ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការកាន់កាប់ផ្ទះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ខ្លួន (Homeownership) គឺជាទម្រង់មួយនៃការកាន់កាប់លំនៅឋាន ដែលបុគ្គលម្នាក់មានកម្មសិទ្ធិលើផ្ទះដែលពួកគេរស់នៅ។ ផ្ទះនោះអាចជាផ្ទះឯករាជ្យ អាផាតមេន ខុនដូ ឬសហករណ៍លំនៅដ្ឋាន។ ទន្ទឹមនឹងការផ្តល់ទីជម្រក ការកាន់កាប់ផ្ទះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ក៏មានមុខងារជាការវិនិយោគអចលនទ្រព្យផងដែរ។

រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសជាច្រើនបានចាត់ទុកការមានផ្ទះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ថាជាគោលដៅគោលនយោបាយសំខាន់។ ពួកគេបានដាក់ចេញនូវវិធានការលើកទឹកចិត្តផ្សេងៗ ដូចជាការកាត់ពន្ធលើការប្រាក់កម្ចីទិញផ្ទះ ការឧបត្ថម្ភប្រាក់កម្ចី និងកម្មវិធីលំនៅដ្ឋានសង្គម ដើម្បីជំរុញឱ្យប្រជាជនមានឱកាសកាន់កាប់ផ្ទះផ្ទាល់ខ្លួន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

អត្រាការកាន់កាប់ផ្ទះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ខ្លួនប្រែប្រួលយ៉ាងទូលំទូលាយពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយ។ យោងតាមទិន្នន័យពីវិគីភីឌា ភាគរយនៃអង្គភាពលំនៅឋានដែលកាន់កាប់ដោយម្ចាស់នៅក្នុងតំបន់ទីក្រុងមានចាប់ពីកម្រិតខ្ពស់រហូតដល់ទាបបំផុត អាស្រ័យលើបរិបទវប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយរបស់ប្រទេសនីមួយៗ។ ជាឧទាហរណ៍ ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងកើតមាននិន្នាការកាន់កាប់ផ្ទះផ្ទាល់ខ្លួនខ្ពស់ ខណៈដែលប្រទេសអាល្លឺម៉ង់មានអត្រាជួលផ្ទះខ្ពស់ជាង។

នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន រួមមានប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ការមានផ្ទះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ខ្លួនត្រូវបានចាត់ទុកជាសញ្ញានៃស្ថិរភាពគ្រួសារ និងសមិទ្ធផលផ្ទាល់ខ្លួន។ យោងតាមវិគីភីឌា កត្តាទាំងនេះជះឥទ្ធិពលដល់គោលនយោបាយលំនៅដ្ឋាននៅក្នុងតំបន់ផ្សេងៗ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិនៃការកាន់កាប់ផ្ទះជាម្ចាស់ផ្ទាល់បានឆ្លងកាត់ការវិវត្តជាច្រើនសតវត្ស។ តាមឯកសារវិគីភីឌា នៅសម័យដើម ដីធ្លី និងផ្ទះត្រូវបានកាន់កាប់ដោយពួកអភិជន ឬរាជវង្ស ហើយប្រជាជនសាមញ្ញច្រើនតែជាអ្នកជួល។ គំនិតនៃការកាន់កាប់ផ្ទះដោយម្ចាស់ផ្ទាល់បានចាប់ផ្តើមរីករាលដាលនៅសតវត្សទី២០ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២។

រដ្ឋាភិបាលនៅតាមប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញការកាន់កាប់ផ្ទះជាម្ចាស់ផ្ទាល់។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក អង្គការលំនៅដ្ឋានសហព័ន្ឋ (FHA) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៣៤ ដើម្បីផ្តល់កម្ចីដែលមានការធានា អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកទិញផ្ទះដាក់ប្រាក់កក់តិច និងមានរយៈពេលសងយូរ។ វិគីភីឌាកត់សម្គាល់ថា គំនិតនេះបានក្លាយជាគំរូសម្រាប់ប្រទេសជាច្រើន។ ទោះយ៉ាងណា វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុឆ្នាំ២០០៨ ដែលបង្កឡើងដោយកម្ចីប្រថុយប្រថាន (subprime mortgages) បានបង្ហាញពីផលវិបាកនៃការជំរុញឱ្យមានការកាន់កាប់ផ្ទះច្រើនពេកដោយមិនបានគ្រប់គ្រងហានិភ័យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមវិគីភីឌា ការកាន់កាប់ផ្ទះជាម្ចាស់ផ្ទាល់មានសារៈសំខាន់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំង។ សម្រាប់គ្រួសារភាគច្រើន ផ្ទះគឺជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏ធំបំផុតដែលពួកគេមាន ហើយការកើនឡើងនៃតម្លៃអចលនទ្រព្យអាចនាំមកនូវប្រាក់ចំណេញយ៉ាងច្រើន។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ កម្ចីទិញផ្ទះអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកទិញប្រើប្រាស់ដើមទុនតិចតួចដើម្បីគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិ ប៉ុន្តែវាក៏មានហានិភ័យផងដែរ ប្រសិនបើតម្លៃផ្ទះធ្លាក់ចុះ ឬប្រសិនបើម្ចាស់មិនអាចបង់រំលោះបាន។

ផ្នែកវប្បធម៌ ការមានផ្ទះផ្ទាល់ខ្លួនត្រូវបានគេភ្ជាប់ជាមួយនឹងក្តីសុបិន្ត "American Dream" នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលតំណាងឱ្យភាពជោគជ័យផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងឯករាជ្យភាពផ្ទាល់ខ្លួន។ នៅក្នុងសង្គមខ្មែរ ការមានផ្ទះមួយខ្នងក៏ជានិមិត្តសញ្ញាប្រពៃណីនៃភាពរុងរឿង និងការបន្តវង្សត្រកូល។ យ៉ាងណាក្តី និន្នាការសម័យទំនើបដូចជាការធ្វើនគរូបនីយកម្ម និងការផ្លាស់ប្តូរជីវភាពរស់នៅបានធ្វើឱ្យយុវជនមួយចំនួនពិចារណាឡើងវិញអំពីគុណសម្បត្តិនៃការជួលផ្ទះជំនួសឱ្យការទិញ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងបរិបទសកលបច្ចុប្បន្ន ការពិភាក្សាអំពីការមានផ្ទះជាម្ចាស់ផ្ទាល់កាន់តែមានសារៈសំខាន់។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាតិ និងអន្តរជាតិតែងតែរាយការណ៍អំពីការកើនឡើងនៃតម្លៃផ្ទះ បញ្ហាកង្វះលំនៅដ្ឋានតម្លៃសមរម្យ និងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការជំរុញ ឬគ្រប់គ្រងទីផ្សារអចលនទ្រព្យ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការមានផ្ទះជាម្ចាស់ផ្ទាល់បន្តជាក្តីប្រាថ្នាសម្រាប់មនុស្សជាច្រើន ប៉ុន្តែការសម្រេចវាកំពុងប្រឈមនឹងឧបសគ្គជាច្រើន ដូចជាអត្រាការប្រាក់ និងភាពមិនច្បាស់លាស់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។

នៅកម្ពុជា ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចបាននាំឱ្យមានគម្រោងអចលនទ្រព្យថ្មីៗជាច្រើន ប៉ុន្តែសមត្ថភាពទិញផ្ទះរបស់ប្រជាជនមួយចំនួននៅមានកម្រិត។ អ្នកអាន KhmerPulse អាចតាមដានព័ត៌មានថ្មីៗអំពីវិស័យលំនៅដ្ឋាននៅកម្ពុជា ក៏ដូចជារបៀបដែលនិន្នាការសកលអាចជះឥទ្ធិពលមកលើទីផ្សារក្នុងស្រុក។