KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១០ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១០ មិថុនា ២០២៦

អំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយកាំភ្លើងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ធៀបនឹងចំនួនប្រជាជនសរុប ប្រភព: Wikipedia

អំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាវិបត្តិសុខភាពសាធារណៈដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបណ្ដាលឲ្យមានអ្នកស្លាប់និងរបួសរាប់ម៉ឺននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ តាមវិគីភីឌា ទិន្នន័យពីមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងនិងបង្ការជំងឺ (CDC) នៃសហរដ្ឋអាមេរិកបានរាយការណ៍ថា ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ មានអ្នកស្លាប់ដោយកាំភ្លើងចំនួន ៤៦,៧២៨ នាក់។ ក្នុងចំណោមនេះ ៥៨% គឺជាការធ្វើអត្តឃាត ៣៨% ជាអំពើមនុស្សឃាត ហើយនៅសល់ជាករណីពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្តច្បាប់ គ្រោះថ្នាក់ ឬមូលហេតុមិនអាចកំណត់បាន។

សហរដ្ឋអាមេរិកក៏មានអត្រាកាន់កាប់កាំភ្លើងស៊ីវិលខ្ពស់ជាងគេក្នុងពិភពលោកផងដែរ។ តាមរយៈផែនទីរបស់វិគីភីឌាសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២២ ប្រទេសនេះមានចំនួនកាំភ្លើងច្រើនជាងគេសម្រាប់មនុស្ស ១០០ នាក់។ កត្តានេះរួមជាមួយគោលនយោបាយនិងវប្បធម៌បានធ្វើឲ្យអំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើងក្លាយជាបញ្ហាពិបាកដោះស្រាយបំផុតមួយរបស់សង្គមអាមេរិកាំង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

អត្រាជនរងគ្រោះដោយអំពើមនុស្សឃាតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក តាមពូជសាសន៍ ប្រភព: Wikipedia

ឥទ្ធិពលនៃអំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើងប្រែប្រួលទៅតាមតំបន់និងក្រុមប្រជាសាស្ត្រផ្សេងៗ។ តាមទិន្នន័យពី FBI ដែលវិគីភីឌាបានដកស្រង់ ក្រាហ្វិកបង្ហាញថា ចន្លោះឆ្នាំ ១៩៨០ ដល់ ២០១៧ ជនជាតិអាមេរិកស្បែកខ្មៅមានអត្រារងគ្រោះដោយអំពើមនុស្សឃាតខ្ពស់ជាងក្រុមស្បែកសយ៉ាងខ្លាំង។ ការវិភាគបានចង្អុលបង្ហាញថាកត្តាដូចជាភាពក្រីក្រ ការមិនស្មើភាពក្នុងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ និងការរើសអើងពូជសាសន៍អាចជាមូលហេតុចម្បង។

ម្យ៉ាងវិញទៀត សហរដ្ឋអាមេរិកមានអត្រាធ្វើអត្តឃាតដោយកាំភ្លើងខ្ពស់ជាងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដទៃ។ វិគីភីឌាបានលើកឡើងថា ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ សហរដ្ឋអាមេរិកជាប្រទេស OECD ដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់តែមួយគត់ដែលអត្រាធ្វើអត្តឃាតដោយកាំភ្លើងលើសពីអត្រាធ្វើអត្តឃាតមិនមែនដោយកាំភ្លើង។ ទិន្នន័យនេះនិងការសិក្សាតាមរយៈវិគីភីឌាបានបង្ហាញពីភាពអាសន្ននៃការទប់ស្កាត់ការធ្វើអត្តឃាត ជាពិសេសនៅក្នុងសហគមន៍ដែលមានកាំភ្លើងច្រើន ហើយការងាយស្រួលក្នុងការចូលប្រើកាំភ្លើងគឺជាកត្តាហានិភ័យដ៏សំខាន់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការធ្វើឃាតប្រធានាធិបតី William McKinley ឆ្នាំ ១៩០១ ប្រភព: Wikipedia

អំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រវត្តិឫសគល់យូរលង់។ ឧទាហរណ៍ ការធ្វើឃាតប្រធានាធិបតី William McKinley នៅឆ្នាំ ១៩០១ ដោយកាំភ្លើងខ្លីបានបង្កឲ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលជាតិ។ លោក McKinley បានរងរបួសធ្ងន់ហើយទទួលមរណភាព ៨ ថ្ងៃក្រោយមក។ ការធ្វើឃាតនេះគឺជាផ្នែកនៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើហិង្សានយោបាយ និងការប្រើប្រាស់អាវុធក្នុងសង្គមអាមេរិកាំង។

ក្នុងសតវត្សរ៍ទី២០ និងទី២១ អំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើងបានវិវត្តទៅជាបញ្ហាដែលរួមបញ្ចូលទាំងការបាញ់ប្រហាររង្គាលនិងឧក្រិដ្ឋកម្មតាមដងផ្លូវ។ តាមវិគីភីឌា ហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារនៅ Las Vegas ឆ្នាំ ២០១៧ ដែលបណ្ដាលឲ្យមនុស្សរាប់សិបនាក់ស្លាប់និងរាប់រយនាក់របួស គឺជាការបាញ់ប្រហារដ៏សាហាវបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិកថ្មីៗ។ ហេតុការណ៍បែបនេះបានធ្វើឲ្យសាធារណជនចាប់អារម្មណ៍លើច្បាប់គ្រប់គ្រងអាវុធ។

យោងតាមក្រាហ្វិកពី FBI អត្រាអំពើមនុស្សឃាតនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រែប្រួលពេញមួយអំឡុងឆ្នាំ ១៩៨០ ដល់ ២០១៧ ដោយមានការកើនឡើងនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ និង ១៩៩០ មុននឹងធ្លាក់ចុះបន្តិចនៅដើមសតវត្សរ៍ទី២១។ ប៉ុន្តែ បញ្ហានៅតែបន្តជាកង្វល់ចម្បងសម្រាប់សង្គម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ពិព័រណ៍កាំភ្លើងនៅទីក្រុង Houston ប្រភព: Wikipedia

វប្បធម៌កាំភ្លើងគឺជាកត្តាដ៏សំខាន់ដែលជំរុញឲ្យមានអត្រាកាន់កាប់កាំភ្លើងខ្ពស់។ សិទ្ធិកាន់កាប់អាវុធត្រូវបានការពារដោយវិសោធនកម្មទីពីរនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយការរៀបចំពិព័រណ៍កាំភ្លើង ដូចជានៅទីក្រុង Houston គឺជាភស្ដុតាងនៃការគាំទ្រយ៉ាងទូលំទូលាយចំពោះការប្រើប្រាស់កាំភ្លើងក្នុងចំណោមប្រជាជនមួយចំនួន។ តាមការរាយការណ៍របស់ FBI ដែលវិគីភីឌាបានដកស្រង់ កាំភ្លើងខ្លីត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងអំពើមនុស្សឃាតភាគច្រើននៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ប្រភេទកាំភ្លើងដែលត្រូវគេរឹបអូសនិងតាមដានច្រើនបំផុតដោយ ATF គឺកាំភ្លើងខ្លី .38 Special ដូចជាម៉ាក Smith & Wesson Model 60 ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពពេញនិយមនៃអាវុធខ្លីនៅក្នុងឧក្រិដ្ឋកម្ម។

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ការចំណាយដែលបណ្ដាលមកពីអំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើងរួមមានថ្លៃព្យាបាលវេជ្ជសាស្ត្រ ការបាត់បង់ផលិតភាពការងារ និងការចំណាយសម្រាប់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ។ ទីភ្នាក់ងារ ATF (Bureau of Alcohol, Tobacco, Firearms and Explosives) មានតួនាទីត្រួតពិនិត្យហាងលក់កាំភ្លើងដែលមានអាជ្ញាប័ណ្ណ ដើម្បីធានាថាច្បាប់សហព័ន្ធត្រូវបានអនុវត្ត។ វិគីភីឌាបានបង្ហាញរូបភាពអ្នកត្រួតពិនិត្យ ATF ម្នាក់កំពុងពិនិត្យឯកសារនៅហាងលក់កាំភ្លើង ជាឧទាហរណ៍នៃកិច្ចខំប្រឹងប្រែងគ្រប់គ្រង។ លើសពីនេះ កម្មវិធីថ្នាក់ជាតិដូចជា Project Safe Neighborhoods ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីកាត់បន្ថយអំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើងតាមរយៈការចូលរួមរបស់សហគមន៍។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ការចងចាំចំពោះជនរងគ្រោះក្នុងការបាញ់ប្រហារនៅ Las Vegas ឆ្នាំ ២០១៧ ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ អំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជាប្រធានបទក្ដៅដែលប៉ះពាល់ដល់នយោបាយនិងសង្គម។ ការបាញ់ប្រហាររង្គាលនៅ Las Vegas ឆ្នាំ ២០១៧ បានដាស់ឲ្យមានការពិភាក្សាឡើងវិញអំពីភាពចាំបាច់នៃកំណែទម្រង់ច្បាប់កាំភ្លើង។ ការហែក្បួនទៅកាន់ទីក្រុង Washington ដើម្បីគ្រប់គ្រងកាំភ្លើងក្នុងខែមករា ឆ្នាំ ២០១៣ ក៏ជាការបង្ហាញពីការកើនឡើងនៃចលនាតស៊ូមតិសាធារណៈដែលទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលចាត់វិធានការ។

កម្មវិធីអន្តរាគមន៍ដូចជា Project Safe Neighborhoods ដែលមានការគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធបានព្យាយាមកាត់បន្ថយអំពើហិង្សាតាមរយៈការធ្វើមូលដ្ឋានីយកម្ម។ ទោះបីជាមានកិច្ចខំប្រឹងប្រែងទាំងនេះក្ដី ក៏អត្រាអំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើងនៅមានកម្រិតខ្ពស់ធៀបនឹងប្រទេសដទៃ។ យោងតាមវិគីភីឌា សហរដ្ឋអាមេរិកបន្តប្រឈមនឹងការរិះគន់ទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេសអំពីអសមត្ថភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងអំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើង ដែលធ្វើឲ្យបញ្ហានេះក្លាយជាកង្វល់សម្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិដែលតាមដានស្ថានភាពសុវត្ថិភាពសាធារណៈរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ការបាញ់ប្រហារនៅជិតពិធីបុណ្យក្នុងរដ្ឋអូហៃអូបណ្តាលឱ្យមនុស្ស ១២ នាក់រងរបួស

កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី ៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ ការបាញ់ប្រហារមួយនៅជិតពិធីបុណ្យ Old West End ក្នុងទីក្រុង Toledo រដ្ឋអូហៃអូ សហរដ្ឋអាមេរិក បានបណ្តាលឱ្យមនុស្ស ១២ នាក់រងរបួស ដោយក្នុងនោះ ២ នាក់ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ ខណៈជនសង្ស័យកំពុងរត់គេចខ្លួន។

11 sources · Al Jazeera, Deutsche Welle, Nokor Wat News