ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

មាស រួមជាមួយផ្លាទីន និងប្រាក់ គឺជាលោហៈមានតម្លៃដែលពេញនិយមប្រើប្រាស់សម្រាប់ការវិនិយោគ។ យោងតាម Wikipedia អ្នកវិនិយោគជាទូទៅទិញមាសដើម្បីពង្វាតហានិភ័យ ជាពិសេសតាមរយៈការប្រើប្រាស់កិច្ចសន្យាអនាគត (futures contracts) និងនិស្សន្ទវត្ថុ (derivatives) ផ្សេងៗ។ ទីផ្សារមាស ដូចទីផ្សារដទៃទៀតដែរ តែងតែទទួលរងការប្រែប្រួល និងការប៉ាន់ស្មានពីតម្លៃ (speculation)។

មាសត្រូវបានចាត់ទុកជាទ្រព្យសុវត្ថិភាព (safe haven) ព្រោះតម្លៃរបស់វាមានស្ថេរភាព ឬកើនឡើងនៅពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ ឬនៅពេលមានអតិផរណាខ្ពស់។ មូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឲ្យមាសមានប្រជាប្រិយភាព គឺដោយសារវាមិនអាចបោះពុម្ពឬបង្កើតបានដោយរដ្ឋាភិបាល ដូចរូបិយប័ណ្ណដូច្នេះវារក្សាតម្លៃបានយូរអង្វែង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

មាសត្រូវបានជីកយកពីអណ្តូងរ៉ែនៅទូទាំងពិភពលោក។ យោងតាមទិន្នន័យពី Wikipedia ប្រទេសផលិតមាសធំជាងគេរួមមាន ចិន អូស្ត្រាលី រុស្ស៊ី សហរដ្ឋអាមេរិក និងកាណាដា។ ប្រជាជនជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសទាំងនេះធ្វើការក្នុងវិស័យជីកយករ៉ែមាស ខណៈដែលអ្នកផ្សេងទៀតជាអ្នកវិនិយោគតូចតាច ដែលទិញមាសជាគ្រឿងអលង្ការ ឬដុំមាសសម្រាប់សន្សំ។

នៅក្នុងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុសកល ធនាគារកណ្តាលនៃប្រទេសផ្សេងៗក៏កាន់កាប់មាសជាទុនបម្រុងអន្តរជាតិដ៏សំខាន់។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីស្តុកមាស និងរូបិយប័ណ្ណបរទេសរបស់ប្រទេសមួយចំនួនក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងថាសហរដ្ឋអាមេរិក និងអាល្លឺម៉ង់មានទុនបម្រុងមាសខ្ពស់ជាងគេ។ នៅកម្ពុជា មាសភាគច្រើនត្រូវបាននាំចូលពីប្រទេសថៃ វៀតណាម និងចិន ហើយត្រូវបានលក់នៅតាមហាងមាសក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដូចជានៅផ្សារធំថ្មី ឬផ្សារអូរឫស្សី។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

មាសបានដើរតួជាឃ្លាំងតម្លៃ និងមធ្យោបាយផ្លាស់ប្តូរអស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ នៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ ប្រទេសធំៗបានអនុម័តប្រព័ន្ធរូបិយវត្ថុមាស (Gold Standard) ដែលភ្ជាប់តម្លៃរូបិយប័ណ្ណរបស់ពួកគេទៅនឹងបរិមាណមាស។ ប្រព័ន្ធនេះបានដួលរលំបន្តិចម្តងៗ ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៧១ សហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ឈប់ការប្តូរប្រាក់ដុល្លារមកជាមាសជាផ្លូវការ ដែលនាំឱ្យតម្លៃមាសក្លាយជាអណ្តែតដោយសេរីនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។

ចាប់ពីពេលនោះមក តម្លៃមាសបានប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំង ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពខាងលើ។ នៅឆ្នាំ ២០០៨ កំឡុងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុសកល តម្លៃមាសបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះអ្នកវិនិយោគស្វែងរកសុវត្ថិភាព។ នៅឆ្នាំ ២០២០ តម្លៃមាសបានឡើងលើស ២.០០០ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយត្រយអោនស៍ (troy ounce) ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយសារការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ និងកញ្ចប់ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចធំៗរបស់រដ្ឋាភិបាល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច តម្លៃមាសត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយកត្តាជាច្រើន រួមមាន អត្រាការប្រាក់ អតិផរណា តម្លៃប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក និងលក្ខខណ្ឌនយោបាយសកល។ ជាទូទៅ នៅពេលដែលអត្រាការប្រាក់ពិតមានកម្រិតទាប តម្លៃមាសមាននិន្នាការកើនឡើង ពីព្រោះតម្លៃឱកាស (opportunity cost) នៃការកាន់កាប់មាសដែលមិនបង្កើតចំណូលការប្រាក់មានកម្រិតទាប។ ការប្រៀបធៀបតម្លៃមាសទៅនឹងតម្លៃទង់ដែង ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព បង្ហាញពីភាពខុសគ្នាដ៏ធំរវាងលោហៈមានតម្លៃ និងលោហៈឧស្សាហកម្ម ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួនាទីរបស់មាសជាទ្រព្យសុវត្ថិភាពជាជាងជាវត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ផលិតកម្ម។

នៅក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរ មាសដើរតួយ៉ាងសំខាន់ទាំងផ្នែកសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច។ គ្រឿងអលង្ការមាសត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងពិធីមង្គលការ បុណ្យប្រពៃណី និងជាអំណោយដ៏មានតម្លៃ។ លើសពីនេះ ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើនទិញមាសជាទម្រង់នៃការសន្សំប្រាក់ ពីព្រោះពួកគេជឿថាមាសអាចរក្សាតម្លៃបានល្អជាងរូបិយប័ណ្ណក្នុងស្រុកនៅពេលមានអតិផរណា។ ការទិញនិងលក់មាសនៅតាមហាងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងតាមបណ្តាខេត្ត គឺជាសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងមាស និងជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនខ្មែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចសកលដែលពោរពេញដោយភាពមិនប្រាកដប្រជា ដូចជាអតិផរណាកើនឡើង និងភាពតានតឹងរវាងប្រទេសមហាអំណាច មាសនៅតែជាទ្រព្យដ៏មានប្រជាប្រិយភាពសម្រាប់អ្នកវិនិយោគ។ យោងតាម Wikipedia ទីផ្សារមាសមានភាពប្រែប្រួល ប៉ុន្តែវាផ្តល់ជាឧបករណ៍ពង្វាតហានិភ័យដ៏មានប្រសិទ្ធភាព។ និន្នាការថ្មីៗបង្ហាញថា ធនាគារកណ្តាលជាច្រើន រួមទាំងធនាគារកណ្តាលចិន និងឥណ្ឌា បានបង្កើនស្តុកមាសរបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លារ។

នៅកម្ពុជា ការឡើងចុះនៃតម្លៃមាសអន្តរជាតិត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងភ្លាមៗនៅក្នុងតម្លៃលក់រាយក្នុងស្រុក។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការតាមដានតម្លៃមាសអាចជួយដល់ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុផ្ទាល់ខ្លួន ជាពិសេសនៅពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចមានភាពមិនប្រាកដប្រជា។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏កំពុងយកចិត្តទុកដាក់លើបទប្បញ្ញត្តិនៃការជួញដូរមាស ដើម្បីការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងរក្សាស្ថិរភាពទីផ្សារ។