ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ហេរ៉ូអ៊ីន (Heroin) ដែលត្រូវបានស្គាល់ផងដែរថាជា ឌីអាសេទីលម័រហ្វីន (diacetylmorphine) ឬ ឌីអាម័រហ្វីន (diamorphine) គឺជាសារធាតុអាភៀនប្រភេទម័រហ្វីណាន (morphinan) ដែលសំយោគចេញពីជ័រស្ងួតនៃដើមអាភៀន (opium poppy)។ វាត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាចម្បងជាគ្រឿងញៀនកម្សាន្ត ដោយសារឥទ្ធិពលស្រវឹងស្វាង (euphoria) របស់វា។ ហេរ៉ូអ៊ីនក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាថ្នាំព្យាបាលនៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួន ដើម្បីកាត់បន្ថយការឈឺចាប់ ដូចជាអំឡុងពេលសម្រាលកូន ឬពេលមានគាំងបេះដូងជាដើម។ នៅក្នុងបណ្តាប្រទេសដូចជាចក្រភពអង់គ្លេស និងប៊ែលហ្ស៊ិក ឌីអាម័រហ្វីនត្រូវបានអនុញ្ញាតជាថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់សម្រាប់អ្នកជំងឺមហារីក ឬក្រោយការវះកាត់ធំ។

តាម Wikipedia ថ្នាំហេរ៉ូអ៊ីនកម្រិតវេជ្ជសាស្ត្រត្រូវបានផលិតជាអំបិលអ៊ីដ្រូក្លរីតសុទ្ធ (pure hydrochloride salt)។ ប៉ុន្តែម្សៅពណ៌ស ឬពណ៌ត្នោតដែលត្រូវបានលក់ដោយខុសច្បាប់នៅជុំវិញពិភពលោក ច្រើនតែត្រូវបានលាយបញ្ចូលជាមួយសារធាតុបន្ថែម (cutting agents) ដូចជាជាតិស្ករ កាហ្វេអ៊ីន ឬថ្នាំស្ពឹកផ្សេងៗ។ ហេរ៉ូអ៊ីនប្រភេទ «ជ័រខ្មៅ» (black tar heroin) គឺជាល្បាយចម្រុះនៃដេរីវេម័រហ្វីន ដែលភាគច្រើនជា 6-MAM (6-monoacetylmorphine) ជាលទ្ធផលនៃការធ្វើអាសេទីឡេសិន (acetylation) ដោយពុំបានចម្រាញ់នៅក្នុងការផលិតខ្នាតតូចតាមទីផ្សារក្រៅច្បាប់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការផលិតហេរ៉ូអ៊ីនមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងតំបន់ភូមិសាស្ត្រមួយចំនួន ដែលជាប្រភពដាំដុះអាភៀនសំខាន់ៗ។ យោងតាម Wikipedia និងរបាយការណ៍អន្តរជាតិ ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានត្រូវបានគេដឹងថាជាប្រភពផលិតអាភៀនធំជាងគេនៅលើពិភពលោក ដោយផ្គត់ផ្គង់ម្សៅហេរ៉ូអ៊ីនភាគច្រើនទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។ តំបន់ត្រីកោណមាស (Golden Triangle) ដែលគ្របដណ្តប់ផ្នែកខ្លះនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ និងថៃ ក៏ជាតំបន់ផលិតដ៏សំខាន់មួយទៀតផងដែរ។ ផែនទីខាងលើបង្ហាញពីផ្លូវជួញដូរគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ដែលហេរ៉ូអ៊ីនត្រូវបានដឹកជញ្ជូនពីតំបន់ផលិតទៅកាន់ទីផ្សារធំៗដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក អឺរ៉ុប និងអាស៊ី។

បើនិយាយពីផ្នែកប្រជាជន វិស័យហេរ៉ូអ៊ីនពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមមនុស្សជាច្រើន ចាប់ពីកសិករដាំអាភៀន អ្នកផលិត រហូតដល់អ្នកជួញដូរ និងអ្នកប្រើប្រាស់។ កសិករនៅក្នុងតំបន់ដែលគ្មានជម្រើសសេដ្ឋកិច្ចផ្សេង តែងតែពឹងពាក់លើការដាំអាភៀនដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត។ ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនឆ្លងដែនដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការចម្រាញ់ និងចែកចាយគ្រឿងញៀនទាំងនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអន្តរជាតិដើម្បីទប់ស្កាត់ការជួញដូរនេះ នៅតែប្រឈមនឹងឧបសគ្គជាច្រើន ដោយសារភាពក្រីក្រ និងអស្ថិរភាពនយោបាយក្នុងតំបន់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រទូទៅ ហេរ៉ូអ៊ីនត្រូវបានសំយោគដំបូងនៅឆ្នាំ ១៨៧៤ ដោយគីមីវិទូជនជាតិអង់គ្លេសម្នាក់ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានគេកត់សម្គាល់ច្រើននៅពេលនោះឡើយ។ ការរកឃើញនេះជាផ្នែកនៃការស្វែងរកថ្នាំក្អកដ៏មានប្រសិទ្ធភាព។ វាមិនទាន់ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ពាណិជ្ជកម្មរហូតដល់ឆ្នាំ ១៨៩៥ នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុន Bayer នៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បានដាក់លក់ថ្នាំនេះក្រោមឈ្មោះ «ហេរ៉ូអ៊ីន» ដោយអះអាងថាវាជាថ្នាំក្អកដែលមិនញៀន និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ជាងម័រហ្វីន។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីដបថ្នាំប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ Bayer ពីសម័យនោះ។

Wikipedia បានកត់ត្រាថា ហេរ៉ូអ៊ីនត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយជាថ្នាំឈឺចាប់ និងថ្នាំក្អកនៅដើមសតវត្សទី ២០។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលលក្ខណៈញៀនយ៉ាងខ្លាំងរបស់វាត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ ប្រទេសជាច្រើនបានចាប់ផ្តើមដាក់កំហិតលើការប្រើប្រាស់វា។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ច្បាប់ពន្ធគ្រឿងញៀន Harrison Narcotics Tax Act ឆ្នាំ ១៩១៤ បានដាក់កម្រិតយ៉ាងខ្លាំង ហើយសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិក្រោយមកបានធ្វើឱ្យការផលិត និងការប្រើប្រាស់ហេរ៉ូអ៊ីនខុសច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។ ទោះយ៉ាងណា វានៅតែត្រូវបានប្រើក្នុងវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រមួយចំនួនដដែល ដូចជានៅចក្រភពអង់គ្លេស ជាថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់អ្នកជំងឺមហារីក។ នៅប្រទេសស្វីស និងហូឡង់ កម្មវិធីព្យាបាលដោយប្រើហេរ៉ូអ៊ីនក្រោមការត្រួតពិនិត្យវេជ្ជសាស្ត្រក៏ត្រូវបានអនុវត្តផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចនៃហេរ៉ូអ៊ីនគឺជាផ្នែកមួយដ៏ស្មុគស្មាញនៃពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់សកល។ យោងតាមការប៉ាន់ប្រមាណពីស្ថាប័នអន្តរជាតិនានា ទីផ្សារហេរ៉ូអ៊ីនមានតម្លៃរាប់សិបពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំៗ ដែលភាគច្រើនស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អង្គការឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន។ ការជួញដូរនេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់សុខភាពសាធារណៈប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជំរុញអំពើពុករលួយ ការលាងលុយកខ្វក់ និងអស្ថិរភាពនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសផលិត និងឆ្លងកាត់។ រីឯនៅតាមបណ្តាប្រទេសអ្នកមាន ការលក់ថ្នាំនេះតាមដងផ្លូវបានក្លាយជាប្រភពចំណូលសម្រាប់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនក្នុងស្រុក ហើយអត្រាឧក្រិដ្ឋកម្មទាក់ទងនឹងគ្រឿងញៀនក៏កើនឡើងជាលំដាប់។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ហេរ៉ូអ៊ីនក៏បានជ្រាបចូលទៅក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយផងដែរ ជាពិសេសតាមរយៈតន្ត្រី ភាពយន្ត និងអក្សរសិល្ប៍ ដែលជារឿយៗបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពងងឹតនៃការញៀន និងជីវិតនៅតាមដងផ្លូវ។ ឧទាហរណ៍ ខ្សែភាពយន្តដូចជា Trainspotting បានបង្ហាញពីភាពអស់សង្ឃឹមនៃការញៀនហេរ៉ូអ៊ីន។ នៅក្នុងសង្គមសម័យទំនើប វិធានការកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ (harm reduction) ដូចជាការផ្តល់ម្ជុលស្អាត ការព្យាបាលដោយប្រើមេតាដូន (methadone) និងកន្លែងចាក់ថ្នាំដោយសុវត្ថិភាព ត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួន។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីការប្រើប្រាស់ពន្លឺពណ៌ខៀវនៅតាមផ្លូវតូចមួយក្នុងទីក្រុងស៊ីដនី ប្រទេសអូស្ត្រាលី ដែលជាគំនិតច្នៃប្រឌិតដើម្បីការពារការប្រើប្រាស់ថ្នាំចាក់ ព្រោះពន្លឺពណ៌ខៀវធ្វើឱ្យពិបាកមើលសរសៃឈាមវ៉ែន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ ហេរ៉ូអ៊ីននៅតែជាបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៅទូទាំងពិភពលោក។ ក្រាហ្វខាងលើពីវិទ្យាស្ថានជាតិស្តីពីការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន (NIDA) របស់សហរដ្ឋអាមេរិក បង្ហាញពីការកើនឡើងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភនៃចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារការប្រើហេរ៉ូអ៊ីនជ្រុលនៅក្នុងប្រទេសនេះក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមក។ វិបត្តិអាភៀននេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងដោយសារការលាយបញ្ចូលសារធាតុហ្វេនតានីល (fentanyl) និងអាភៀនសំយោគផ្សេងទៀត ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងហេរ៉ូអ៊ីនរហូតដល់ ៥០ ដង និងងាយបណ្តាលឱ្យស្លាប់។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ហេរ៉ូអ៊ីនមានភាពពាក់ព័ន្ធដោយសារតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅតែជាចំណុចកណ្តាលនៃការផលិត និងការជួញដូរគ្រឿងញៀន។ ប្រទេសកម្ពុជា ថ្វីត្បិតតែមិនមែនជាប្រទេសផលិតធំ ប៉ុន្តែបានរាយការណ៍ពីការរឹបអូសគ្រឿងញៀន និងការបង្ក្រាបជារឿយៗ។ យោងតាមរបាយការណ៍ព័ត៌មានកន្លងមក កម្ពុជាត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាផ្លូវឆ្លងកាត់សម្រាប់គ្រឿងញៀនដែលផលិតនៅក្នុងតំបន់ត្រីកោណមាស។ អ្នកនយោបាយ និងមន្ត្រីសុខាភិបាលនៅតែបន្តយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ហើយប្រជាពលរដ្ឋក៏ត្រូវបានជំរុញឱ្យយល់ដឹងពីគ្រោះថ្នាក់នៃគ្រឿងញៀននេះផងដែរ។