ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រេងកាត (Petroleum) ដែលគេស្គាល់ផងដែរថាប្រេងឆៅ ឬហៅខ្លីៗថាប្រេង គឺជាធនធានធម្មជាតិមួយដែលមានសភាពជាល្បាយសារធាតុគីមីរាវ ពណ៌លឿងទៅខ្មៅ ហើយត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងស្រទាប់ថ្មក្រោមដី។ ល្បាយនេះមានអ៊ីដ្រូកាបូនជាសមាសធាតុចម្បង។ វិគីភីឌាបញ្ជាក់ថា ពាក្យប្រេងកាតសំដៅទាំងប្រេងឆៅដែលមិនទាន់ចម្រាញ់ និងផលិតផលប្រេងដែលកើតចេញពីការចម្រាញ់ប្រេងឆៅ។

វិគីភីឌាបង្ហាញថា ប្រេងកាតត្រូវបានគេតាមដានយ៉ាងជិតស្និទ្ធនៅលើទីផ្សារពិភពលោក តាមរយៈបម្រុង ផលិតកម្ម និងតម្លៃយោង។ ឯកសារយោងរបស់វិគីភីឌារួមមានផែនទីបម្រុងប្រេងពិភពលោកគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៣ ផែនទីប្រទេសផលិតប្រេងពីឆ្នាំ ២០០៦ ដល់ឆ្នាំ ២០១២ និងក្រាបតម្លៃប្រេងពីឆ្នាំ ១៩៨៣ ដល់ឆ្នាំ ២០២៣។ ទិន្នន័យទាំងនេះជួយឱ្យអ្នកអានមើលឃើញពីទំហំ និងចលនានៃវិស័យប្រេងកាតនៅកម្រិតសកល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រេងកាតកើតឡើងនៅក្នុងទម្រង់ភូគព្ភសាស្ត្រនៅតំបន់ជាច្រើនទូទាំងពិភពលោក ហើយបម្រុង និងផលិតកម្មមានកម្រិតខុសៗគ្នារវាងប្រទេសនីមួយៗ។ ផែនទីរបស់វិគីភីឌាដែលគូរតាមទិន្នន័យផលិតកម្មពីឆ្នាំ ២០០៦ ដល់ឆ្នាំ ២០១២ បង្ហាញពីបរិមាណផលិតប្រេងខុសៗគ្នាតាមប្រទេស។ ចំណែកផែនទីបម្រុងប្រេងពិភពលោកគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៣ បង្ហាញពីការបែងចែកបម្រុងតាមតំបន់នានា។

វិគីភីឌាបែងចែកបម្រុងប្រេងជាបម្រុងធម្មតា និងបម្រុងមិនធម្មតា ដោយបញ្ជាក់ថាបម្រុងមិនធម្មតាមានបរិមាណធំជាងបម្រុងធម្មតាឆ្ងាយណាស់។ ក្នុងចំណោមទម្រង់ធម្មជាតិនៃប្រេងកាត គេឃើញមានប៊ីទូមេនធម្មជាតិ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាអាស្ផាល។ ផែនទីឧស្សាហកម្មប្រេងកាតរបស់វិគីភីឌាក៏បង្ហាញបំពង់បង្ហូរប្រេង បំពង់បង្ហូរឧស្ម័នធម្មជាតិ រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង និងតំបន់អណ្តូងប្រេងនៅទូទាំងពិភពលោក ដែលជាបណ្តាញភ្ជាប់តំបន់ផលិតប្រេងជាមួយប្រជាជននៅតាមប្រទេសនានា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌារាយការណ៍ថា ការវិភាគសមាសធាតុ vanadium porphyrin ដែលទាញចេញពីប្រេងកាត បានបង្ហាញពីភាពស្រដៀងគ្នាខាងរចនាសម្ព័ន្ធយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយ chlorophyll a ដែលនាំឱ្យគេបញ្ជាក់ថាប្រេងកាតមានប្រភពជីវសាស្ត្រ។ ក្នុងដំណាក់កាលមុនសម័យប្រេងកាត ប្រេងត្រីបាឡែនធ្លាប់ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ ហើយវិគីភីឌាបង្ហាញរូបភាពដបប្រេងត្រីបាឡែនដែលមិនទាន់ចម្រាញ់ ជាសក្ខីកម្មនៃយុគសម័យនោះ។

តាមវិគីភីឌា Ignacy Łukasiewicz ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាអ្នកធ្វើការទាញយកប្រេងពាណិជ្ជកម្មលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៨៥៤ នៅ Bóbrka ប្រទេសប៉ូឡូញ និងជាអ្នកបើករោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងឧស្សាហកម្មដំបូងគេនៅលើពិភពលោក។ បន្ទាប់មក នៅឆ្នាំ ១៨៥៩ Edwin Drake បានខួងអណ្តូងប្រេងជោគជ័យលើកដំបូងនៅលើពិភពលោក នៅកន្លែងដែលបច្ចុប្បន្នគេស្គាល់ថា Drake Well ក្នុង Cherrytree Township រដ្ឋ Pennsylvania សហរដ្ឋអាមេរិក។

