ប្រទេសហុងឌូរ៉ាស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសហុងឌូរ៉ាស (Honduras) ដែលមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋហុងឌូរ៉ាស គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាមេរិកកណ្តាល។ តាម Wikipedia ហុងឌូរ៉ាសមានព្រំប្រទល់ខាងលិចជាប់នឹងប្រទេសហ្គាតេម៉ាឡា ខាងនិរតីជាប់នឹងអែលសាល់វ៉ាឌ័រ ខាងអាគ្នេយ៍ជាប់នឹងនីការ៉ាហ្កា ហើយមានឆ្នេរសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកនៅខាងត្បូង (ឈូងសមុទ្រហ្វុនសេកា) និងសមុទ្រការ៉ាប៊ីននៅខាងជើង (ឈូងសមុទ្រហុងឌូរ៉ាស)។ រាជធានី និងទីក្រុងធំបំផុតគឺតេហ្គូស៊ីហ្គាល់ប៉ា (Tegucigalpa)។

ប្រទេសនេះមានកេរ្តិ៍ដំណែលវប្បធម៌ដ៏សំបូរបែប ចាប់ពីសំណល់នៃអរិយធម៌ម៉ាយ៉ាដែលមានអាយុកាលជាងមួយពាន់ឆ្នាំ រហូតដល់ឥទ្ធិពលអាណានិគមអេស្ប៉ាញ និងបញ្ហាប្រឈមសម័យទំនើបដូចជាភាពក្រីក្រ និងអំពើហិង្សាជាដើម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ហុងឌូរ៉ាសជាប្រទេសដែលមានភូមិសាស្ត្រចម្រុះ រួមមានជួរភ្នំក្នុងដីគោក វាលទំនាបតាមឆ្នេរ និងព្រៃឈើត្រូពិក។ ដោយយោងតាម Wikipedia តំបន់ខ្ពង់រាបកណ្តាលមានអាកាសធាតុត្រជាក់ជាង ចំណែកតំបន់ឆ្នេរមានអាកាសធាតុក្តៅហើយសើម។ ផែនទីសណ្ឋានដីបង្ហាញពីភ្នំភ្លើងដែលលែងសកម្ម និងបឹងធម្មជាតិមួយចំនួន។

រាជធានីតេហ្គូស៊ីហ្គាល់ប៉ាស្ថិតនៅភាគកណ្តាលខាងត្បូង រីឯទីក្រុង San Pedro Sula នៅភាគខាងជើងជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និងឧស្សាហកម្មដ៏សំខាន់។ ប្រទេសនេះបែងចែកជាផ្នែករដ្ឋបាល (departments) ជាច្រើនដូចក្នុងរូបភាព។

ចំពោះប្រជាជន រូបភាពពីវិគីភីឌាបង្ហាញពីគ្រួសារជនជាតិដើមភាគតិចកំពុងរស់នៅក្នុងភូមិភ្នំតូចមួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពចម្រុះនៃវប្បធម៌។ ក្រៅពីនេះ មានសហគមន៍ជនជាតិស្បែកស និងជនជាតិអាហ្រ្វិកហុងឌូរ៉ាសផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការចងក្រងរបស់ Wikipedia តំបន់ហុងឌូរ៉ាសធ្លាប់ជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃអរិយធម៌ម៉ាយ៉ាក្នុងសម័យមុនកូឡុំបឺស។ ក្រុងបុរាណកូប៉ាន (Copan) ជាទីតាំងដ៏ល្បីល្បាញដោយសារស្តេឡា (Stela) ដែលឆ្លាក់យ៉ាងលម្អិត ហើយត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក។

នៅសតវត្សទី ១៦ អ្នករុករកអេស្ប៉ាញក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Hernán Cortés បានមកដល់ ហើយប្រទេសនេះបានក្លាយជាផ្នែកនៃអាណាចក្រអេស្ប៉ាញ។ ក្នុងអំឡុងសម័យអាណានិគម ភាសាអេស្ប៉ាញបានកសាងបន្ទាយ Fortaleza de San Fernando de Omoa ដើម្បីការពារឆ្នេរសមុទ្រការ៉ាប៊ីនពីការឈ្លានពានរបស់ចោរសមុទ្រអង់គ្លេស ដូចមានក្នុងរូបភាព។

បន្ទាប់ពីសម័យអាណានិគម ហុងឌូរ៉ាសបានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលនយោបាយច្របូកច្របល់ជាច្រើន។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៨ ខ្យល់ព្យុះបំផ្លិចបំផ្លាញ Mitch បានធ្វើឱ្យមនុស្សស្លាប់រាប់ពាន់នាក់ និងខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ជាពិសេសនៅរាជធានី។ រដ្ឋប្រហារឆ្នាំ ២០០៩ ដែលបានបណ្តេញប្រធានាធិបតី Manuel Zelaya ចេញពីតំណែង បានបង្កវិបត្តិនយោបាយយ៉ាងជ្រៅ និងប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចហុងឌូរ៉ាស តាម Wikipedia មានមូលដ្ឋានលើវិស័យឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម និងសេវាកម្ម។ ទីក្រុង San Pedro Sula ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "រាជធានីឧស្សាហកម្ម" (La Capital Industrial) ដោយសារមានរោងចក្រ និងក្រុមហ៊ុនផលិតកម្មធំៗជាច្រើន។ ប្រទេសនេះចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី CAFTA ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសនៅអាមេរិកកណ្តាលដទៃទៀត ដែលជួយសម្រួលការនាំចេញទំនិញដូចជាសម្លៀកបំពាក់ និងផលិតផលកសិកម្ម។ តាមតារាងទិន្នន័យមួយទៀត ហុងឌូរ៉ាសផលិតអគ្គិសនីភាគច្រើនពីប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញ ដូចជាវារីអគ្គិសនី និងថាមពលព្រះអាទិត្យ ដែលជួយកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើឥន្ធនៈ។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ក៏មានដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពផ្លូវហាយវ៉េ (highway) ដែលតភ្ជាប់ទីក្រុងសំខាន់ៗ។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ ហុងឌូរ៉ាសផ្សំឥទ្ធិពលពីជនជាតិដើមម៉ាយ៉ា អាហ្រ្វិក និងអេស្ប៉ាញ។ ពិធីបុណ្យប្រពៃណីដូចជាការធ្វើកម្រាលព្រំពីរម្សៅឈើ (sawdust carpets) នៅ Comayagua ក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យអ៊ីស្ទើរ បង្ហាញពីសិល្បៈប្រជាប្រិយដ៏រស់រវើក។ វិហារកាតូលិក Cathedral of Comayagua គឺជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មសម័យអាណានិគមដ៏សំខាន់។ បក្សីជាតិ Ara macao មានរោមពណ៌ក្រហម និងខៀវ តំណាងឲ្យភាពសម្បូរបែបនៃធម្មជាតិ។

កីឡាដ៏ពេញនិយមបំផុតគឺបាល់ទាត់។ កីឡដ្ឋានជាតិ Estadio Olímpico Metropolitano នៅ San Pedro Sula ធ្វើជាទីលានសម្រាប់ការប្រកួតវគ្គជម្រុះ FIFA World Cup។ ក្រៅពីនេះ កីឡាករបេស្បល Mauricio Dubón បានបង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រដោយក្លាយជាកីឡាករហុងឌូរ៉ាសដំបូងដែលចូលរួមប្រកួតក្នុងក្របខ័ណ្ឌ MLB (Major League Baseball) នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ហុងឌូរ៉ាសនៅតែជាចំណុចផ្តោតនៃវិបត្តិមនុស្សធម៌នៅអាមេរិកកណ្តាល។ ភាពក្រីក្ររ៉ាំរ៉ៃ អំពើហិង្សាពីក្រុមឧក្រិដ្ឋជន និងអស្ថិរភាពនយោបាយបានជំរុញឱ្យប្រជាជនរាប់ពាន់នាក់ធ្វើចំណាកស្រុកខុសច្បាប់ឆ្ពោះទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក។ រូបភាពពី Wikipedia បង្ហាញពីសហគមន៍អនាធិបតេយ្យនៅក្បែររាជធានី ដែលជានិមិត្តរូបនៃបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ។

គ្រោះធម្មជាតិក៏ជាកត្តាគំរាមកំហែងដែរ ដូចដែលបានឃើញតាមរយៈខ្យល់ព្យុះ Mitch និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដែលបង្កើនហានិភ័យ។ នៅឆ្នាំ ២០២៦ រូបភាពរបស់ឥស្សរជននយោបាយដូចជាលោក Nasry Asfura (ថតក្នុងខែមករា) បានលេចឡើង ដែលបង្ហាញពីសក្ដានុពលនៃការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយ ទោះបីមិនមានព័ត៌មានលម្អិតក្នុងប្រភពនេះក៏ដោយ។

ហុងឌូរ៉ាសរក្សាទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយបណ្តាប្រទេសជាច្រើន (ដូចបង្ហាញក្នុងផែនទីបេសកកម្មការទូត) ហើយកំពុងទទួលជំនួយពីអង្គការអន្តរជាតិនានា ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម។