ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ជាភាសាអង់គ្លេស វីរជន ឬវីរបុរស គឺជាមនុស្សពិត ឬតួអង្គប្រឌិត ដែលនៅពេលប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់ បានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧបសគ្គ តាមរយៈភាពប៉ិនប្រសប់ ភាពក្លាហាន ឬកម្លាំង។

Wikipedia បញ្ជាក់បន្ថែមថា ពាក្យផ្ទុយរបស់វីរបុរស គឺ«អ្នកកំណាច» (villain) ហើយពាក្យដែលពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត រួមមាន «មនុស្សល្អ» ឬ «white hat»។ វីរភាពគឺជាគំនិតដែលលេចឡើងទាំងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិត និងក្នុងស្នាដៃប្រឌិត ហើយមានឥទ្ធិពលលើវប្បធម៌ជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ដោយសារ «វីរភាព» មិនមែនជាទីកន្លែង ផ្នែកនេះពិនិត្យមើលឧទាហរណ៍វីរជនតាមតំបន់ និងវប្បធម៌ផ្សេងៗ។ រូបភាពដែល Wikipedia ផ្ដល់មក រួមមាន Achilles ក្នុងសង្គ្រាម Trojan ដែលត្រូវបានបង្ហាញលើគ្រឿងស្មូនក្រិកបុរាណ ប្រមាណ ៣០០ ឆ្នាំមុនគ្រិស្តសករាជ។

ក្រៅពីនោះ រូបភាពរបស់ Wikipedia បង្ហាញអំពី William Tell វីរបុរសប្រជាប្រិយរបស់ស្វីស និង Giuseppe Garibaldi ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាវីរបុរសជាតិអ៊ីតាលី សម្រាប់តួនាទីរបស់គាត់ក្នុងការបង្រួបបង្រួមអ៊ីតាលី។ វីរជនក៏លេចឡើងក្នុងវប្បធម៌អាស៊ី ដូចជាវីរជនទាំងបួនក្នុងរឿង Journey to the West របស់ចិន និង Ivan Tsarevich ក្នុងរឿងព្រេងប្រជាប្រិយរុស្ស៊ី។ ភាពចម្រុះនេះបង្ហាញថា គំនិតវីរភាពមិនត្រូវបានកំណត់ចំពោះវប្បធម៌ណាមួយទេ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមការពិពណ៌នារបស់ Wikipedia ទម្រង់វីរបុរសដើមនៅក្នុងវីរកាព្យសម័យបុរាណ បានធ្វើទង្វើដ៏ធំធេងដើម្បីកិត្តិនាម និងកិត្តិយស។ ចំណែកវីរបុរសសម័យក្រោយបុរាណ និងសម័យទំនើប បានធ្វើទង្វើដ៏អស្ចារ្យ ឬទង្វើមិនគិតប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីប្រយោជន៍រួម ជំនួសឱ្យគោលដៅបុរាណ ដូចជាទ្រព្យសម្បត្តិ អំនួត និងកិត្តិនាម។

ឧទាហរណ៍ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ រួមមាន Joan of Arc ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាវីរនារីគ្រិស្តសាសនាមជ្ឈិមសម័យរបស់បារាំង ចំពោះតួនាទីរបស់នាងក្នុងសង្គ្រាមរយឆ្នាំ ហើយក្រោយមកត្រូវបានលើកតម្កើងជាពួកបរិសុទ្ធកាតូលិក។ ព័ត៌មាននេះមាននៅក្នុងចំណងជើងរូបភាពរបស់ Wikipedia។

ភាពខុសគ្នារវាងគោលដៅរបស់វីរបុរសបុរាណ និងវីរបុរសសម័យក្រោយ គឺជាចំណុចស្នូលដែល Wikipedia បានលើកឡើង ដើម្បីពន្យល់ពីការវិវត្តនៃនិយមន័យវីរភាព។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

គំនិតវីរភាពក៏មានវត្តមានខ្លាំងក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ និងឧស្សាហកម្មកម្សាន្ត។ រូបភាពរបស់ Wikipedia បង្ហាញពី Batman សម្តែងដោយ Adam West និង Robin សម្តែងដោយ Burt Ward ក្នុងស៊េរីទូរទស្សន៍ឆ្នាំ១៩៦៦ ដល់១៩៦៨។

វីរជនប្រឌិតបែបនេះ ច្រើនតែប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើអាក្រក់ ដើម្បីការពារសាធារណៈ ដែលស្របទៅនឹងនិយមន័យវីរបុរសសម័យទំនើប ដែល Wikipedia បានពិពណ៌នាថា ជាអ្នកធ្វើទង្វើដើម្បីប្រយោជន៍រួម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន គំនិតវីរភាពនៅតែពាក់ព័ន្ធ ព្រោះសង្គមជាច្រើនបន្តលើកតម្កើងបុគ្គលដែលលះបង់ដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស និងសន្តិភាព។ យោងតាមចំណងជើងរូបភាពរបស់ Wikipedia Nelson Mandela ត្រូវបានគេចាត់ទុកយ៉ាងទូលំទូលាយថាជាវីរបុរសពិភពលោក សម្រាប់តួនាទីរបស់គាត់ក្នុងការប្រឆាំងរបប apartheid និងការបង្កើតប្រជាធិបតេយ្យចម្រុះពូជសាសន៍។

ឧទាហរណ៍ផ្សេងទៀតដែល Wikipedia បានបង្ហាញ រួមមាន Raoul Wallenberg អ្នកការទូតស៊ុយអែត ដែលបានជួយសង្គ្រោះជីវិតជនជាតិជ្វីហ្វរាប់ម៉ឺននាក់នៅទីក្រុង Budapest ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ និង Simo Häyhä អ្នកបាញ់ប្រហារយោធាហ្វាំងឡង់ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាវីរបុរសសង្គ្រាម។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ការយល់ដឹងអំពីនិយមន័យ និងឧទាហរណ៍នៃវីរភាព អាចជួយភ្ជាប់ទៅនឹងការពិភាក្សាបច្ចុប្បន្ន អំពីគុណតម្លៃសីលធម៌ ការលះបង់ និងបុគ្គលដែលសង្គមគួរលើកតម្កើង។