វិគីភីឌាក៏បង្ហាញរូបភាពប៉មខួងប្រេងនៅ Okemah រដ្ឋ Oklahoma ក្នុងឆ្នាំ ១៩២២ ដែលបង្ហាញពីការរីករាលដាលនៃឧស្សាហកម្មប្រេង។ នៅ West Lothian ប្រទេសស្កុតឡេន គំនរកាកសំណល់ថ្មស៊ីលដែលនៅសល់ពីឧស្សាហកម្មប្រេងមានចំនួន ១៩ កន្លែងក្នុងតំបន់នោះ ដោយរូបភាពរបស់វិគីភីឌាបង្ហាញ ៣ កន្លែងក្បែរ Broxburn ដែលនៅតែជាសក្ខីកម្មនៃបេតិកភណ្ឌឧស្សាហកម្មប្រេងថ្មស៊ីល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា តម្លៃប្រេងនៅលើទីផ្សារពិភពលោកត្រូវបានវាស់តាមតម្លៃយោងជាច្រើន ដូចជា West Texas Intermediate, Brent Crude, ប្រេង Urals ដែលជាល្បាយនាំចេញរបស់រុស្ស៊ី, Dubai Crude និង OPEC Reference Basket។ ក្រាបរបស់វិគីភីឌាបង្ហាញចលនាតម្លៃតាមតម្លៃយោងទាំងនេះពីឆ្នាំ ១៩៨៣ ដល់ឆ្នាំ ២០២៣។

វិគីភីឌាបញ្ជាក់ថា គុណភាពប្រេងឆៅខុសៗគ្នាតាមកម្រិតស៊ុលហ្វួរ និងទំនាញ API ហើយប្រេងឆៅប្រភេទយោងនីមួយៗក៏មានបរិមាណផលិតខុសៗគ្នាដែរ។ ចំពោះផលិតផលចម្រាញ់ វិគីភីឌាលើកឧទាហរណ៍ថា 2,2,4-Trimethylpentane ដែលគេស្គាល់ថាអ៊ីសូអុកតាន ជាអ៊ីដ្រូកាបូនដែលមានលេខអុកតាន ១០០ ដោយគ្រាប់ខ្មៅជាអាតូមកាបូន និងគ្រាប់សជាអាតូមអ៊ីដ្រូសែន។

សម្រាប់ផលិតកម្មពិភពលោក ក្រាបរបស់វិគីភីឌាបង្ហាញផលិតកម្មប្រេងរវាងឆ្នាំ ២០១១ និងឆ្នាំ ២០២២ ជាបរិមាណមធ្យមគិតជាបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ។ ចំណែកតាមផែនទីឧស្សាហកម្ម ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់រួមមានបំពង់បង្ហូរប្រេង បំពង់បង្ហូរឧស្ម័នធម្មជាតិ រោងចក្រចម្រាញ់ និងការដឹកជញ្ជូន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រេងកាតត្រូវបានដឹកជញ្ជូនតាមមធ្យោបាយច្រើន រួមទាំងបំពង់បង្ហូរ និងរថភ្លើង ដូចជារូបភាពរថភ្លើងដឹកប្រេងនៅជិត La Crosse រដ្ឋ Wisconsin សហរដ្ឋអាមេរិក។ សម្រាប់អ្នកអានចង្វាក់ខ្មែរ ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងពិភពលោក គឺជាប្រធានបទដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសេដ្ឋកិច្ចសកល និងតម្លៃថាមពល។

វិគីភីឌាក៏បង្ហាញពីហានិភ័យបរិស្ថាននៃខ្សែសង្កាក់នេះ តាមរយៈរូបភាពប្រេងរាលនៅសមុទ្រទីម័រ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០៩ និងរូបភាពអ្នកស្ម័គ្រចិត្តសម្អាតឆ្នេរនៅ Galicia ប្រទេសអេស្ប៉ាញ ដែលទាក់ទងនឹងឧបទ្ទវហេតុកប៉ាល់ប្រេង Prestige។

ការប្រែប្រួលតម្លៃប្រេងពីឆ្នាំ ១៩៨៣ ដល់ឆ្នាំ ២០២៣ និងទិន្នន័យផលិតកម្មពីឆ្នាំ ២០១១ ដល់ឆ្នាំ ២០២២ បង្ហាញថា ប្រេងកាតនៅតែជាកត្តាសេដ្ឋកិច្ចដែលត្រូវបានគេតាមដានជាប្រចាំនៅទូទាំងពិភពលោក។