ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ហ្គាណា (Ghana) មានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋហ្គាណា ជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅអាហ្វ្រិកខាងលិច។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ខាងត្បូងជាប់នឹងឈូងសមុទ្រហ្គីណេ និងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ខាងលិចជាប់កូតឌីវ័រ ខាងជើងជាប់ប៊ូគីណាហ្វាសូ និងខាងកើតជាប់តូហ្គោ។ ទីក្រុងធំនិងជារដ្ឋធានីគឺ អាក្រា (Accra)។

ហ្គាណាមានផ្ទៃដី ២៣៩ ៥៦៧ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនជាង ៣៥ លាននាក់ ដែលធ្វើឲ្យវាជាប្រទេសដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីពីរនៅអាហ្វ្រិកខាងលិច និងជាប្រទេសដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទី ១៣ នៅទ្វីបអាហ្វ្រិកទាំងមូល។ ប្រទេសនេះសម្បូរទៅដោយប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីចម្រុះ ចាប់ពីវាលស្មៅនៅបណ្ដោយឆ្នេរ រហូតដល់ព្រៃឈើត្រូពិច។ ហ្គាណាជាសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ និងជាសមាជិកសកម្មនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សហភាពអាហ្វ្រិក និង ECOWAS។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរៀបរាប់ថា ហ្គាណាមានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រចម្រុះយ៉ាងខ្លាំង ដោយមានឆ្នេរខ្សាច់វែងឆ្ងាយ និងព្រៃឈើត្រូពិចនៅតំបន់កណ្ដាល។ គួរកត់សម្គាល់ថា បឹងវ៉ុលតា (Lake Volta) នៅហ្គាណាគឺជាបឹងសិប្បនិម្មិតដែលមានផ្ទៃក្រឡាធំជាងគេនៅលើពិភពលោក ដែលកើតចេញពីទំនប់វារីអគ្គិសនីអាកូសុមបូ (Akosombo Dam) សាងសង់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០។

ប្រជាជនជាង ៣៥ លាននាក់ មានសមាសភាពជនជាតិចម្រុះ ដោយក្រុមធំជាងគេគឺ អាកាន (Akan) បន្ទាប់មក ម៉ូល-ដាកបានី (Mole-Dagbani) អ៊ីវេ (Ewe) និងហ្គា-ដាងមេ (Ga-Dangme)។ ភាសាអង់គ្លេសជាភាសាផ្លូវការ តែភាសាជនជាតិដូចជា អាកាន និងអ៊ីវេ ក៏ត្រូវបានប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ប្រជាជនភាគច្រើនកាន់សាសនាគ្រិស្ត និងឥស្លាម ហើយអត្រានគរូបនីយកម្មកំពុងកើនឡើង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តំបន់នេះធ្លាប់ជាទីតាំងនៃអាណាចក្រដ៏មានឥទ្ធិពល ជាពិសេសអាណាចក្រអាសាន់ទី (Ashanti Empire) ដែលផែនទីឆ្នាំ ១៨៥០ បង្ហាញពីវិសាលភាពរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់ហ្គីណេ។ ជនជាតិព័រទុយហ្កាល់បានមកដល់នៅឆ្នាំ ១៤៧១ ហើយបានសាងសង់ប្រាសាទអេលមីណា (Elmina Castle) នៅឆ្នាំ ១៤៨២ ដែលជាអគារអឺរ៉ុបដែលចំណាស់ជាងគេនៅអាហ្វ្រិកខាងលិច។

ក្រោយមក អំណាចអឺរ៉ុបផ្សេងៗ រួមមានហូឡង់ ដាណឺម៉ាក និងអង់គ្លេស បានប្រកួតប្រជែងគ្នាដើម្បីគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្មមាសនិងទាសករ ដែលធ្វើឲ្យតំបន់នេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា «ឆ្នេរមាស» (Gold Coast)។ ចក្រភពអង់គ្លេសបានដាក់អាណានិគមពេញលេញនៅសតវត្សទី ១៩។

