ឧស្សាហកម្មកញ្ចក់

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ឧស្សាហកម្មកញ្ចក់ (Glass Industry) គឺជាវិស័យផលិតកម្មមួយដែលផលិតកញ្ចក់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ចម្រុះ រួមមានកញ្ចក់សំណង់ កញ្ចក់ដប កញ្ចក់រថយន្ត កញ្ចក់អេឡិចត្រូនិក និងកញ្ចក់ឯកទេសសម្រាប់បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់។ វិស័យនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាសសរស្តម្ភមួយនៃសេដ្ឋកិច្ចឧស្សាហកម្មពិភពលោក ដោយផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈដ៏ចាំបាច់សម្រាប់វិស័យសំណង់ ការវេចខ្ចប់ យានយន្ត និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន។

កញ្ចក់ត្រូវបានផលិតជាចម្បងពីខ្សាច់ស៊ីលីកា (silica sand) លាយជាមួយសូដាអាស និងកំបោរ បន្ទាប់មកត្រូវបានរំលាយក្នុងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ប្រហែល ១,៥០០ អង្សាសេ។ ឧស្សាហកម្មនេះប្រើប្រាស់ថាមពលច្រើន ហើយថ្មីៗនេះកំពុងប្រឈមនឹងសម្ពាធនៃការកាត់បន្ថយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ឧស្សាហកម្មកញ្ចក់ត្រូវបានបែងចែកនៅទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែប្រមូលផ្តុំខ្លាំងនៅប្រទេសចិន អឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង។ តាមការរាយការណ៍ឧស្សាហកម្មអន្តរជាតិ ប្រទេសចិនជាអ្នកផលិតកញ្ចក់ធំជាងគេលើពិភពលោក ដោយផលិតបានលើសពីពាក់កណ្តាលនៃកញ្ចក់សំណង់សកល។ ក្រុមហ៊ុនធំៗដូចជា Saint-Gobain (បារាំង), AGC (ជប៉ុន), NSG/Pilkington (ជប៉ុន-ចក្រភពអង់គ្លេស) និង Guardian Glass (សហរដ្ឋអាមេរិក) ត្រួតត្រាទីផ្សារកញ្ចក់សំណង់សកល។

នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឧស្សាហកម្មកញ្ចក់កំពុងពង្រីកនៅប្រទេសវៀតណាម ថៃ និងឥណ្ឌូនេស៊ី ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការសំណង់ដែលកំពុងកើនឡើង។ កម្លាំងពលកម្មក្នុងវិស័យនេះមានជំនាញចម្រុះ ចាប់ពីវិស្វករបច្ចេកទេសរហូតដល់កម្មករផលិតកម្ម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការផលិតកញ្ចក់មានប្រវត្តិយូរលង់ជាង ៤,០០០ ឆ្នាំ។ តាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ កញ្ចក់ដំបូងបង្អស់ត្រូវបានផលិតនៅមេសូប៉ូតាមី និងអេហ្ស៊ីបបុរាណ ប្រហែល ២,០០០ ឆ្នាំមុនគ្រិស្តសករាជ។ ជនជាតិរ៉ូម៉ាំងបានបង្កើតបច្ចេកទេសផ្លុំកញ្ចក់ (glassblowing) នៅសតវត្សទី ១ មុនគ្រិស្តសករាជ ដែលធ្វើឱ្យការផលិតកញ្ចក់រីកដុះដាល។

ក្នុងសម័យកណ្តាល ទីក្រុងវេនីស (Venice) នៃប្រទេសអ៊ីតាលី បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកញ្ចក់ដ៏ល្បីល្បាញលើពិភពលោក ជាពិសេសនៅកោះ Murano ដែលបន្តរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ បដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មនៅសតវត្សទី ១៨ និង ១៩ បាននាំមកនូវការផលិតកញ្ចក់ដោយម៉ាស៊ីនជាបរិមាណច្រើន។

នៅឆ្នាំ ១៩៥៩ ក្រុមហ៊ុន Pilkington នៃចក្រភពអង់គ្លេសបានបង្កើតបច្ចេកវិទ្យា "float glass" ដែលបានផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុងការផលិតកញ្ចក់សំណង់សម័យទំនើប។ បច្ចេកវិទ្យានេះនៅតែជាស្តង់ដារសកលរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមរបាយការណ៍ឧស្សាហកម្មសកល ទីផ្សារកញ្ចក់ពិភពលោកមានតម្លៃប្រមាណជាង ២០០ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយកំពុងតែបន្តកើនឡើង។ វិស័យកញ្ចក់សំណង់កាន់កាប់ចំណែកធំជាងគេ បន្ទាប់មកដោយកញ្ចក់វេចខ្ចប់ និងកញ្ចក់រថយន្ត។

នៅក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ កញ្ចក់ឯកទេសត្រូវបានប្រើសម្រាប់អេក្រង់ស្មាតហ្វូន ផ្ទាំងព្រះអាទិត្យ ហ្វាយប័រអុបទិក និងកញ្ចក់ប្រឆាំងគ្រាប់កាំភ្លើង។ ក្រុមហ៊ុន Corning នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលផលិត "Gorilla Glass" សម្រាប់ស្មាតហ្វូន គឺជាឧទាហរណ៍មួយនៃកញ្ចក់បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់។

ផ្នែកវប្បធម៌ កញ្ចក់សិល្បៈ (art glass) នៅតែបន្តជាសិប្បកម្មគួរឱ្យកោតសរសើរ ជាពិសេសនៅប្រទេសអ៊ីតាលី ឆេក និងជប៉ុន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ឧស្សាហកម្មកញ្ចក់មានសារៈសំខាន់នៅពេលដែលវិស័យសំណង់នៅភ្នំពេញ និងតំបន់ជុំវិញកំពុងពង្រីក។ កញ្ចក់សំណង់ដែលប្រើនៅក្នុងអគារខ្ពស់ៗភាគច្រើនត្រូវបាននាំចូលពីប្រទេសវៀតណាម ថៃ និងចិន។

ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក៏ជាបញ្ហាសំខាន់សម្រាប់វិស័យនេះផងដែរ។ តាមការរាយការណ៍របស់ BBC និង Reuters ឧស្សាហកម្មកញ្ចក់ផលិតឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ប្រហែល ៣ ភាគរយនៃការបញ្ចេញឧស្សាហកម្មសកល ដែលធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនធំៗកំពុងវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាឡបញ្ចេញឧស្ម័នទាប និងការប្រើថាមពលកកើតឡើងវិញ។

លើសពីនេះ កញ្ចក់ដែលអាចកែច្នៃបាន ១០០ ភាគរយ ត្រូវបានលើកកម្ពស់ជាដំណោះស្រាយមួយក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរង្វង់ (circular economy) ដែលអាស៊ានកំពុងជំរុញឱ្យមានការអនុវត្ត។ សម្រាប់កម្ពុជា ការអភិវឌ្ឍរោងចក្រកញ្ចក់ក្នុងស្រុក និងប្រព័ន្ធកែច្នៃកញ្ចក់ប្រើរួច អាចជាឱកាសសេដ្ឋកិច្ចមួយនាពេលអនាគត។