ប្រទេសក្រិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ប្រទេសក្រិក (ឈ្មោះផ្លូវការ៖ សាធារណរដ្ឋក្រិក) ជាប្រទេសមួយនៅភាគអាគ្នេយ៍អឺរ៉ុប។ វាស្ថិតនៅចុងខាងត្បូងឧបទ្វីបបាល់កង់ មានព្រំដែនជាមួយអាល់បានី ម៉ាសេដូនខាងជើង ប៊ុលហ្គារី និងតួកគី។ ឆ្នេរសមុទ្រលាតសន្ធឹងតាមសមុទ្រអេហ្គាន អ៊ីយ៉ូនៀន និងមេឌីទែរ៉ាណេ ដែលជាឆ្នេរវែងជាងគេក្នុងតំបន់។ មានប្រជាជនជាង ១០ លាននាក់ ដោយទីក្រុងអាថែន (Athens) ជារដ្ឋធានី បន្តដោយថែសសាឡូនីគី (Thessaloniki) និងប៉ាត្រាស (Patras)។ ក្រិកត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាកន្លែងកំណើតអរិយធម៌បស្ចឹមប្រទេស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ដីក្រិកភាគច្រើនជាភ្នំ ដោយភ្នំអូឡាំពុស (Mount Olympus) ខ្ពស់ជាងគេ។ ប្រទេសនេះមានកោះរាប់ពាន់ រួមមាន សានតូរីនី (Santorini) ហ្សាគីនថូស (Zakynthos) និងកូហ្វូ (Corfu)។ អាកាសធាតុមេឌីទែរ៉ាណេធ្វើឲ្យមានរដូវក្តៅស្ងួត និងរងាស្រាល។ ប្រជាជនប្រមូលផ្តុំច្រើននៅទីក្រុងធំៗ ជាពិសេសអាថែន។ ភាសាផ្លូវការគឺក្រិក ហើយសាសនាធំគឺអូតូដុក្ស។ សហគមន៍ជនភៀសខ្លួនក្រិកធំៗស្ថិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី និងចក្រភពអង់គ្លេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌារៀបរាប់ថា ក្រិកមានប្រវត្តិដ៏យូរលង់ ចាប់ពីអរិយធម៌ Mycenaean សតវត្សទី១៣ មុនគ.ស។ សម័យក្លាស់ស៊ិក (Classical) បានផ្តល់កំណើតទស្សនវិទូដូចជា ផ្លាតូ (Plato) និងសូគ្រាត (Socrates) ហើយវិមាន Parthenon លើ Acropolis ជានិមិត្តសញ្ញា។ អាណាចក្ររបស់អាឡិចសាន់ឌឺដ៏ធំ (Alexander the Great) ពង្រីកឥទ្ធិពលក្រិកទៅទិសបូព៌ា។ ក្រោយមកក្រិកធ្លាក់ក្រោមអាណាចក្ររ៉ូម និងប៊ីហ្សង់ទីន រហូតដល់ការកាន់កាប់របស់អូតូម៉ង់។

ការតស៊ូទាមទារឯករាជ្យបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៨២១ ដោយមានវីរបុរសដូចជា Antonis Katsantonis និងព្រឹត្តិការណ៍ដូចជាការឡោមព័ទ្ធទីក្រុង Missolonghi។ បន្ទាប់ពីទទួលបានឯករាជ្យ ព្រះបាទអូតូ (King Otto) បានក្លាយជាស្តេចដំបូង។ សតវត្សទី២០ ក្រិកប្រឈមនឹងគ្រោះមហន្តរាយដូចជាការបំផ្លិចបំផ្លាញនៅ Smyrna ឆ្នាំ ១៩២២ ការកាន់កាប់ដោយអ័ក្សក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងសង្គ្រាមស៊ីវិល។ ការចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបនៅឆ្នាំ ១៩៧៩ បាននាំមកនូវស្ថិរភាពនិងការអភិវឌ្ឍន៍។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបង្ហាញថា សេដ្ឋកិច្ចក្រិកពឹងផ្អែកខ្លាំងលើទេសចរណ៍ ដោយកោះសានតូរីនី (Santorini) ត្រូវបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់កោះកំពូលលើពិភពលោក។ កសិកម្មផ្តល់ផលិតផលដូចជា ទំពាំងបាយជូរ និងអូលីវ។ ឧស្សាហកម្មនាវាចរណ៍ក្រិកលំដាប់សកល។ វិបត្តិបំណុលសាធារណៈធ្លាប់ធ្វើឲ្យមានការលំបាក ប៉ុន្តែក្រិកក៏មានសក្តានុពលថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យខ្ពស់ផងដែរ។

វប្បធម៌ក្រិកសម្បូរបែប៖ ទស្សនវិទូបុរាណដូចជា ផ្លាតូ និងសូគ្រាត មានឥទ្ធិពលដល់សព្វថ្ងៃ។ អក្សរសិល្ប៍មានកវីនិពន្ធឆ្នើមដូចជា George Seferis និង Odysseus Elytis។ តន្ត្រី Rebetiko និងរបាំ Cretan បង្ហាញពីប្រពៃណីប្រជាប្រិយ។ អ្នកនិពន្ធតន្ត្រី Mikis Theodorakis និងអ្នកដឹកនាំរឿង Theodoros Angelopoulos ទទួលបានការទទួលស្គាល់អន្តរជាតិ។ ម្ហូបក្រិកដូចជាសាឡាត់ហ្វេតា និងពិធីបុណ្យសាសនាដូចជាថ្ងៃ១៥ សីហា ក៏សំខាន់ដែរ។ កីឡាអូឡាំពិចទំនើបកើតនៅឆ្នាំ ១៨៩៦ និងក្រុមបាល់ទាត់ក្រិកបានឈ្នះ Euro 2004។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃ ក្រិកជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប និងណាតូ ដោយមានប្រធានាធិបតី Konstantinos Tasoulas។ តាមវិគីភីឌា ប្រទេសនេះដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងតំបន់បាល់កង់ ទាក់ទងនឹងការគ្រប់គ្រងចំណាកស្រុក និងសន្តិសុខសមុទ្រ។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដូចជាស្ពាន Rio-Antirrio និងផ្លូវហាយវ៉េទំនើបកំពុងពង្រីក។ យោធាក្រិកមានយន្តហោះ F-16 និងរថក្រោះ Leopard 2។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ក្រិកជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញ ហើយប្រវត្តិសាស្ត្រនិងវប្បធម៌របស់វាផ្តល់ចំណេះដឹងសម្បូរបែប។