ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

កំណែទម្រង់សុខាភិបាលនៅសហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាការផ្លាស់ប្តូរជាទូទៅនៅក្នុងច្បាប់ និងការអនុវត្តប្រព័ន្ធសុខាភិបាលនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការផ្តួចផ្តើមកំណែទម្រង់នេះត្រូវបានស្នើឡើងជាច្រើនលើក ប៉ុន្តែកម្រទទួលបានជោគជ័យណាស់។ កំណែទម្រង់ដែលមានលក្ខណៈឆ្នើមជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយត្រូវបានអនុម័តនៅឆ្នាំ២០១០ តាមរយៈច្បាប់សហព័ន្ធចំនួនពីរ៖ ច្បាប់ Affordable Care Act (ACA) ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី ២៣ មីនា ២០១០ និងច្បាប់ Health Care and Education Reconciliation Act of 2010 ដែលបានកែប្រែ ACA និងក្លាយជាច្បាប់នៅថ្ងៃទី ៣០ មីនា ២០១០។ ច្បាប់ទាំងពីរនេះបានធ្វើវិសោធនកម្មយ៉ាងស៊ីជម្រៅដល់របៀបដែលជនជាតិអាមេរិកទទួលបានការថែទាំសុខភាព ហើយក្លាយជាចំណុចកណ្តាលនៃការជជែកដេញដោលនយោបាយអស់រយៈពេលជាងមួយទសវត្សរ៍មកហើយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រជាជនជាង ៣៣០ លាននាក់ (តាមការប៉ាន់ស្មានឆ្នាំ២០២០) ហើយប្រព័ន្ធសុខាភិបាលរបស់ខ្លួនមានទំហំធំធេង ប៉ុន្តែមានអត្រាគ្របដណ្តប់មិនស្មើគ្នា។ យោងតាម Wikipedia មុនពេលអនុម័ត ACA មានជនជាតិអាមេរិកជាង ៤៦ លាននាក់ដែលគ្មានការធានារ៉ាប់រងសុខភាពនៅឆ្នាំ២០០៨ ដែលជាកត្តាជំរុញឱ្យមានការស្នើកំណែទម្រង់។ ភាពខុសគ្នាខាងស្ថានភាពសុខភាពរវាងក្រុមប្រជាជនផ្សេងៗគ្នា ដូចជាអ្នកមានចំណូលទាប ជនជាតិភាគតិច និងអ្នករស់នៅតំបន់ជនបទ បានធ្វើឱ្យបញ្ហានេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ តាមតួលេខពី OECD ដែលដកស្រង់ដោយ Wikipedia ការចំណាយសុខាភិបាលជាមធ្យមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ២០១៨ គឺ ១០,៤៤៧ ដុល្លារ ដែលស្ថិតក្នុងកម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមប្រទេសអ្នកមានទាំងឡាយ ប៉ុន្ដែអាយុសង្ឃឹមរស់ត្រឡប់ជាទាបជាងប្រទេសដទៃ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការខិតខំកែទម្រង់សុខាភិបាលនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រវត្តិយូរលង់ណាស់មកហើយ។ តាម Wikipedia ប្រធានាធិបតី Harry Truman បានស្នើឲ្យមានការធានារ៉ាប់រងសុខភាពជាតិនៅឆ្នាំ១៩៤៥ ប៉ុន្តែមិនបានទទួលការគាំទ្រពីសភា។ កម្មវិធី Medicare និង Medicaid សម្រាប់មនុស្សចាស់ និងអ្នកមានប្រាក់ចំណូលទាប ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី Lyndon B. Johnson ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥។ ការប៉ុនប៉ងធំមួយទៀតគឺនៅឆ្នាំ១៩៩៣-១៩៩៤ ក្រោមប្រធានាធិបតី Bill Clinton ប៉ុន្តែក៏បរាជ័យ ដោយសារការប្រឆាំងពីគណបក្សប្រឆាំង និងឧស្សាហកម្មធានារ៉ាប់រង។ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១០ ទើបកំណែទម្រង់ដ៏សំខាន់អាចឆ្លងកាត់បាន ដោយមានការដឹកនាំពីប្រធានាធិបតី Barack Obama។ ការអនុម័ត ACA បានឆ្លងកាត់ការជជែកដេញដោលដោយតានតឹង ហើយក្រោយមកត្រូវបានកែប្រែដោយ Health Care and Education Reconciliation Act ដើម្បីសម្រួលដល់ការអនុវត្ត។ ការអនុម័តនេះបានធ្វើឱ្យកំណែទម្រង់សុខាភិបាលក្លាយជាប្រធានបទចម្បងក្នុងការបោះឆ្នោតនាពេលបន្តបន្ទាប់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia សហរដ្ឋអាមេរិកចំណាយច្រើនបំផុតលើសុខាភិបាលជាភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) បើធៀបនឹងបណ្តាប្រទេសអ្នកមានដទៃទៀត។ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ ការចំណាយសុខាភិបាលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកស្មើនឹង ១៦,៦% នៃ GDP ខណៈដែលប្រទេសកាណាដាមាន ១១,២%។ ការចំណាយដ៏ធំសម្បើមនេះមិនមែនតែងតែផ្តល់លទ្ធផលសុខភាពល្អជាងនោះទេ ដែលជាចម្ងល់ធំមួយសម្រាប់នយោបាយអាមេរិក។ ផ្នែកវប្បធម៌ សហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រពៃណីពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើវិស័យឯកជន និងគំនិតសេរីនិយមផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ដែលធ្វើឱ្យការបង្កើតប្រព័ន្ធធានារ៉ាប់រងសុខភាពជាសកលមានការប្រឆាំងខ្លាំង។ ការតម្រូវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមានការធានារ៉ាប់រង (individual mandate) ដែលជាស្នូលនៃ ACA ត្រូវបានរិះគន់ថារំលោភសិទ្ធិសេរីភាព ហើយក្រោយមកត្រូវបានរឹតត្បិតដោយតុលាការ។ សមាសភាពនៃផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច និងមតិវប្បធម៌នេះបានធ្វើឲ្យកំណែទម្រង់ក្លាយជាប្រធានបទក្តៅគគុក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន កំណែទម្រង់សុខាភិបាលនៅសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងវេទិកានយោបាយ និងសង្គម។ ការប៉ុនប៉ងលុបចោល ACA បានបន្តមាន ជាពិសេសក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ក្រោមរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី Donald Trump ប៉ុន្តែមិនបានទទួលជោគជ័យ។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា ការកើនឡើងថ្លៃថ្នាំ និងសេវាសុខភាពនៅតែជាបន្ទុកដ៏ធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់គ្រួសារអាមេរិក។ តាម Wikipedia ការចំណាយជាមធ្យមក្នុងមនុស្សម្នាក់នៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ២០២២ គឺ ១២,៥៥៥ ដុល្លារ ខណៈកាណាដាមាន ៦,៣១៩ ដុល្លារតែប៉ុណ្ណោះ។ បញ្ហាទាំងនេះបានធ្វើឱ្យគំនិតដូចជា Medicare for All និងសំណើពង្រីកសិទ្ធិទទួលបានសុខាភិបាលកាន់តែទទួលបានប្រជាប្រិយភាពនាពេលថ្មីៗ។ សម្រាប់អ្នកអានចង្វាក់ខ្មែរ ប្រធានបទនេះជាឧទាហរណ៍នៃភាពស្មុគស្មាញនៃនយោបាយសុខាភិបាលនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍជឿនលឿន ដែលអាចផ្តល់មេរៀនដល់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការរៀបចំប្រព័ន្ធគ្របដណ្តប់សុខភាពរបស់ខ្លួន។