ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ទីក្រុងហេប្រុន ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃវេសប៊ែង ក្នុងដែនដីប៉ាឡេស្ទីន ចម្ងាយ ៣០ គីឡូម៉ែត្រភាគខាងត្បូងក្រុងយេរូសាឡឹម។ វាជារាជធានីនៃខេត្តហេប្រុន ដែលជាខេត្តធំជាងគេនៅវេសប៊ែង។ យោងតាមព័ត៌មានពីសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា ប្រជាជនក្នុងដែនក្រុងមានចំនួន ២០១,០៦៣ នាក់ និងប្រជាជននៅតំបន់ទីប្រជុំជនមានជាង ៧០០,០០០ នាក់ ធ្វើឱ្យទីក្រុងនេះជាទីក្រុងធំជាងគេទីបីក្នុងដែនដីប៉ាឡេស្ទីន បន្ទាប់ពីហ្គាហ្សា និងយេរូសាឡឹមខាងកើត។ ហេប្រុនជាទីក្រុងចំណាស់មួយដែលមានមនុស្សរស់នៅជាបន្ត ហើយមានសារសំខាន់ខាងសាសនាចំពោះសាសនាយូដា គ្រិស្តសាសនា និងឥស្លាមសាសនា។ រូងភ្នំនៃបុព្វបុរស (Cave of the Patriarchs) ឬហៅថាវិហារ អ៊ីប្រាហ៊ីម ជាកន្លែងបញ្ចុះសពរបស់បុព្វបុរសដូចជា អ័ប្រាហាំ អ៊ីសាក យ៉ាកុប និងភរិយា ដែលធ្វើឱ្យហេប្រុនក្លាយជាទីក្រុងបរិសុទ្ធមួយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ហេប្រុនស្ថិតនៅលើភ្នំយូដា កម្ពស់ប្រហែល ៩៣០ ម៉ែត្រពីនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ និងមានផ្ទៃដី ៧៤.១ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ប្រជាជនភាគច្រើនជាជនជាតិអារ៉ាប់ប៉ាឡេស្ទីន និយាយភាសាអារ៉ាប់ ខណៈមានសហគមន៍អ្នកតាំងលំនៅជនជាតិជ្វីហ្វចំនួនតិចតួចរស់នៅក្នុងតំបន់ H2។ នៅក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងហេប្រុនឆ្នាំ ១៩៩៧ ទីក្រុងត្រូវបានបែងចែកជាពីរតំបន់៖ H1 (ប្រហែល ៨០%) គ្រប់គ្រងដោយអាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីន និង H2 (ប្រហែល ២០%) ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងសន្តិសុខរបស់អ៊ីស្រាអែល ដែលជាទីតាំងនៃសហគមន៍តាំងលំនៅជ្វីហ្វ និងទីក្រុងចាស់។ ការបែងចែកនេះនាំឱ្យមានច្រកត្រួតពិនិត្យនិងការរឹតត្បិតចលនាជាច្រើនសម្រាប់អ្នកស្រុកប៉ាឡេស្ទីន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិរបស់ហេប្រុនមានតាំងពីសម័យព្រះគម្ពីរ នៅពេលដែលលោកអ័ប្រាហាំបានទិញរូងភ្នំម៉ាកពេឡាសម្រាប់បញ្ចុះសពភរិយាសារ៉ា ហើយក្រោយមកបានក្លាយជាកន្លែងបញ្ចុះសពរបស់បុព្វបុរសនានា។ ស្តេចដាវីឌបានសោយរាជ្យនៅទីនេះរយៈពេល ៧ ឆ្នាំ មុនពេលដណ្តើមបានយេរូសាឡឹម។ ទីក្រុងនេះបានឆ្លងកាត់ការគ្រប់គ្រងដោយអាណាចក្រជាច្រើន រាប់ចាប់ពី រ៉ូម ប៊ីហ្សង់ទីន មូស្លីម បូជនីយកិច្ច ម៉ាមឡូក រហូតដល់ចក្រភពអូតូម៉ង់ (១៥១៧-១៩១៧)។

