ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ពាក្យ "ហ៊ីយ៉ាប" (Hijab) ភាគច្រើនត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាកន្សែងគ្របក្បាលដែលស្ត្រីមូស្លីមពាក់ ប៉ុន្តែពាក្យនេះក៏ភ្ជាប់ជាមួយនឹងការគ្របដណ្តប់រាងកាយឲ្យបានទូលំទូលាយ និងឥរិយាបថដែលពាក់ព័ន្ធដល់អារម្មណ៍របស់មនុស្សផងដែរ។ នៅពេលដែលគេប្រើប្រាស់ពាក្យនេះសំដៅទៅលើកន្សែងគ្របក្បាល វាសំដៅទៅលើកន្សែងដែលរុំជុំវិញក្បាល ដោយគ្របដណ្តប់សក់ ក និងត្រចៀក តែទុកឲ្យផ្ទៃមុខបើកចំហ។ ហ៊ីយ៉ាបត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជានិមិត្តសញ្ញាសំខាន់នៃភាពថ្លៃថ្នូរក្នុងសាសនាអ៊ីស្លាម ហើយការពាក់វាអាចប្រែប្រួលទៅតាមវប្បធម៌ និងតំបន់ផ្សេងៗគ្នា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការពាក់ហ៊ីយ៉ាបគឺជាការអនុវត្តដែលគេសង្កេតឃើញនៅក្នុងសហគមន៍មូស្លីមនៅទូទាំងពិភពលោក។ រូបភាពដែលបានផ្តល់ដោយវិគីភីឌាបង្ហាញពីស្ត្រីដែលពាក់ហ៊ីយ៉ាបនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ដូចជា ស៊ីរី អាហ្វហ្គានីស្ថាន អ៊ីរ៉ង់ ម៉ាឡេស៊ី ទុយនីស៊ី និងឥណ្ឌូនេស៊ី ជាដើម។ តាមរូបភាពទាំងនោះ រចនាប័ទ្មនៃការពាក់ហ៊ីយ៉ាបមានភាពចម្រុះយ៉ាងខ្លាំង ចាប់ពីកន្សែងសាមញ្ញរហូតដល់ប៊ូរកាដែលគ្រប់ដណ្តប់ពេញរាងកាយ។ ឧទាហរណ៍ នៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន ស្ត្រីជាច្រើនពាក់ប៊ូរកាពណ៌ខៀវ ខណៈនៅឥណ្ឌូនេស៊ី ទួបង់គឺជាជម្រើសដ៏ពេញនិយម។ បច្ចុប្បន្ន គ្មានតួលេខជាក់លាក់ពីវិគីភីឌាស្តីពីចំនួនស្ត្រីដែលពាក់ហ៊ីយ៉ាបនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាផ្នែកមួយដែលគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយនៃជីវភាពប្រចាំថ្ងៃនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា អាស៊ីខាងត្បូង និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមឯកសារវិគីភីឌា ការពាក់ស្បៃមុខមិនមែនជាទម្លាប់ដែលកើតឡើងជាមួយសាសនាអ៊ីស្លាមឡើយ ប៉ុន្តែមានវត្តមានជាច្រើនសតវត្សមុននៅក្នុងសង្គមបុរាណ។ ចម្លាក់លៀនពីវត្តបាអាលនៅទីក្រុងប៉ាល់មីរ៉ា ដែលមានអាយុកាលតាំងពីសតវត្សទី ១ នៃគ.ស. បង្ហាញស្ត្រីដែលពាក់ស្បៃមុខ។ ដូចគ្នានេះដែរ រូបសំណាកសំរឹទ្ធក្រិកពីសតវត្សទី ២ ដល់ទី ៣ មុនគ.ស. បានបង្ហាញអ្នករាំស្រីដែលពាក់ស្បៃ និងម៉ាស់មុខ។ នៅក្នុងចក្រភពរ៉ូម ស្ត្រីក្រមុំព្រហ្មចារីយ៍វែស្តាល់ក៏មានការពាក់ស្បៃមុខដែរ។

ការពាក់ស្បៃមុខត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងការបង្រៀនរបស់សាសនាអ៊ីស្លាមជាផ្លូវការ ជាពិសេសតាមរយៈគម្ពីរ Qur'an ដែលណែនាំឲ្យស្ត្រីមូស្លីមស្លៀកពាក់បិទបាំងកាយ។ រូបគំនូរតូចរបស់អ៊ីរ៉ង់ពីសតវត្សទី ១៥ ដែលផ្តល់ដោយវិគីភីឌា បានបង្ហាញពីព្យាការីមូហាំម៉ាត់និង 'ស្ត្រីឥតខ្មាសខ្មៅ' នៅក្នុងឋាននរក ដោយពណ៌នាថាស្ត្រីទាំងនោះត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មដោយសារបង្ហាញសក់របស់ពួកគេដល់អ្នកដទៃ។

នៅក្នុងសម័យទំនើប រដ្ឋាភិបាលមួយចំនួនបានអនុម័តច្បាប់ដើម្បីហាមឃាត់ឫកាតព្វកិច្ចការពាក់ស្បៃមុខ។ ស្តេចស៊ុលតង់អូតូម៉ង់ អាប់ឌុលហាមីដទី ២ បានចេញក្រឹត្យនៅថ្ងៃទី ២ មេសា ឆ្នាំ ១៨៩២ ដោយហាមឃាត់ការពាក់សំពត់ឆារសាហ្វ (Çarşaf)។ នៅសហភាពសូវៀត យុទ្ធនាការ "ហ៊ូជឹម" (Hujum) បានរៀបចំពិធីដុតស្បៃមុខដើម្បីជំរុញឲ្យស្ត្រីដោះស្បៃចេញ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ក្រុមតាលីបង់នៅអាហ្វហ្គានីស្ថានបានដាក់កាតព្វកិច្ចឲ្យស្ត្រីពាក់ប៊ូរកា ហើយរូបថតពីឆ្នាំ ២០០១ ដែលបានពីវិគីភីឌាបង្ហាញអ្នកប៉ូលីសសាសនាវាយដំស្ត្រីម្នាក់ដោយសារគាត់ដោះស្បៃមុខ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ហ៊ីយ៉ាបមិនត្រឹមតែជានិមិត្តសញ្ញាសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាផ្នែកសំខាន់នៃវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ យោងតាមរូបភាពពីវិគីភីឌា មានឧស្សាហកម្មម៉ូដសម្រាប់សម្លៀកបំពាក់ឥស្លាម ដូចជាកម្មវិធី "Moslema In Style Fashion Show" នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួ ដែលបង្ហាញម៉ូដហ៊ីយ៉ាបទាន់សម័យ។ រចនាប័ទ្មនៃហ៊ីយ៉ាបមានភាពចម្រុះពីមួយតំបន់ទៅមួយតំបន់ ដូចជា ឆាដរ (chador) ដែលពាក់នៅអ៊ីរ៉ង់ ឬនីកាប (niqab) ដែលគ្រប់មុខជាដើម។ រូបថតផ្សេងទៀតបង្ហាញឥស្សរជនដូចជា លោកស្រី អ៊ីរ៉ាយ៉ាណា ជូកូ វីដូដូ (Iriana Joko Widodo) និង លោកស្រី មូណា អាប៊ូស៊ូឡេម៉ាន (Muna AbuSulayman) ដែលពាក់ទួបង់ (turban) ជាសម្លៀកបំពាក់ទាន់សម័យ។ ក្រៅពីម៉ូដ ហ៊ីយ៉ាបក៏បានលេចមុខក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអន្តរជាតិផងដែរ ដូចជាការប្រកួតតេក្វាន់ដូនៅអូឡាំពិករីអូឆ្នាំ ២០១៦ ដែលអ្នកកីឡាមកពីអ៊ីរ៉ង់ និងអេហ្ស៊ីបបានពាក់ហ៊ីយ៉ាប ដែលបង្ហាញពីការទទួលយកនូវសម្លៀកបំពាក់សាសនាក្នុងវេទិកាកីឡាពិភពលោក។ រូបភាពកម្មវិធីបង្ហាញម៉ូដនេះបញ្ជាក់ថា ហ៊ីយ៉ាបបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃឧស្សាហកម្មម៉ូដ និងវប្បធម៌ពិភពលោក ហើយទីផ្សារសម្រាប់សម្លៀកបំពាក់មូស្លីមក៏កំពុងពង្រីកខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័សផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ហ៊ីយ៉ាបនៅតែជាប្រធានបទដ៏ចម្រូងចម្រាសក្នុងនយោបាយពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន។ យោងតាមរូបភាពពីវិគីភីឌា ការចុះហត្ថលេខាលើពាក្សបញ្ជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក លេខ ១៣៧៦៩ ដោយអតីតប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ដែលហាមឃាត់ការចូលស្រុករបស់ពលរដ្ឋមកពីប្រទេសមូស្លីមមួយចំនួន បានបង្កឲ្យមានការតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំង។ អ្នកតវ៉ាបានប្រើរូបភាពស្ត្រីពាក់ហ៊ីយ៉ាបរុំទង់ជាតិសហរដ្ឋអាមេរិកជានិមិត្តរូបនៃការតស៊ូ និងសេរីភាពខាងសាសនា ព្រមទាំងជាការប្រឆាំងនឹងការរើសអើង។ រូបភាពពីឆ្នាំ ២០០១ ដែលបង្ហាញការបង្ខំឲ្យស្ត្រីពាក់ប៊ូរកានៅអាហ្វហ្គានីស្ថានដោយក្រុមតាលីបង់ ក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការដាក់កាតព្វកិច្ចដែលនៅតែជាបញ្ហារហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ ករណីទាំងពីរនេះបង្ហាញថា ហ៊ីយ៉ាបនៅតែជាប្រធានបទដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិមនុស្ស អត្តសញ្ញាណ និងនយោបាយសម្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិ។