ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមការចងក្រងពី Wikipedia ជាតិនិយមហិណ្ឌូ (Hindu nationalism) គឺជាការបង្ហាញនៃគំនិតនយោបាយដែលមានមូលដ្ឋានលើប្រពៃណីសង្គម និងវប្បធម៌ដើមកំណើតនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌា។ វាត្រូវបានពណ៌នាថាជាការស្វែងរក «នយោបាយហិណ្ឌូ» (Hindu polity) ដែលមិនមែនគ្រាន់តែជាចលនាសាសនា ប៉ុន្តែជាការបញ្ចូលតម្លៃសាសនាហិណ្ឌូទៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋ និងសង្គម។ គំនិតនេះបានអភិវឌ្ឍតាំងពីសតវត្សទី១៩ ហើយបានក្លាយជាកម្លាំងនយោបាយដ៏សំខាន់នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា និងតំបន់ជុំវិញ។ តាមការកត់ត្រារបស់ Wikipedia លោក វៀរ សាវ៉ាការ ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាអ្នកបង្កើតទស្សនវិជ្ជា «ហិណ្ឌូត្វា» (Hindutva) ដែលជាទ្រឹស្ដីស្នូលនៃជាតិនិយមហិណ្ឌូ ដោយកំណត់អត្តសញ្ញាណរួមមិនមែនគ្រាន់តែជាជំនឿ ប៉ុន្តែជាអរិយធម៌ដែលភ្ជាប់ជនជាតិឥណ្ឌា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ជាតិនិយមហិណ្ឌូមានឫសគល់នៅក្នុងឧបទ្វីបឥណ្ឌា ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ដែលប្រជាជនភាគច្រើនកាន់សាសនាហិណ្ឌូ។ តាម Wikipedia ចលនានេះក៏មានឥទ្ធិពលផងដែរនៅក្នុងប្រទេសនេប៉ាល់ ដែលជាអតីតរាជាធិរាជាណាចក្រហិណ្ឌូ និងនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌានិរាស ជុំវិញពិភពលោក ដូចជានៅសហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និងអូស្ត្រាលី។ ប្រជាជនដែលគាំទ្រមនោគមវិជ្ជានេះច្រើនតែជាអ្នកដែលមានអត្តសញ្ញាណហិណ្ឌូរឹងមាំ ប៉ុន្តែវាក៏ទាក់ទាញអ្នកដែលមានមនោសញ្ចេតនាជាតិនិយមផងដែរ។ នៅក្នុងប្រទេសនេប៉ាល់ ព្រះមហារាជាធិរាជ ព្រិតវី ណារាយ័ណ សាះ (ស.វ.ទី១៨) បានប្រើគម្ពីរធម៌សាស្រ្តជាមនោគមវិជ្ជាគ្រប់គ្រង ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលនៃគំនិតជាតិនិយមហិណ្ឌូពីដើម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃជាតិនិយមហិណ្ឌូអាចតាមដានបានពីចលនាកំណែទម្រង់សាសនានៅសតវត្សទី១៩ ដូចជា អារិយ សមាជ (Arya Samaj) បង្កើតដោយ ដាយ៉ានន្ទ សារ៉ាស្វាទី ដែលបានផ្សព្វផ្សាយការវិលត្រឡប់ទៅកាន់គម្ពីរវេទ និងការយល់ដឹងអំពីអត្តសញ្ញាណហិណ្ឌូ។ ក្រោយមក អ្នកប្រាជ្ញ និងអ្នកជាតិនិយមដូចជា ស្វ៉ាមី វីវេកានន្ទ និង ស្រី ឱរ៉ូប៊ិនដូ បានភ្ជាប់សាសនាហិណ្ឌូជាមួយនឹងមោទនភាពជាតិ។ តាម Wikipedia ក្នុងយុគសម័យចលនាឯករាជ្យឥណ្ឌា មេដឹកនាំដូចជា បាល់ គង្គាធ ទីឡាក់, ឡាឡា ឡាចផាត់ រ៉ាយី និង ប៊ីពិន ចន្ទ្រ ប៉ាល់ (ត្រូវបានគេស្គាល់ថា Lal Bal Pal) បានបញ្ចូលភាសាវប្បធម៌ហិណ្ឌូទៅក្នុងនយោបាយ និងបានតស៊ូមតិសម្រាប់ការស្វាយគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង (Swaraj)។

