KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៤ តុលា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៤ តុលា ២០២៦

អណ្តូងរ៉ែមាស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

អណ្តូងរ៉ែមាស Super Pit នៅ Kalgoorlie ប្រទេសអូស្ត្រាលី ឆ្នាំ ២០២៣ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមអត្ថបទរបស់វិគីភីឌាជាភាសាអង់គ្លេសស្តីពីការជីកយករ៉ែមាស ការជីកយករ៉ែមាសគឺជាដំណើរការទាញយកមាសពីក្រោមដី ឬពីស្រទាប់ដីល្បាប់។ មាសជាលោហៈទន់ ដូច្នេះ វាងាយស្រួលក្នុងការបំបែកចេញពីរ៉ែផ្សេងៗជុំវិញខ្លួន។ វិគីភីឌាបានរៀបរាប់ថា ការជីកយករ៉ែមាសអាចប្រព្រឹត្តទៅដោយការជីករណ្តៅបើកចំហធំៗ ឬដោយការជីកក្រោមដី។

ម្យ៉ាងទៀត ផលិតកម្មមាសពិភពលោកត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថា មានប្រមាណ ៤០០០ ទៅ ៥០០០ តោនក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយភាគច្រើនបានមកពីប្រភពរ៉ែដែលទើបជីកយកថ្មីៗ។ តាមសេចក្តីរាយការណ៍ដដែល មាសភាគច្រើនត្រូវបានទាញចេញពីរ៉ែនៅក្រោមផ្ទៃដី ដែលត្រូវការបច្ចេកទេសស្មុគស្មាញដូចជា ការជីកអណ្តូងរ៉ែធំៗ និងការប្រើសារធាតុគីមី។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ការជីកយករ៉ែមាសខ្នាតតូចនៅប្រទេសតង់ហ្សានី ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា រ៉ែមាសអាចកើតមានតាមទីតាំងផ្សេងៗគ្នា រួមទាំងស្រទាប់ដីល្បាប់ដែលហៅថា alluvial deposits និងថ្មរឹងនៅក្រោមដី។ ការជីកយករ៉ែមាសពីស្រទាប់ដីល្បាប់ជាប្រពៃណីធ្វើឡើងដោយការប្រើចានរុករក ឬឧបករណ៍សាមញ្ញផ្សេងៗ ដែលអ្នកស្វែងរកមាសប្រើប្រាស់ដោយផ្ទាល់។ រូបភាពពីវិគីភីឌាបង្ហាញកម្មករខ្នាតតូចកំពុងជីកយករ៉ែមាសនៅប្រទេសតង់ហ្សានី ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទម្រង់ការងារបែបប្រពៃណីដែលនៅតែមាននៅតំបន់ខ្លះ។

ចំពោះទម្រង់ឧស្សាហកម្ម អណ្តូងរ៉ែមាសធំៗដូចជា Super Pit នៅ Kalgoorlie ប្រទេសអូស្ត្រាលី ឬអណ្តូងរ៉ែនៅ Kittilä ប្រទេសហ្វាំងឡង់ ត្រូវបានថតបង្ហាញនៅក្នុងរូបភាពរបស់វិគីភីឌា។ ទីតាំងទាំងនេះបង្ហាញថា ការជីកយករ៉ែមាសកើតឡើងនៅតាមតំបន់ផ្សេងៗនៃពិភពលោក ទាំងនៅអូសេអានី អឺរ៉ុប អាមេរិកខាងជើង និងទ្វីបអាហ្រ្វិក។ ទោះជាយ៉ាងណា វិគីភីឌាមិនបានផ្តល់តួលេខប្រជាជន ឬចំនួនកម្មករជាក់លាក់នោះទេ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ទេសភាព Las Médulas នៅអេស្ប៉ាញ ដែលជាស្លាកស្នាមនៃការជីកយកមាសដោយទឹករបស់រ៉ូមបុរាណ ប្រភព: Wikipedia

តាមការពិពណ៌នារបស់វិគីភីឌា កាលពីបុរាណ ការជីកយករ៉ែមាសពីស្រទាប់ដីល្បាប់ធ្វើឡើងជាមួយដំណើរការបំបែកដោយដៃ ដូចជាការប្រើចានរុករកមាស (gold panning)។ វិធីនេះពឹងផ្អែកលើទម្ងន់របស់មាស ដែលធ្ងន់ជាងខ្សាច់ និងក្រួស។ រូបភាពទេសភាព Las Médulas នៅអេស្ប៉ាញដែលដកស្រង់ពីវិគីភីឌាបង្ហាញពីស្លាកស្នាមនៃការជីកយករ៉ែមាសដោយប្រើទឹកក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំរបស់រ៉ូមបុរាណ។

