ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

នៅថ្ងៃទី៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ វេលាម៉ោង ១៥:៣៩ UTC បណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក និងក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធដូចជា Messenger, Instagram, WhatsApp, Mapillary និង Oculus បានជួបប្រទះការដាច់សេវាទូទាំងពិភពលោករយៈពេលប្រមាណ ៦ ទៅ ៧ ម៉ោង។ នេះបើយោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយសេរី Wikipedia។ ការដាច់សេវានេះក៏បានធ្វើឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់មិនអាចចូលទៅកាន់គេហទំព័រភាគីទីបីតាមរយៈប្រព័ន្ធ "Log in with Facebook" ផងដែរ។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាការដាច់សេវាដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ក្រុមហ៊ុន ហើយបានបង្ហាញពីភាពងាយរងគ្រោះនៃការប្រមូលផ្តុំសេវាកម្មឌីជីថលជាច្រើននៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតែមួយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ការដាច់សេវានេះមានវិសាលភាពជាសកល ដោយប៉ះពាល់ដល់អ្នកប្រើប្រាស់ Facebook, Instagram និង WhatsApp រាប់ពាន់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក។ តាម Wikipedia បានឲ្យដឹងថា Facebook មានអ្នកប្រើប្រាស់សកម្មប្រចាំខែប្រមាណ ៣.៥ ពាន់លាននាក់នៅពេលនោះ ដែលរួមបញ្ចូលទាំងប្រជាជននៅកម្ពុជារាប់លាននាក់ផងដែរ។ នៅកម្ពុជា Facebook គឺជាវេទិកាទំនាក់ទំនងសង្គមដ៏សំខាន់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម ព័ត៌មាន និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងផ្ទាល់ខ្លួន ដូច្នេះការដាច់សេវានេះបានបង្កឱ្យមានការរំខានយ៉ាងទូលំទូលាយ។

លើសពីនេះ វិបផតថល និងកម្មវិធីជាច្រើនដែលពឹងផ្អែកលើប្រព័ន្ធ "Log in with Facebook" សម្រាប់ការផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណក៏រងផលប៉ះពាល់ផងដែរ។ យោងតាមការរាយការណ៍ គេហទំព័ររាប់ពាន់មិនអាចដំណើរការបានសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ដែលពឹងផ្អែកលើសេវានោះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

មូលហេតុដើមនៃការដាច់សេវានេះ ត្រូវបានកំណត់ថាជាការផ្លាស់ប្តូរកំហុសក្នុងការកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញ (BGP) ដែលបានធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនដកចេញផ្លូវចរាចរណ៍ទៅកាន់ម៉ាស៊ីនមេរបស់ខ្លួនចេញពីអ៊ីនធឺណិតទូទៅ។ តាម Wikipedia កំហុសនេះបានបណ្តាលឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់មិនអាចរកឃើញអាសយដ្ឋាន IP របស់ Facebook តាមរយៈ DNS ទៀតទេ ហើយម៉ាស៊ីនមេ DNS ទូទាំងពិភពលោកបានបង្ហាញស្ថានភាព "SERVFAIL"។

មុនពេលព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ២០២១ ក្រុមហ៊ុន Facebook ក៏ធ្លាប់ជួបប្រទះការដាច់សេវាធំៗដែរ ដូចជានៅឆ្នាំ២០១៩ ដែលមានរយៈពេលយូរម៉ោង។ ប៉ុន្តែការដាច់សេវាឆ្នាំ២០២១ មានផលប៉ះពាល់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារការពឹងផ្អែកកាន់តែច្រើនឡើងលើសេវាកម្មរបស់ Facebook អំឡុងពេលជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩។

គួរកត់សម្គាល់ផងដែរថា ការដាច់សេវានេះបានបង្កការលំបាកសម្រាប់និយោជិតរបស់ Facebook ផ្ទាល់ ដោយពួកគេមិនអាចចូលទៅកាន់ឧបករណ៍ផ្ទៃក្នុង ឬសូម្បីតែអគារការិយាល័យ ដោយសារប្រព័ន្ធសន្តិសុខដែលភ្ជាប់ជាមួយបណ្តាញក៏ដំណើរការមិនប្រក្រតីដែរ។ នេះបង្ខំឲ្យវិស្វករត្រូវប្រើប្រាស់វេទិកាផ្សេងទៀតដើម្បីទំនាក់ទំនង និងដោះស្រាយបញ្ហា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការដាច់សេវារយៈពេល ៦ ម៉ោងនេះបានបង្កឲ្យមានផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំង។ តាមរយៈការរាយការណ៍របស់ Wikipedia តម្លៃភាគហ៊ុនរបស់ Facebook Inc. បានធ្លាក់ចុះប្រមាណ ៥% ក្នុងមួយថ្ងៃ ដែលធ្វើឲ្យទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោក Mark Zuckerberg ស្រកចុះប្រមាណ ៦ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ ម្ចាស់អាជីវកម្មខ្នាតតូច និងមធ្យមដែលពឹងផ្អែកលើ Instagram និង WhatsApp សម្រាប់ការលក់ និងទំនាក់ទំនងអតិថិជនក៏រងការខាតបង់ផងដែរ។

តាមវប្បធម៌ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបង្កើតឲ្យមានប្រតិកម្មយ៉ាងសកម្មលើបណ្តាញសង្គមផ្សេងទៀត ជាពិសេស Twitter ដែលមានការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់ភ្លាមៗ។ អ្នកប្រើប្រាស់ជាច្រើនបានផ្លាស់ទីទៅកាន់កម្មវិធីផ្ញើសារ Telegram និង Signal ជំនួសវិញ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការលេងសើច និង Memes ជាច្រើនបានផ្សព្វផ្សាយលើ Twitter និង Reddit អំពីភាពអស់សង្ឃឹមនៃពិភពលោកដែលគ្មាន Facebook។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះក៏បានបើកកិច្ចពិភាក្សាអំពីភាពចាំបាច់នៃការមានវេទិកាទំនាក់ទំនងចម្រុះ និងការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវដោយក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ជាង ៤ ឆ្នាំក្រោយការដាច់សេវា មេរៀនដែលបានរៀនពីព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ២០២១ នៅតែមានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ និងអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយនៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ។ កម្ពុជាជាប្រទេសដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់ Facebook រាប់លាននាក់ ហើយភាគច្រើននៃពាណិជ្ជកម្ម សារព័ត៌មាន និងសកម្មភាពរដ្ឋាភិបាលនៅតែប្រព្រឹត្តទៅលើវេទិកានេះ។ ការដាច់សេវាឆ្នាំ២០២១ គឺជាការដាស់តឿនមួយថា ការពឹងផ្អែកខ្លាំងពេកលើវេទិកាតែមួយអាចបង្កហានិភ័យធំ ហើយការធ្វើពិពិធកម្មបណ្តាញទំនាក់ទំនងគឺជារឿងចាំបាច់។

ទោះបីជា Meta (ក្រុមហ៊ុនមេថ្មីរបស់ Facebook) បានអនុវត្តវិធានការបច្ចេកទេសដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឲ្យមានការដាច់សេវាស្រដៀងគ្នានេះកើតឡើងម្តងទៀតក៏ដោយ ក៏អ្នកជំនាញផ្នែកសុវត្ថិភាពបណ្តាញបន្តព្រមានអំពីភាពងាយរងគ្រោះនៃប្រព័ន្ធដែលមានទ្រង់ទ្រាយធំ និងស្មុគស្មាញ។ យោងតាម Wikipedia បញ្ហានៅឆ្នាំ២០២១ កើតឡើងពីការកែប្រែផ្លូវ BGP ដោយចៃដន្យ ដែលជាការរំលឹកថាសូម្បីតែក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗក៏អាចជួបកំហុសដែរ។