ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ឧត្តមសេនីយ៍ (General officer) គឺជាមន្រ្តីយោធាថ្នាក់ខ្ពស់នៅក្នុងកងទ័ពជើងគោក ហើយនៅក្នុងប្រទេសខ្លះក៏មាននៅក្នុងកងទ័ពអាកាស កងម៉ារីន ឬកងទ័ពជើងទឹកផងដែរ។ តាម Wikipedia ជាភាសាអង់គ្លេស ថ្នាក់នេះត្រូវបានគេហៅថា "general officer" ដោយសារតែពួកគេមានអំណាចបញ្ជាការលើកងពលធំៗ ឬកងទ័ពទាំងមូល។ ឯនៅក្នុងនាវាចរវិញ ថ្នាក់សមមូលគឺ "flag officer" (នាយទាហានជាន់ខ្ពស់)។

ពាក្យ "general" មានប្រភពពីភាសាឡាតាំង generalis ដែលមានន័យថា "ទូទៅ" ឬ "សរុប"។ យោងតាម Wikipedia ជាភាសាខ្មែរ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក៏ប្រើប្រាស់ពាក្យ "ឧត្តមសេនីយ៍" សម្រាប់ថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតក្នុងកងយោធពលខេមរភូមិន្ទដូចគ្នា។

ឋានៈ និងគ្រឿងឥស្សរិយយស

ប្រភព: Wikipedia

ឋានៈឧត្តមសេនីយ៍មានច្រើនថ្នាក់ រួមមាន៖ ឧត្តមសេនីយ៍ត្រី (Brigadier General ឬ Brigadier), ឧត្តមសេនីយ៍ទោ (Major General), ឧត្តមសេនីយ៍ឯក (Lieutenant General), និង ឧត្តមសេនីយ៍ (General)។ តាម Wikipedia ជាភាសាអង់គ្លេស ក្នុងបណ្តាប្រទេសណាតូ ថ្នាក់ទាំងនេះត្រូវនឹងលេខកូដ OF-6 ដល់ OF-9។ មានថ្នាក់ពិសេសខ្ពស់ជាងនេះទៀតដូចជា Field Marshal (OF-10) ឬ General of the Army ដែលជាថ្នាក់កំពូលបំផុត។

គ្រឿងឥស្សរិយយសសម្រាប់ឧត្តមសេនីយ៍ប្រែប្រួលតាមប្រទេស ប៉ុន្តែជារឿយៗគេប្រើរូបផ្កាយ។ ឧទាហរណ៍ កងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិកប្រើផ្កាយបួនសម្រាប់ឧត្តមសេនីយ៍ (OF-9) រីឯសេនាប្រមុខមានផ្កាយប្រាំ។ រុស្ស៊ីវិញប្រើផ្កាយធំមួយសម្រាប់ឧត្តមសេនីយ៍ឯក និងផ្កាយពីរសម្រាប់ឧត្តមសេនីយ៍។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញអំពីគ្រឿងឥស្សរិយយសរបស់កងទ័ពប៊ុលហ្គារី ដែលមានផ្កាយតែពីរគ្រាប់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ជាភាសាអង់គ្លេស ការប្រើប្រាស់ថ្នាក់ឧត្តមសេនីយ៍មានឫសគល់នៅក្នុងចក្រភពរ៉ូម៉ាំង ដោយមានតំណែងជា "legatus" ដែលដឹកនាំកងពល (legion)។ នៅយុគសម័យកណ្តាល គេបានបង្កើតឋានៈ "captain general" ដើម្បីបញ្ជាកងទ័ពទាំងមូល។ នៅសតវត្សទី១៦ ពាក្យ "general" ត្រូវបានខ្លីមក ហើយត្រូវបានគេយកមកប្រើជាថ្នាក់យោធាយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងកងទ័ពអឺរ៉ុប។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ កងទ័ពបានឆ្លងកាត់ការកែទម្រង់ជាច្រើន ចាប់ពីសម័យអង្គររហូតដល់សម័យបារាំងអាណានិគម។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៥ របបសាធារណរដ្ឋខ្មែររបស់លោកលន់ នល់ បានបង្កើតថ្នាក់ឧត្តមសេនីយ៍ឡើងដើម្បីដឹកនាំកងទ័ព។ ក្រោយការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហម ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានស្តារប្រព័ន្ធយោធាឡើងវិញ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ ថ្នាក់ឧត្តមសេនីយ៍ក៏មានវត្តមានស្របតាមស្តង់ដាអន្តរជាតិ។ Wikipedia ជាភាសាខ្មែរបានរាយការណ៍ថា ឧត្តមសេនីយ៍ខ្មែរទទួលគ្រឿងឥស្សរិយយសដែលមានផ្កាយពីមួយទៅបួន អាស្រ័យលើថ្នាក់។

មុខងារ និងសារៈសំខាន់

ប្រភព: Wikipedia

ឧត្តមសេនីយ៍មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រយោធា គ្រប់គ្រងការបណ្តុះបណ្តាល និងដឹកនាំប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធ។ យោងតាម Wikipedia ជាភាសាអង់គ្លេស នៅក្នុងរដ្ឋមួយចំនួន មេទ័ពទាំងនេះអាចក្លាយជាអ្នកនយោបាយ ឬកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ។ ពួកគេក៏ជាអ្នកតំណាងយោធានៅក្នុងកិច្ចចរចាអន្តរជាតិ និងជាអ្នកដឹកនាំសមយុទ្ធរួមជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តផងដែរ។

ក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន ឧត្តមសេនីយ៍ដើរតួនាទីក្នុងប្រតិបត្តិការថែរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងការគ្រប់គ្រងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ ជាពិសេស ឧត្តមសេនីយ៍នៃកងទ័ពអាកាសក៏ទទួលខុសត្រូវលើបច្ចេកវិទ្យាយោធាទំនើបផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងព័ត៌មានសកល ឧត្តមសេនីយ៍តែងតែស្ថិតនៅក្នុងការយកចិត្តទុកដាក់ ជាពិសេសនៅពេលមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។ ឧទាហរណ៍ សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនបានបង្ហាញពីតួនាទីរបស់ឧត្តមសេនីយ៍រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនក្នុងការដឹកនាំសមរភូមិ។ នៅមីយ៉ាន់ម៉ា ឧត្តមសេនីយ៍ជាន់ខ្ពស់ជាអ្នកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលយោធាដែលបានក្តោបក្តាប់អំណាចបន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០២១។

សម្រាប់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឧត្តមសេនីយ៍គឺជាឥស្សរជនសំខាន់ក្នុងកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ និងរដ្ឋាភិបាល។ ការតែងតាំង ឬដំឡើងថ្នាក់ឧត្តមសេនីយ៍ត្រូវបានព័ត៌មានក្នុងស្រុកចុះផ្សាយជាញឹកញាប់។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងពីរចនាសម្ព័ន្ធថ្នាក់នេះអាចជួយឱ្យអ្នកអាន KhmerPulse តាមដានព្រឹត្តិការណ៍នានាបានកាន់តែច្បាស់។