល។ ដោយសារព្រំដែនត្រូវបានគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរឹង ប្រជាជនភាគច្រើនមិនអាចចាកចេញបានតាមផ្លូវគោកទេ ហើយផ្លូវសមុទ្រក៏ត្រូវបានកម្រិតយ៉ាងខ្លាំងផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

មុនពេលឆ្នាំ២០០៧ ការរឹតត្បិតចលនាមនុស្សនិងទំនិញនៅហ្គាហ្សាមានស្រាប់ ប៉ុន្តែមិនទាន់ពេញលេញនៅឡើយ។ យោងតាម Wikipedia បន្ទាប់ពីក្រុមហាម៉ាសឈ្នះការបោះឆ្នោតសភាប៉ាឡេស្ទីននៅឆ្នាំ២០០៦ និងដណ្តើមការគ្រប់គ្រងហ្គាហ្សាពេញលេញនៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៧ អ៊ីស្រាអែលបានប្រកាសដាក់ការបិទខ្ទប់យ៉ាងតឹងរឹងលើចលនាទំនិញនិងមនុស្ស។ នៅឆ្នាំដដែលនោះ អេហ្ស៊ីបក៏បានបិទច្រកព្រំដែនរ៉ាហ្វាដែលជាច្រកតែមួយគត់ដែលមិនស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អ៊ីស្រាអែល។

ការបិទខ្ទប់នេះត្រូវបានពង្រឹងបន្ថែមទៀតក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមហ្គាហ្សាដែលបានផ្ទុះឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជាសង្គ្រាមឆ្នាំ២០០៨-២០០៩ ឆ្នាំ២០១២ និងឆ្នាំ២០១៤។ ក្នុងអំឡុងពេលទាំងនោះ ការផ្គត់ផ្គង់ជំនួយមនុស្សធម៌ និងការចូលប្រើប្រាស់របស់ប្រជាជនកាន់តែមានការរឹតត្បិតខ្លាំង។

ឧប្បត្តិហេតុដ៏ល្បីល្បាញមួយគឺការវាយឆ្មក់របស់ទាហានអ៊ីស្រាអែលលើ "ក្រុមនាវាសេរីភាពហ្គាហ្សា" (Gaza Freedom Flotilla) ក្នុងឆ្នាំ២០១០ នៅក្នុងដែនសមុទ្រអន្តរជាតិ ដែលបណ្តាលឲ្យមនុស្ស ៩ នាក់ស្លាប់ និងជាច្រើននាក់រងរបួស។ រូងរត់ពន្ធនៅក្រោមដីក៏បានក្លាយជាមធ្យោបាយសំខាន់ក្នុងការដឹកជញ្ជូនទំនិញចូលហ្គាហ្សាដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការបិទខ្ទប់បានប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ហ្គាហ្សា។ យោងតាម Wikipedia អត្រាគ្មានការងារធ្វើបានកើនឡើងយ៉ាងខ្ពស់ ហើយប្រជាជនភាគច្រើនពឹងផ្អែកលើជំនួយមនុស្សធម៌ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអង្គការផ្សេងទៀត។ ការរឹតត្បិតលើការនាំចូលសម្ភារសំណង់ ឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រ និងសូម្បីតែគ្រឿងឧបភោគបរិភោគមួយចំនួន បានធ្វើឲ្យជីវភាពរស់នៅកាន់តែលំបាក។

តាមវប្បធម៌វិញ ប្រជាជនហ្គាហ្សាដែលជាទូទៅមានវប្បធម៌សម្បូរបែប ត្រូវបានដាច់ឆ្ងាយពីពិភពខាងក្រៅ ដោយមិនអាចធ្វើដំណើរទៅសិក្សា ព្យាបាលជំងឺ ឬទៅទស្សនាសាច់ញាតិនៅឯនាយសមុទ្រឡើយ។ ការនេសាទក៏ត្រូវបានកម្រិតត្រឹមតែប៉ុន្មានម៉ាយល៍ពីឆ្នេរ ដែលកាត់បន្ថយប្រភពចំណូលដ៏សំខាន់។

អ្នករិះគន់បានហៅស្ថានភាពនេះថាជា "ពន្ធនាគារបើកចំហ" ដោយសារតែប្រជាជនមិនអាចចាកចេញដោយសេរី ហើយក៏មិនអាចទទួលបានទំនិញចាំបាច់គ្រប់គ្រាន់ដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ការបិទខ្ទប់ហ្គាហ្សានៅតែជាបញ្ហាចម្បងក្នុងជម្លោះអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីនរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ សង្គ្រាមនានាក្នុងឆ្នាំ២០២១ និងឆ្នាំ២០២៣ បានបង្ហាញពីវិបត្តិមនុស្សធម៌ធ្ងន់ធ្ងរ និងការបំផ្លិចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយ៉ាងដំណំ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (ដូចបានកត់ត្រាក្នុង Wikipedia) ប្រជាជនហ្គាហ្សាប្រឈមនឹងកង្វះខាតខ្លាំងនូវទឹកស្អាត ថាមពលអគ្គិសនី និងសេវាសុខាភិបាល។

សហគមន៍អន្តរជាតិ រួមទាំងអង្គការសហប្រជាជាតិ និងក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស បានអំពាវនាវឲ្យលុបបំបាត់ការបិទខ្ទប់នេះជាយូរមកហើយ តែការបិទខ្ទប់នៅតែបន្ត។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីការបិទខ្ទប់ហ្គាហ្សាគឺមានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាជាចំណុចប្រសព្វនៃសិទ្ធិមនុស្ស ច្បាប់អន្តរជាតិ និងនយោបាយពិភពលោក។ វិបត្តិនេះបន្តជះឥទ្ធិពលដល់សណ្តាប់ធ្នាប់ក្នុងតំបន់ និងផ្តល់មេរៀនអំពីផលវិបាកនៃការកាត់ផ្តាច់ផ្លូវគោកផ្លូវសមុទ្រ។