គំនិតហិណ្ឌូត្វាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ លោក វៀរ សាវ៉ាការ ក្នុងទសវត្ស១៩២០ ដែលបានកំណត់និយមន័យជាតិហិណ្ឌូមិនមែនគ្រាន់តែជាសាសនា ប៉ុន្តែជាអរិយធម៌ និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌រួម។ អង្គការរ៉ាស្រ្តរីយ៉ា ស្វយមសេវក សង្ឃ (RSS) ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩២៥ ដោយលោក កេស្សាវ បលីរាម ហេដ្គេវ៉ារ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយឧត្តមគតិហិណ្ឌូ និងបង្រួបបង្រួមសហគមន៍ហិណ្ឌូ។ គណបក្សនយោបាយដំបូងដែលដឹកនាំដោយមនោគមវិជ្ជានេះគឺ ភារ៉ាទីយ៉ា ជនសង្ឃ (Bharatiya Jana Sangh) បង្កើតដោយលោក ស៊ីយ៉ាម៉ា ប្រាសាទ មូខឺជី ក្នុងឆ្នាំ១៩៥១។ តាម Wikipedia គណបក្សជនសង្ឃនេះគឺជាអ្នកបន្តវេននៃគណបក្សភារ៉ាទីយ៉ា ជនតា ប៉ាទី (BJP) បច្ចុប្បន្ន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ទោះបីជាជាតិនិយមហិណ្ឌូជាចលនានយោបាយជាចម្បងក៏ដោយ វាមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌។ តាម Wikipedia ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច អ្នកគាំទ្រជាតិនិយមហិណ្ឌូតែងលើកកម្ពស់គោលនយោបាយស្វាទេស៊ី (Swadeshi) ដែលមានន័យថាការផលិត និងប្រើប្រាស់ទំនិញក្នុងស្រុកដើម្បីពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងបដិសេធទំនិញបរទេស។ នេះជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដែលបានប្រើតាំងពីសម័យឥណ្ឌាក្រោមអាណានិគមអង់គ្លេស។

ក្នុងវប្បធម៌ ជាតិនិយមហិណ្ឌូបានលើកទឹកចិត្តដល់ចលនាការពារផលប្រយោជន៍ហិណ្ឌូ ដូចជាការសាងសង់ព្រះវិហាររាម (Ram Temple) នៅអយុធ្យា (Ayodhya) ការហាមឃាត់ការសម្លាប់គោ (Cow slaughter ban) និងការលើកកម្ពស់ភាសាហិណ្ឌី (Hindi) ជាភាសាជាតិ។ មហាត្មៈ គន្ធី ទោះបីមិនបានហៅខ្លួនឯងថាជាអ្នកជាតិនិយមហិណ្ឌូក៏ដោយ ក៏គាត់បានផ្សព្វផ្សាយគំនិត «រាមរាជ្យ» (Rama Rajya) ដែលជារដ្ឋយុត្តិធម៌ផ្អែកលើគោលការណ៍ធម៌ហិណ្ឌូ។ តាម Wikipedia នេះបង្ហាញពីរបៀបដែលគំនិតសាសនាហិណ្ឌូបានជះឥទ្ធិពលដល់ការគិតនយោបាយយ៉ាងទូលំទូលាយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅពេលបច្ចុប្បន្ន ជាតិនិយមហិណ្ឌូបានក្លាយជាកម្លាំងនយោបាយនាំមុខមួយនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា តាមរយៈគណបក្ស BJP ដែលកំពុងកាន់អំណាចក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី ណារិនដ្រា ម៉ូឌី (Narendra Modi)។ តាមការចងក្រងពី Wikipedia គណបក្ស BJP និងគ្រួសារ RSS របស់ខ្លួនបានលើកកម្ពស់គោលនយោបាយដែលផ្អែកលើគំនិតហិណ្ឌូត្វា រួមមានច្បាប់សញ្ជាតិ (Citizenship Amendment Act) ការដកមាត្រា ៣៧០ ពីរដ្ឋចាមូ និងកាស្មីរ និងការសាងសង់ព្រះវិហាររាម។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ជាតិនិយមហិណ្ឌូអាចពាក់ព័ន្ធដោយសារតែប្រទេសឥណ្ឌាជាប្រទេសជិតខាងដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា និងមានទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្ររួមគ្នាតាមរយៈអាណាចក្រខ្មែរ-ឥណ្ឌា។ ការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយក្នុងឥណ្ឌាអាចមានឥទ្ធិពលដល់តំបន់ និងទំនាក់ទំនងនានា។ មនោគមវិជ្ជានេះក៏បានបង្កឱ្យមានការជជែកវែកញែកអំពីសិទ្ធិជនជាតិភាគតិច និងអត្តសញ្ញាណសាសនា ដែលជាបញ្ហាសកល៕