ក្រោយមក នៅពេលដែលតម្រូវការមាសកើនឡើង និងរ៉ែនៅលើផ្ទៃដីអស់ មនុស្សក៏ចាប់ផ្តើមជីកយករ៉ែនៅក្រោមផ្ទៃដី។ វិគីភីឌាបានរៀបរាប់ថា ការពង្រីកនេះបាននាំឱ្យមានដំណើរការទាញយកដ៏ស្មុគស្មាញ រួមមានការជីករណ្តៅធំៗ និងការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីដូចជា cyanidation (ការប្រើសារធាតុស៊ីយ៉ានុត)។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

របាំងមុខពិធីបុណ្យសពរបស់ Tutankhamun ប្រហែលឆ្នាំ ១៣២៧ មុនគ្រិស្តសករាជ ប្រភព: Wikipedia

នៅផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច វិគីភីឌាបង្ហាញថា ផលិតកម្មមាសពិភពលោកត្រូវបានប៉ាន់ស្មាននៅប្រមាណ ៤០០០ ទៅ ៥០០០ តោនក្នុងមួយឆ្នាំ ដោយភាគច្រើនបានមកពីរ៉ែដែលទើបជីកយកថ្មីៗ។ តួលេខនេះបញ្ជាក់ថា ឧស្សាហកម្មមាសនៅតែជាសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់មួយ ដែលផ្គត់ផ្គង់មាសសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យផ្សេងៗ។

ចំពោះវប្បធម៌ រូបភាពពីវិគីភីឌាដូចជារបាំងមុខពិធីបុណ្យសពរបស់ Tutankhamun ដែលធ្វើពីមាស បង្ហាញឱ្យឃើញថា មាសត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ក្នុងសិល្បៈនិងវប្បធម៌នៃអរិយធម៌បុរាណ។ របាំងមុខនោះមានកាលបរិច្ឆេទប្រហែលឆ្នាំ ១៣២៧ មុនគ្រិស្តសករាជ តាមការពិពណ៌នារបស់វិគីភីឌា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ការប្រើសារធាតុគីមីប្រភេទស៊ីយ៉ានុតលើគំនររ៉ែមាសនៅរដ្ឋ Nevada សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន ការជីកយករ៉ែមាសភាគច្រើនពឹងផ្អែកលើបច្ចេកទេសទំនើប។ តាមវិគីភីឌា ការពង្រីកការជីកយករ៉ែទៅកាន់រ៉ែនៅក្រោមផ្ទៃដីបាននាំឱ្យមានការប្រើប្រាស់ដំណើរការគីមី ដូចជាការប្រើសារធាតុស៊ីយ៉ានុត ដើម្បីទាញយកមាសពីរ៉ែ។ រូបភាពពីវិគីភីឌាបង្ហាញការបាញ់សារធាតុស៊ីយ៉ានុតលើគំនររ៉ែនៅរដ្ឋ Nevada សហរដ្ឋអាមេរិក។

ចំពោះអ្នកអានរបស់ KhmerPulse ប្រធានបទអណ្តូងរ៉ែមាសពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាអភិវឌ្ឍន៍រ៉ែ បរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ដោយសារវិគីភីឌាមិនបានផ្តល់ព័ត៌មានជាក់លាក់ពីកម្ពុជានៅក្នុងអត្ថបទនេះ យើងមិនអាចបញ្ជាក់ព័ត៌មានលម្អិតពីអណ្តូងរ៉ែមាសក្នុងប្រទេសបានទេ។ ប៉ុន្តែអ្នកអាចតាមដានព័ត៌មានថ្មីៗរបស់ KhmerPulse អំពីការអភិវឌ្ឍរ៉ែ និងបញ្ហាបរិស្ថានដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

បាក់ដីអណ្តូងរ៉ែមាសខុសច្បាប់នៅអាហ្វ្រិកកណ្តាល បណ្តាលឲ្យមនុស្សជាង ១០០ នាក់ស្លាប់

មនុស្សជាង ១០០ នាក់ ត្រូវបានរាយការណ៍ថា បានស្លាប់ បន្ទាប់ពីការបាក់ដីបានកប់អណ្តូងរ៉ែមាសខុសច្បាប់មួយកន្លែង នៅជិតព្រំដែនកាមេរូន កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី១៨ ខែសីហា។

10 sources · Deutsche Welle, France 24, New York Times