ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

វិបត្តិចំណាប់ខ្មាំង គឺជាស្ថានភាពដែលមនុស្សម្នាក់ ឬច្រើននាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយអ្នកចាប់ចំណាប់ខ្មាំង ក្នុងគោលបំណងបង្ខំភាគីម្ខាងទៀត ដែលមានតម្លៃខ្ពស់ចំពោះសេរីភាព សុខុមាលភាព និងសុវត្ថិភាពរបស់ជនរងគ្រោះ ដូចជាសាច់ញាតិ និយោជក អាជ្ញាធរអនុវត្តច្បាប់ ឬរដ្ឋាភិបាល ឲ្យធ្វើសកម្មភាព ឬបញ្ឈប់សកម្មភាពណាមួយ ជាញឹកញាប់ក្រោមការគំរាមកំហែងធ្វើបាបរូបរាងកាយ ឬសម្លាប់ចំណាប់ខ្មាំង ប្រសិនបើមិនបានបំពេញលក្ខខណ្ឌក្នុងពេលកំណត់។

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Britannica ជំនាន់ទី ១១ ចំណាប់ខ្មាំង គឺជាបុគ្គលដែលត្រូវបានប្រគល់ដោយភាគីសង្គ្រាមម្ខាងទៅភាគីម្ខាងទៀត ឬត្រូវបានចាប់យកធ្វើជាការធានាសម្រាប់ការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀង ឬជាវិធានការបង្ការប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពសង្គ្រាម។ ដូច្នេះ ការចាប់ចំណាប់ខ្មាំងមានលក្ខណៈទាំងឧក្រិដ្ឋកម្ម នយោបាយ និងច្បាប់សង្គ្រាម អាស្រ័យលើបរិបទ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការចាប់ចំណាប់ខ្មាំងកើតមាននៅទូទាំងពិភពលោក ចាប់ពីតំបន់ជម្លោះប្រដាប់អាវុធ រហូតដល់បរិស្ថានទីក្រុង។ ជនដែលត្រូវបានចាប់ធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងអាចជាជនស៊ីវិល ទាហាន អ្នកការទូត ឬកុមារ ហើយអ្នកចាប់អាចជាឧក្រិដ្ឋជន ក្រុមភេរវករ ឬកងកម្លាំងរដ្ឋ។ យោងតាមរូបភាពពី Wikipedia នៅអាណត្តិប៉ាឡេស្ទីនឆ្នាំ ១៩៣៦ រថក្រោះពាសដែកអង់គ្លេសមួយគ្រឿងស្ថិតនៅពីក្រោយរថយន្តផ្លូវដែក ដែលមានចំណាប់ខ្មាំងអារ៉ាប់ពីរនាក់អង្គុយ បង្ហាញពីការប្រើប្រាស់ចំណាប់ខ្មាំងដោយរដ្ឋបាលអាណានិគម។

នៅក្នុងវិបត្តិកុងហ្គោ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៦៤ ទាហានឆត្រយោងបែលហ្ស៊ិកបានរំដោះជនជាតិអឺរ៉ុបជាង ១,៨០០ នាក់ ដែលត្រូវបានក្រុមឧទ្ទាមកុងហ្គោចាប់ខ្លួននៅស្តង់លីវីល (Stanleyville)។ បញ្ហាចំណាប់ខ្មាំងក៏កើតមាននៅមជ្ឈិមបូព៌ាផងដែរ ដូចជាការចាប់ជនជាតិអ៊ីស្រាអែលដោយក្រុមហាម៉ាស់នៅហ្គាហ្សា ឆ្នាំ ២០២៣។ ភាពចម្រុះនៃទីតាំង និងជនពាក់ព័ន្ធ បង្ហាញថាការចាប់ចំណាប់ខ្មាំងមិនមែនជាបាតុភូតរបស់តំបន់ណាមួយឡើយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការអនុវត្តចាប់ចំណាប់ខ្មាំងមានប្រវត្តិយូរលង់ណាស់មកហើយ។ ពាក្យ Old English ថា «gislas» មានន័យថា «ចំណាប់ខ្មាំង» ហើយមានកត់ត្រាក្នុង Anglo-Saxon Chronicle ដែលបង្ហាញថាការអនុវត្តនេះជារឿងធម្មតានៅប្រទេសអង់គ្លេសតាំងពីយូរមុនពាក្យ «hostage» ត្រូវបានបង្កើតឡើង។ យោងតាម Wikipedia ពាក្យនេះបង្ហាញពីប្រពៃណីបុរាណនៃការប្រគល់មនុស្សធ្វើជាការធានាកិច្ចព្រមព្រៀង។

ក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ អាល្លឺម៉ង់បានប្រហារជីវិតចំណាប់ខ្មាំងប៉ូឡូញចំនួន ១០០ នាក់ នៅទីក្រុងវ៉ារស្សាវ៉ាដែលកាន់កាប់ ដើម្បីសងសឹកចំពោះការស្លាប់របស់ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ ២ នាក់ នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៤៤។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះជាឧទាហរណ៍នៃការប្រើប្រាស់ចំណាប់ខ្មាំងជាការសងសឹក និងការគ្រប់គ្រងដោយអំណាចកាន់កាប់។

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨៩០ វិចិត្រករ Jean-Paul Laurens បានគូរគំនូរ «Hostages» ឆ្នាំ ១៨៩៦ ដែលបច្ចុប្បន្នតាំងនៅ Musée des Beaux-Arts ទីក្រុងលីយ៉ុង។ ការងារសិល្បៈនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីវត្តមាននៃប្រធានបទចំណាប់ខ្មាំងក្នុងវប្បធម៌អឺរ៉ុប និងការចងចាំប្រវត្តិសាស្ត្រ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វប្បធម៌ និងច្បាប់បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការចាប់ចំណាប់ខ្មាំងតាមរបៀបផ្សេងៗ។ យោងតាមនិយមន័យរបស់ Britannica ចំណាប់ខ្មាំងត្រូវបានពិពណ៌នាក្នុងបរិបទច្បាប់សង្គ្រាម ដោយសំដៅលើបុគ្គលដែលត្រូវបានប្រគល់រវាងភាគីសង្គ្រាម ឬចាប់យកជាការធានា។ ការគូររូប «Hostages» ឆ្នាំ ១៨៩៦ ដោយ Jean-Paul Laurens គឺជាការបង្ហាញសិល្បៈមួយនៃប្រធានបទនេះ ដែលបន្សល់ទុកក្នុងសារមន្ទីរ Musée des Beaux-Arts នៅទីក្រុងលីយ៉ុង។

ទោះបីជាឯកសារយោងពី Wikipedia មិនបានផ្តល់ទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចលម្អិតក៏ដោយ ក៏ការចាប់ចំណាប់ខ្មាំងជាទូទៅបានក្លាយជាប្រធានបទនៃការសិក្សាផ្នែកសន្តិសុខ ច្បាប់អន្តរជាតិ និងរបាយការណ៍សារព័ត៌មាន។ ការអនុវត្តនេះមានឬសគល់ក្នុងប្រពៃណីនយោបាយ និងយោធាដ៏យូរលង់ ដែលធ្វើឲ្យវាមានសារៈសំខាន់ទាំងផ្នែកវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅឆ្នាំ ២០២៣ ក្រុមហាម៉ាស់បានចាប់ជនជាតិអ៊ីស្រាអែលជាចំណាប់ខ្មាំងនៅហ្គាហ្សា ហើយនៅទីក្រុងតែលអាវីវ ការតាំងបង្ហាញរទេះក្មេងទទេជាច្រើន តំណាងឲ្យកុមារដែលត្រូវបានចាប់ពង្រត់ ត្រូវបានគេដាក់តាំងនៅក្នុងបាតុកម្មទាមទារឲ្យមានការដោះលែងពួកគេ។ ក្រុម Hostage Rescue Team ក៏ត្រូវបានគេឃើញនៅក្នុងរូបភាពពី Wikipedia បង្ហាញពីការឆ្លើយតបរបស់ភ្នាក់ងារអនុវត្តច្បាប់ចំពោះវិបត្តិបែបនេះ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា និងនៅបរទេស វិបត្តិចំណាប់ខ្មាំងជាប្រធានបទដែលទាក់ទងនឹងសន្តិសុខអន្តរជាតិ សុវត្ថិភាពក្នុងការធ្វើដំណើរ និងច្បាប់មនុស្សធម៌។ ការតាមដានព្រឹត្តិការណ៍បែបនេះជួយឲ្យសាធារណជនយល់ដឹងពីវិធីសាស្ត្រចរចា ការជួយសង្គ្រោះ និងផលប៉ះពាល់ចំពោះសង្គមទាំងមូល។