នៅសតវត្សទី២០ ហេប្រុនបានជួបនឹងព្រឹត្តិការណ៍ហិង្សាសំខាន់ៗ។ កុបកម្មឆ្នាំ ១៩២៩ បានសម្លាប់ជនជាតិជ្វីហ្វ ៦៧ នាក់ បង្ខំឱ្យសហគមន៍ជ្វីហ្វជម្លៀសចេញ។ ក្រោយសង្គ្រាមឆ្នាំ ១៩៤៨ ទីក្រុងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ហ្សកដានី។ នៅឆ្នាំ ១៩៦៧ អ៊ីស្រាអែលបានកាន់កាប់វេសប៊ែងក្នុងសង្គ្រាមប្រាំមួយថ្ងៃ ហើយអ្នកតាំងលំនៅជនជាតិជ្វីហ្វបានចាប់ផ្តើមវិលត្រឡប់មកវិញ។ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឱ្យចងចាំមួយគឺនៅឆ្នាំ ១៩៩៤ នៅពេលដែលអ្នកតាំងលំនៅជ្វីហ្វម្នាក់បានបាញ់សម្លាប់អ្នកគោរពបូជាមូស្លីម ២៩ នាក់នៅវិហារអ៊ីប្រាហ៊ីម។ ទីបំផុត កិច្ចព្រមព្រៀងហេប្រុនឆ្នាំ ១៩៩៧ បានបែងចែកទីក្រុងជាពីរតំបន់ ដើម្បីគ្រប់គ្រងសន្តិសុខរួមគ្នា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ទីក្រុងហេប្រុនជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់មួយក្នុងវេសប៊ែង ដោយមានឧស្សាហកម្មប្រពៃណីដូចជាការផលិតកញ្ចក់ (Hebron glass) ដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះតាំងពីសម័យរ៉ូម និងការធ្វើកសិកម្មដាំទំពាំងបាយជូរ អូលីវ និងផ្លែឈើផ្សេងទៀត។ ក្រមាខេហ្វហ្វីយ៉េ (keffiyeh) ដែលជានិមិត្តសញ្ញារបស់ប៉ាឡេស្ទីន ក៏ត្រូវបានផលិតនៅរោងចក្រហ៊ីបាវី (Hirbawi) ដែលជារោងចក្រចុងក្រោយគេនៅប៉ាឡេស្ទីន។ នៅផ្នែកវប្បធម៌ ហេប្រុនមានកេរ្តិ៍ដំណែលសាសនាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដោយមានទីតាំងដូចជាវិហារអ៊ីប្រាហ៊ីម វត្តគ្រិស្តសាសនារុស្សុី (Abraham's Oak Holy Trinity Monastery) និងសាលាប្រជុំជ្វីហ្វបុរាណ។ ទីក្រុងចាស់មានផ្សារបុរាណ (souk) ដែលមានភាពរស់រវើក និងពិធីបុណ្យប្រចាំឆ្នាំដូចជាពិធីបុណ្យទំពាំងបាយជូរ (Grape Festival) ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ ហេប្រុននៅតែជាចំណុចផ្ទុះនៃជម្លោះអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន។ ការតាំងលំនៅរបស់អ៊ីស្រាអែលនៅក្នុងតំបន់ H2 ត្រូវបានសហគមន៍អន្តរជាតិភាគច្រើនចាត់ទុកថាខុសច្បាប់ ទោះជាអ៊ីស្រាអែលបដិសេធក៏ដោយ។ ផ្លូវសំខាន់ៗដូចជាផ្លូវអាល់-ស្ហ៊ូហាដា (Al-Shuhada Street) ត្រូវបានបិទសម្រាប់អ្នកថ្មើរជើងប៉ាឡេស្ទីន ហើយហាងជាច្រើនត្រូវបានបង្ខំឱ្យបិទ បង្កជាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់អ្នកស្រុក។ អំពើហិង្សាពីអ្នកតាំងលំនៅ និងការប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាមួយកងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលកើតមានជាញឹកញាប់។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ករណីហេប្រុនជាឧទាហរណ៍នៃជម្លោះដីធ្លីនិងសាសនាដែលអូសបន្លាយយូរ ដែលអាចផ្តល់ជាមេរៀនដល់ការយល់ដឹងអំពីសន្តិភាពនិងសិទ្ធិមនុស្សនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ របាយការណ៍ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស បន្តគូសបញ្ជាក់ពីការពង្រីកការតាំងលំនៅ និងការបំពានសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានរបស់ប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីន។ ដូច្នេះ ហេប្រុននៅតែជាប្រធានបទដែលត្រូវបានតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងព័ត៌មានអន្តរជាតិ។