ហ្គាណាទទួលបានឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី ៦ មីនា ឆ្នាំ ១៩៥៧ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ក្វាម៉េ អិនគ្រូម៉ា (Kwame Nkrumah) ក្លាយជាប្រទេសដំបូងនៅអាហ្វ្រិកក្រោមសាហារ៉ាដែលរួចផុតពីអាណានិគម។ ឈ្មោះ «ហ្គាណា» ត្រូវបានជ្រើសរើសដើម្បីរំលឹកដល់អាណាចក្រហ្គាណាបុរាណ ដែលធ្លាប់រុងរឿងនៅតំបន់សាហេលុបច្ចុប្បន្ន។ បន្ទាប់ពីឯករាជ្យ ប្រទេសនេះបានជួបវិបត្តិនយោបាយនិងរដ្ឋប្រហារមួយចំនួន ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩២ មក ហ្គាណាបានប្រែក្លាយជាប្រជាធិបតេយ្យពហុបក្សមានស្ថិរភាព ដោយមានការផ្ទេរអំណាចដោយសន្តិវិធីតាមរយៈការបោះឆ្នោតជាប្រចាំ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានឱ្យដឹងថា ហ្គាណាមានសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម រ៉ែ និងប្រេង។ ប្រទេសនេះជាអ្នកនាំចេញមាសធំទីពីរនៅអាហ្វ្រិក និងជាអ្នកនាំចេញកាកាវធំទីពីរនៅលើពិភពលោក។ ការរកឃើញប្រេងឆៅនៅអណ្ដូងជូប៊ីលី (Jubilee Oil Field) ក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ និងចាប់ផ្ដើមផលិតកម្មនៅឆ្នាំ ២០១០ បានជំរុញសេដ្ឋកិច្ចឲ្យរីកចម្រើនបន្ថែម។ វិស័យសេវាកម្ម រួមមានទូរគមនាគមន៍ និងធនាគារ ក៏កំពុងពង្រីកវិសាលភាពយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

ខាងវប្បធម៌ ហ្គាណាសម្បូរទៅដោយសិល្បៈប្រពៃណីដូចជា សំពត់កេនតេ (Kente cloth) និងនិមិត្តសញ្ញាអាឌីងក្រា (Adinkra) ដែលបង្កប់អត្ថន័យទស្សនវិជ្ជា។ មុខម្ហូបល្បីៗដូចជា ហ្សូឡូហ្វរ៉ាយ (Jollof rice) និងហ្វូហ្វូ (Fufu) មានភាពល្បីល្បាញទូទាំងពិភពលោក។ វិស័យកីឡាក៏សំខាន់ដែរ ដោយក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិ ហៅកាត់ថា «ផ្កាយខ្មៅ» (Black Stars) ធ្លាប់ចូលរួមការប្រកួត World Cup ជាច្រើនលើក ហើយហ្គាណាក៏ធ្លាប់បញ្ជូនក្រុមកីឡាអូឡាំពិករដូវរងាទៅចូលរួមនៅឆ្នាំ ២០១០ ផងដែរ។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៅហ្គាណាត្រូវបានវាយតម្លៃថាមានភាពជឿទុកចិត្តបានខ្ពស់ ដោយមានទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានយ៉ាងទូលំទូលាយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទអន្តរជាតិ ហ្គាណាដើរតួនាទីកាន់តែសំខាន់។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា ទីក្រុងអាក្រាជាទីស្នាក់ការណ៍របស់លេខាធិការដ្ឋានតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វីបអាហ្វ្រិក (AfCFTA) ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីធំជាងគេលើពិភពលោកតាមចំនួនប្រទេសសមាជិក។ លើសពីនេះ លោក កូហ្វី អាណាន (Kofi Annan) ជាជនជាតិហ្គាណា បានបម្រើការជាអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិពីឆ្នាំ ១៩៩៧ ដល់ ២០០៦ ដែលបង្ហាញពីតួនាទីដឹកនាំរបស់ប្រទេសនេះនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការស្វែងយល់អំពីហ្គាណាផ្ដល់នូវទស្សនវិស័យថ្មីអំពីទ្វីបអាហ្វ្រិក ដែលកម្ពុជាក៏មានទំនាក់ទំនងការទូតនិងពាណិជ្ជកម្មកំពុងរីកចម្រើន។ ជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដែលមានយុវជនច្រើន ហ្គាណាអាចជាគំរូនៃការកសាងប្រជាធិបតេយ្យ និងការទាញយកធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយចីរភាព។