KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២៨ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២៨ សីហា ២០២៦

ហាណូយ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពទីក្រុងហាណូយ ជាមួយភ្នំបាវី ប្រភព: Wikipedia

ហាណូយ គឺជារដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសវៀតណាម និងជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីពីររបស់ប្រទេសនេះ បន្ទាប់ពីទីក្រុងហូជីមិញ។ យោងតាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ហាណូយមានផ្ទៃដីសរុប ៣,៣៥៨.៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ហើយគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ មានប្រជាជនចំនួន ៨,៨០៧,៥២៣ នាក់។

វិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេសក៏បានរាយការណ៍ដែរថា ហាណូយជាទីតាំងរបស់ស្ថានទូតបរទេសចំនួន ៧៨ ទីស្នាក់ការកណ្ដាលរបស់កងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម ប្រព័ន្ធសាកលវិទ្យាល័យជាតិវៀតណាម និងស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលជាច្រើនទៀត។ ទីក្រុងនេះក៏ជាទីតាំងរបស់បន្ទាយរាជវាំងថាំងឡុង វិមានហូជីមិញ (Ho Chi Minh Mausoleum) បឹង Hoàn Kiếm បឹងខាងលិច (West Lake) និងឧទ្យានជាតិបាវី នៅក្បែរជាយនៃទីក្រុង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

បឹង Hoàn Kiếm នៅចំកណ្ដាលទីក្រុងហាណូយ ប្រភព: Wikipedia

ហាណូយស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសវៀតណាម ហើយភាសាដែលប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៅទីក្រុងនេះគឺភាសាវៀតណាម។ យោងតាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ទីក្រុងនេះមានទីតាំងធម្មជាតិល្បីៗដូចជា បឹង Hoàn Kiếm នៅចំកណ្ដាលក្រុង បឹងខាងលិច និងឧទ្យានជាតិបាវី ដែលស្ថិតនៅក្បែរតំបន់ជាយក្រុង។

អំពីចំនួនប្រជាជន វិគីភីឌាភាសាខ្មែរបានរាយការណ៍ថា នៅឆ្នាំ ២០០៤ ហាណូយមានប្រជាជនប្រមាណ ២.៦ លាននាក់ ដោយបានកើនឡើងដល់ប្រមាណ ៦.៩ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ និងរហូតដល់ ៨ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩។ ចំណែកតួលេខថ្មីបំផុតពីវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេសបង្ហាញថា គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ ហាណូយមានប្រជាជនរហូតដល់ ៨,៨០៧,៥២៣ នាក់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

កំពែងរាជវាំងថាំងឡុង (Imperial Citadel of Thăng Long) ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ ទីក្រុងហាណូយត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១០១០ ដោយស្ដេចលី ថៃតូ ដែលបានផ្លាស់រាជធានីពីហ្វា លូ (Hoa Lư) មកកាន់ថាំងឡុង។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១០១០ ដល់ ១៨០២ ទីក្រុងនេះជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយដ៏សំខាន់បំផុតរបស់វៀតណាម។

វិគីភីឌាភាសាខ្មែរក៏បានកត់សម្គាល់ដែរថា ក្នុងសម័យរាជវង្សង្វៀន (១៨០២–១៩៤៥) ហាណូយស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំង ហើយបានបម្រើជារដ្ឋធានីនៃឥណ្ឌូចិនបារាំង ក្នុងសម័យអាណានិគម រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៥៤។ ពីឆ្នាំ ១៩៥៤ ដល់ ១៩៧៦ ហាណូយជារដ្ឋធានីរបស់វៀតណាមខាងជើង ហើយបានក្លាយជារដ្ឋធានីនៃវៀតណាមរួបរួម បន្ទាប់ពីការបង្រួបបង្រួមជាតិក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៦ ដែលកើតឡើងក្រោយជ័យជម្នះរបស់វៀតណាមខាងជើងក្នុងសង្គ្រាមវៀតណាម។

វិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេសបានរាយការណ៍ថា ការរីកចម្រើនក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២០ បានធ្វើឲ្យតំបន់ទីក្រុងហាណូយមានទម្រង់ស្ថាបត្យកម្មចម្រុះ ដែលរួមមានស្ថាបត្យកម្មអាណានិគមបារាំង អគារលំនៅឋានបែប brutalist ផ្លូវតូចៗដែលមិនមានរបៀប និងផ្ទះរាងតូចវែង (tube houses) ដែលកើតចេញពីការរីកដុះដាលរបស់ទីក្រុងក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២០។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

វិមានអក្សរសាស្ត្រវ៉ាន់មៀវ (Temple of Literature) នៅហាណូយ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ហាណូយមានផលិតផលសរុបប្រចាំតំបន់ (GRDP) ចំនួន ៤៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ដែលជាតម្លៃខ្ពស់បំផុតទីពីរក្នុងចំណោមខេត្ត និងទីក្រុងទាំងអស់របស់វៀតណាម បន្ទាប់ពីទីក្រុងហូជីមិញ។ ទីក្រុងនេះទទួលបានអ្នកទស្សនាក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិចំនួន ១៨.៧ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២២។

ក្នុងផ្នែកវប្បធម៌ ហាណូយមានកន្លែងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងទេសចរណ៍ល្បីៗដូចជា បន្ទាយរាជវាំងថាំងឡុង វិមានហូជីមិញ បឹង Hoàn Kiếm បឹងខាងលិច និងវិមានអក្សរសាស្ត្រវ៉ាន់មៀវ (Temple of Literature) ជាដើម។ រូបភាពពីវិគីភីឌាក៏បង្ហាញវត្តមួយសសរ (One Pillar Pagoda) ដែលជាសំណង់បុរាណមួយទៀតនៅក្នុងទីក្រុងនេះផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ទិដ្ឋភាពអគារទំនើបៗនៃទីក្រុងហាណូយ ប្រភព: Wikipedia

ហាណូយជារាជធានីរបស់វៀតណាម ដែលជាប្រទេសជិតខាងរបស់កម្ពុជា ហេតុនេះការវិវត្តនៅហាណូយមានភាពពាក់ព័ន្ធសម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ទាំងក្នុងប្រទេស និងនៅក្រៅប្រទេស។ ក្នុងនាមជាទីតាំងរបស់ស្ថានទូតបរទេសចំនួន ៧៨ ហាណូយជាមជ្ឈមណ្ឌលការទូតដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងតំបន់ ដូចដែលវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេសបានរាយការណ៍។

ទីក្រុងនេះក៏កំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ តួលេខពីវិគីភីឌាបានបង្ហាញថា ប្រជាជនហាណូយបានកើនឡើងពីប្រមាណ ២.៦ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ ដល់ជាង ៨.៨ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។ រូបភាពព័ត៌មានពីវិគីភីឌាក៏បង្ហាញអំពីការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើបផងដែរ ដូចជាស្ថានីយ៍ Cat Linh និងផ្នែកខាងលើនៃរថភ្លើងមេត្រូខ្សែ ៣ ដែលឆ្លងកាត់ផ្លូវ Xuan Thuy ដោយបង្ហាញក្នុងឆ្នាំ ២០២៤។

លើសពីនេះ កំណើនភ្ញៀវទេសចរដែលមានចំនួន ១៨.៧ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២២ បញ្ជាក់ថា ហាណូយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ធំមួយក្នុងតំបន់ ដែលធ្វើឲ្យប្រធានបទពាក់ព័ន្ធនឹងទីក្រុងនេះ ច្រើនតែលេចឡើងក្នុងការផ្សាយព័ត៌មានអំពីវៀតណាម។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 2 briefs

ទីក្រុងហាណូយ អនុម័តសាកល្បង រយៈពេល ២៤ ខែ សម្រាប់ ឡានក្រុង ស្វ័យប្រវត្តិ រ៉ូបូតាក់ស៊ី និង មនុស្សយន្ត ដឹកជញ្ជូន

គណៈកម្មាធិការប្រជាជនទីក្រុងហាណូយ បានអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុន Phenikaa-X JSC ធ្វើការសាកល្បងប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនស្វ័យប្រវត្តិឆ្លាតវៃ ក្នុងរយៈពេល ២៤ ខែ នៅឧទ្យានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ Hoa Lac និងបរិវេណសាកលវិទ្យាល័យជាតិវៀតណាម ទីក្រុងហាណូយ។

2 sources · DAP News, VnExpress International

ប៉ូលិសវៀតណាមបញ្ជាក់ថា អតីតសមាជិករដ្ឋសភាម្នាក់មិនត្រូវបានចោទប្រកាន់ព្រហ្មទណ្ឌ ក្រោយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បណ្តាលឲ្យក្មេងជំទង់ស្លាប់នៅហាណូយ

តាមការរាយការណ៍របស់ South China Morning Post និង The Straits Times ប៉ូលិសវៀតណាមបានបញ្ជាក់ជាសាធារណៈលើកដំបូងថា អតីតអ្នកនយោបាយរូបនេះមិនត្រូវបានកាត់ទោសព្រហ្មទណ្ឌឡើយ បន្ទាប់ពីគ្រោះថ្នាក់កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលបណ្តាលឲ្យក្មេងស្រីជំទង់ម្នាក់ស្លាប់។

5 sources · South China Morning Post, The Straits Times, The Straits Times