ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ខេត្តក្វាងទុង (Guangdong) គឺជាខេត្តមួយស្ថិតនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសចិន ដែលមានទីរួមខេត្តនៅក្រុងក្វាងចូវ (Guangzhou)។ យោងតាម Wikipedia ខេត្តនេះមានប្រជាជនសរុប ១២៨,៦ លាននាក់ (គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២០) នៅលើផ្ទៃដីប្រមាណ ១៧៩.៨០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាខេត្តធំជាងគេទី ១៥ នៅចិនទាក់ទងនឹងទំហំផ្ទៃដី។ ក្នុងនាមជាខេត្តដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតនិងប្រជាជនច្រើនជាងគេនៅចិន ក្វាងទុងត្រូវបានគេចាត់ទុកជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចមួយដែលសូម្បីតែប្រទេសជាច្រើនមិនអាចប្រកួតប្រជែងបាន។ តាមរយៈទិន្នន័យពី Wikipedia ខេត្តនេះមានផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ខ្ពស់ជាងទ្វីបមួយចំនួន ហើយជាកន្លែងដែលឧស្សាហកម្មផលិតកម្មពិភពលោកពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំង។

ខេត្តក្វាងទុងមានទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយជាផ្នែកស្នូលនៃតំបន់ Greater Bay Area ដែលរួមមានក្រុងហុងកុង ម៉ាកាវ និងទីក្រុងធំៗ ៩ ផ្សេងទៀត។ តំបន់នេះត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលចិនផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំង ដោយមានគោលដៅប្រែក្លាយវាទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលនវានុវត្តន៍និងហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខពិភពលោកនៅត្រឹមឆ្នាំ ២០៣៥។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ខេត្តក្វាងទុងស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តហ៊ូណាន (Hunan) ជៀងស៊ី (Jiangxi) ហ្វូជៀន (Fujian) និងតំបន់ស្វយ័តក្វាងស៊ី (Guangxi)។ ដោយសារតែទីតាំងជាប់សមុទ្រ ខេត្តនេះមានអាកាសធាតុត្រូពិចសើម រដូវក្តៅសើមនិងរដូវរងាស្រាល។ ផ្ទៃដីរបស់វាលាតសន្ធឹងពីតំបន់ភ្នំនៅភាគខាងជើង រហូតដល់តំបន់ដីសណ្តទន្លេគុជ (Pearl River Delta) ដ៏មានជីជាតិ និងឆ្នេរសមុទ្រដែលមានប្រវែងរាប់ពាន់គីឡូម៉ែត្រ។

ប្រជាជនភាគច្រើននិយាយភាសាកន្តុង (Cantonese) ប៉ុន្តែក៏មានគ្រាមភាសាហាក់កា (Hakka) និងតឿជីវ (Teochew) ផងដែរ។ ខេត្តនេះមានប្រជាជនចម្រុះជាតិសាសន៍ ដោយភាគច្រើនជាជនជាតិហាន (Han) និងជនជាតិភាគតិចដូចជា ចួង (Zhuang) និងយ៉ាវ (Yao) ជាដើម។ ក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សចុងក្រោយនេះ កំណើនឧស្សាហកម្មបានទាក់ទាញពលកររាប់លាននាក់មកពីតំបន់ផ្សេងទៀតរបស់ប្រទេសចិន ធ្វើឱ្យក្រុងដូចជាក្វាងចូវ សិនជិន (Shenzhen) និងដុងក្វាន (Dongguan) ក្លាយជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនលាននាក់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ខេត្តក្វាងទុងមានអាយុកាលជាង ២០០០ ឆ្នាំ។ កាលពីសម័យបុរាណ តំបន់នេះត្រូវបានស្គាល់ថាជានគរណានយៀ (Nanyue) ដែលរួមបញ្ចូលទឹកដីមួយផ្នែកនៃវៀតណាមខាងជើងសព្វថ្ងៃ។ ក្នុងអំឡុងរាជវង្សឈិន (Qin) និងហាន (Han) តំបន់នេះបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃចក្រភពចិន ហើយបានដើរតួជាស្ពានពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់តភ្ជាប់ចិនជាមួយអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

នៅសតវត្សទី ១៨ និង ១៩ ក្រុងក្វាងចូវ (ដែលភាគខាងលិចស្គាល់ថា Canton) គឺជាកំពង់ផែតែមួយគត់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកអឺរ៉ុបធ្វើជំនួញជាមួយចិន ក្រោមប្រព័ន្ធ Canton System។ ភាពតានតឹងខាងពាណិជ្ជកម្មនេះហើយដែលបានឈានទៅដល់សង្គ្រាមអាភៀន (Opium Wars) និងការបង្កើតអាណានិគមអង់គ្លេសនៅហុងកុងនៅឆ្នាំ ១៨៤២។ ក្នុងសតវត្សទី ២០ ក្វាងទុងបានក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃបដិវត្តន៍នយោបាយចិន៖ លោកបណ្ឌិត ស៊ុនយ៉ាតសេន (Sun Yat-sen) បិតាចិនសម័យទំនើប មានដើមកំណើតនៅទីនេះ ហើយក្រោយមក លោក តេង ស៊ាវភីង (Deng Xiaoping) បានជ្រើសរើសខេត្តនេះដើម្បីសាកល្បងកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចនៅឆ្នាំ ១៩៧៨ ដោយបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស (SEZ) ដំបូងគេបង្អស់នៅសិនជិន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ខេត្តក្វាងទុងគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំបំផុតរបស់ចិន។ តាម Wikipedia GDP របស់ខេត្តនេះនៅឆ្នាំ ២០២១ មានប្រមាណ ១៩.២ ទ្រីលានយ័ន (ប្រហែល ៣ ទ្រីលានដុល្លារអាមេរិក) ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទី ១២ លើពិភពលោកប្រសិនបើជាប្រទេសដាច់ដោយឡែក។ វិស័យសំខាន់ៗរួមមាន ផលិតកម្មគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក រថយន្ត សម្លៀកបំពាក់ និងទំនិញប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ។ ក្រុងសិនជិនត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "ជ្រលងស៊ីលីកុន" របស់ចិន ដោយមានក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្សដូចជា Huawei និង Tencent តាំងទីស្នាក់ការ។ លើសពីនេះ កំពង់ផែក្វាងចូវ និងសិនជិនសុទ្ធតែជាកំពង់ផែដែលមមាញឹកបំផុតនៅលើពិភពលោក។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ ក្វាងទុងគឺជាផ្ទះកំណើតនៃវប្បធម៌កន្តុង (Cantonese culture) ដែលមានឥទ្ធិពលទូទាំងសកលលោក។ ម្ហូបអាហារបែបកន្តុង ជាពិសេសឌិមសាំ (Dim Sum) និងសាច់អាំងស៊ីវម៉ី (Siu mei) ត្រូវបានគេស្រឡាញ់ចូលចិត្តនៅគ្រប់ទីកន្លែងដែលមានសហគមន៍ចិនរស់នៅ រួមទាំងនៅកម្ពុជាយើងនេះផង។ សិល្បៈប្រពៃណីដូចជា ល្ខោនកន្តុង (Cantonese opera) និងសិល្បៈគុនហ្វូ (ក្បាច់គុនចិន) ដែលមានដើមកំណើតនៅទីនេះ ក៏បានរីករាលដាលទៅកាន់សហគមន៍ខ្មែរដើមកំណើតចិនផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ខេត្តក្វាងទុងមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង ទាំងផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ចបច្ចុប្បន្ន។ ជនជាតិកម្ពុជាដើមកំណើតចិនភាគច្រើនមានឫសគល់នៅក្នុងខេត្តនេះ និងតំបន់ជុំវិញ ដូច្នេះការអភិវឌ្ឍនៅក្វាងទុងតែងត្រូវបានតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។ នាពេលថ្មីៗនេះ ការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ស្ពានសមុទ្រ Shenzhen-Zhongshan Link គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយ ដែលត្រូវបាន Xinhua នៃរដ្ឋាភិបាលចិនរាយការណ៍ថា នឹងកាត់បន្ថយពេលវេលាធ្វើដំណើរពី ២ ម៉ោងមកត្រឹម ២០ នាទី ដែលនឹងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេគុជ។

ក្រៅពីនេះ ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចរវាងកម្ពុជានិងខេត្តក្វាងទុងក៏កំពុងតែរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ក្រុមហ៊ុនជាច្រើនមកពីក្វាងទុងបានចូលមកវិនិយោគនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ សំណង់ និងឧស្សាហកម្មកម្មន្តសាល។ តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស Sihanoukville គឺជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងមួយនៃការហូរចូលនៃវិនិយោគពីខេត្តនេះ។ អ្នកជំនាញជាច្រើនយល់ថា ទំនាក់ទំនងនេះនឹងបន្តកើនឡើង ស្របពេលដែលគំនិតផ្តួចផ្តើម "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" (Belt and Road Initiative) របស់ចិនកំពុងត្រូវបានអនុវត្ត។