ហឺម៉ាន់ ហ្គោរីង

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ហឺម៉ាន់ វីលហែម ហ្គោរីង គឺជាអ្នកនយោបាយ អ្នកបើកយន្តហោះ មេបញ្ជាការយោធា និងឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាមអាល្លឺម៉ង់មួយរូប។ លោកជាឥស្សរជនដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយក្នុងគណបក្សណាស៊ី ដែលបានគ្រប់គ្រងអាល្លឺម៉ង់ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៣៣ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥។ យោងតាមសព្វានុក្រមវិគីភីឌា លោកបានកាន់តំណែងសំខាន់ៗដូចជា ប្រធានសភា Reichstag រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃនៃរដ្ឋ Prussia និងជាអគ្គមេបញ្ជាការនៃកងទ័ពអាកាស Luftwaffe។ លោកក៏បានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយប្រឆាំងនឹងជនជាតិជ្វីហ្វ និងការពង្រីកអំណាចយោធារបស់ណាស៊ី។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ លោកត្រូវបានកាត់ទោសដោយតុលាការនូរ៉េមប៊ឺក ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ហើយត្រូវបានកាត់ទោសប្រហារជីវិត ប៉ុន្តែបានសម្លាប់ខ្លួនមុនការអនុវត្តទោស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ហឺម៉ាន់ ហ្គោរីង កើតនៅថ្ងៃទី ១២ ខែមករា ឆ្នាំ១៨៩៣ នៅទីក្រុង Rosenheim រដ្ឋ Bavaria ចក្រភពអាល្លឺម៉ង់។ ឪពុករបស់លោកឈ្មោះ Heinrich Ernst Göring គឺជាអ្នកការទូត និងធ្លាប់ធ្វើជាអភិបាលអាណានិគមអាល្លឺម៉ង់នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូងខាងលិច (បច្ចុប្បន្ន ណាមីប៊ី)។ ម្ដាយរបស់លោកឈ្មោះ Franziska Tiefenbrunn មានដើមកំណើតជាកសិករ។ យោងតាមវិគីភីឌា គ្រួសារហ្គោរីងមានទ្រព្យសម្បត្តិស្ដូកស្ដម្ភ ហើយហឺម៉ាន់មានបងប្អូនចំនួន ៤ នាក់។ កាលពីក្មេង លោកបានសិក្សានៅសាលាយោធា Karlsruhe និងសាលាទាហាន Berlin-Lichterfelde មុននឹងចូលបម្រើកងទ័ពអាល្លឺម៉ង់នៅឆ្នាំ១៩១២។ សញ្ជាតិរបស់លោកគឺអាល្លឺម៉ង់ ហើយលោកបានកាន់តួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងរបបណាស៊ី។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ (ពីឆ្នាំ១៩១៤ ដល់ឆ្នាំ១៩១៨) ហ្គោរីងបានបម្រើការជាទាហានថ្មើរជើង មុនពេលហ្វឹកហាត់ជាអ្នកបើកយន្តហោះចម្បាំង។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា លោកបានបំពាក់មេដាយ Pour le Mérite ដែលជាគ្រឿងឥស្សរិយយសខ្ពស់បំផុតមួយរបស់ព្រុស្ស៊ី បន្ទាប់ពីបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះសត្រូវបានចំនួន ២២ គ្រឿង។ លោកបានឡើងកាន់តំណែងជាមេបញ្ជាការកងវរសេនាតូចយន្តហោះចម្បាំង Jagdgeschwader 1 ដែលធ្លាប់ដឹកនាំដោយអ្នកបើកយន្តហោះឆ្នើម Manfred von Richthofen (The Red Baron)។

ក្រោយសង្គ្រាម ហ្គោរីងបានស្គាល់ អាដុល ហ៊ីត្លែរ ហើយបានចូលរួមគណបក្សណាស៊ីក្នុងឆ្នាំ១៩២២។ លោកបានចូលរួមក្នុងការបះបោរមិនជោគជ័យ Beer Hall Putsch ឆ្នាំ១៩២៣ ហើយត្រូវរបួស និងភៀសខ្លួនទៅក្រៅប្រទេសមួយរយៈ។ បន្ទាប់មក លោកបានវិលត្រឡប់មកប្រទេសអាល្លឺម៉ង់វិញ ហើយកសាងឥទ្ធិពលនយោបាយយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ក្នុងឆ្នាំ១៩២៨ លោកជាប់ឆ្នោតជាតំណាងរាស្ត្រក្នុងសភា Reichstag ហើយនៅឆ្នាំ១៩៣២ បានក្លាយជាប្រធានសភា។

នៅពេលគណបក្សណាស៊ីឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ១៩៣៣ ហ្គោរីងត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃនៃរដ្ឋ Prussia ហើយបានបង្កើតកងកម្លាំងប៉ូលិសសម្ងាត់ Gestapo ។ លោកក៏បានដឹកនាំការបង្កើតជំរំប្រមូលផ្ដុំដំបូងៗសម្រាប់ឃុំឃាំងអ្នកនយោបាយប្រឆាំង។ យោងតាមវិគីភីឌា លោកបានទទួលតំណែងជាអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពអាកាស Luftwaffe នៅឆ្នាំ១៩៣៥ និងបានគ្រប់គ្រងផែនការសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេល ៤ ឆ្នាំ (Four Year Plan) ដើម្បីត្រៀមប្រទេសសម្រាប់សង្គ្រាម។ លោកក៏ជាអ្នករៀបចំគោលនយោបាយដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិជនជាតិជ្វីហ្វ (Aryanization) និងបានចេញបញ្ជាដុតបំផ្លាញហាង និងផ្ទះជនជាតិជ្វីហ្វក្នុងរាត្រីកញ្ចក់បែក (Kristallnacht) ឆ្នាំ១៩៣៨។

កំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ហ្គោរីងបានដឹកនាំ Luftwaffe ឲ្យទទួលបានជោគជ័យនៅប៉ូឡូញ និងបារាំង ប៉ុន្តែបានបរាជ័យនៅសមរភូមិអង់គ្លេស និងក្រោយមកមិនអាចការពារអាល្លឺម៉ង់ពីការវាយប្រហារតាមអាកាសរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តបានឡើយ។ ជំនឿទុកចិត្តរបស់ហ៊ីត្លែរលើគាត់ក៏ធ្លាក់ចុះជាលំដាប់។ នៅថ្ងៃទី ២៣ មេសា ១៩៤៥ ហ្គោរីងបានផ្ញើសារទៅហ៊ីត្លែរសុំកាន់តំណែងជាអ្នកដឹកនាំ ក្រោយហ៊ីត្លែរប្រកាសថានឹងស្នាក់នៅក្នុងទីក្រុងប៊ែរឡាំង។ ហ៊ីត្លែរបានចាត់ទុកថានេះជាអំពើក្បត់ ហើយបានដកហូតគ្រប់តំណែង និងបណ្ដេញហ្គោរីងចេញពីគណបក្ស។

នៅថ្ងៃទី ៩ ឧសភា ១៩៤៥ ហ្គោរីងត្រូវបានកងទ័ពអាមេរិកចាប់ខ្លួន។ គាត់ត្រូវបាននាំខ្លួនទៅកាត់ទោសនៅតុលាការយោធាអន្តរជាតិនូរ៉េមប៊ឺក។ សវនាការបានរកឃើញថាគាត់មានពិរុទ្ធលើបទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម និងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ហើយបានកាត់ទោសប្រហារជីវិតដោយការព្យួរក។ ទោះយ៉ាងណា នៅយប់មុនការអនុវត្តទោស ហ្គោរីងបានសម្លាប់ខ្លួនដោយថ្នាំពុលសាយយ៉ានៃ នៅថ្ងៃទី ១៥ តុលា ១៩៤៦។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន រូបភាព និងអំពើរបស់ហឺម៉ាន់ ហ្គោរីង នៅតែជាមេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់អំពីគ្រោះថ្នាក់នៃរបបផ្ដាច់ការ និងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ សវនាការនូរ៉េមប៊ឺក ដែលលោកជាចុងចោទដ៏ធំមួយរូប បានក្លាយជាគំរូសម្រាប់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិក្រោយៗមក រួមទាំងតុលាការកាត់ទោសឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមនៅអតីតយូហ្គោស្លាវី និងតុលាការខ្មែរក្រហម (ECCC) នៅកម្ពុជា។ យោងតាមការស្រាវជ្រាវពីវិគីភីឌា ការឃោរឃៅ និងពុករលួយរបស់ហ្គោរីង បានរួមចំណែកដល់ការសម្លាប់រង្គាលជនជាតិជ្វីហ្វរាប់លាននាក់ ដែលជាឧក្រិដ្ឋកម្មដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា រឿងរ៉ាវរបស់ហ្គោរីងបានរំឭកយើងថា អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ និងការបំពានសិទ្ធិមនុស្សមិនអាចគេចផុតពីការកាត់ទោសឡើយ ហើយសង្គមត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នជាប្រចាំ ដើម្បីការពារការកើតឡើងវិញនៃរបបផ្ដាច់ការបែបនេះ។