ប្រធានបទ

ការឃុំខ្លួននៅផ្ទះ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការឃុំខ្លួននៅផ្ទះ (House arrest) គឺជាវិធានការផ្លូវច្បាប់មួយ ដែលតម្រូវឱ្យបុគ្គលម្នាក់ស្នាក់នៅក្នុងលំនៅឋានរបស់ខ្លួនក្រោមការត្រួតពិនិត្យពីអាជ្ញាធរ ជាជម្រើសជំនួសឱ្យការដាក់ពន្ធនាគារ។ តាមការពន្យល់របស់ Wikipedia បុគ្គលដែលត្រូវឃុំខ្លួននៅផ្ទះ ត្រូវបានកំណត់ដោយអាជ្ញាធរឱ្យស្នាក់នៅទីលំនៅរបស់ខ្លួន ហើយការធ្វើដំណើរត្រូវបានដាក់កំហិត ឬតម្រូវឱ្យមានការអនុញ្ញាតជាមុន។

វិធានការនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយលើពិភពលោក ទាំងក្នុងករណីព្រហ្មទណ្ឌធម្មតា និងករណីនយោបាយដែលមានការចម្រូងចម្រាស ដោយជារឿយៗត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមធ្យោបាយសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងបុគ្គល ដោយមិនបាច់ប្រើពន្ធនាគារពេញលេញ។

លក្ខណៈ និងទម្រង់នៃការអនុវត្ត

តាម Wikipedia ការឃុំខ្លួននៅផ្ទះមានទម្រង់ផ្សេងៗគ្នា ចាប់ពីការដាក់កំហិតស្រាល ដែលបុគ្គលអាចចេញក្រៅផ្ទះក្នុងម៉ោងជាក់លាក់ដើម្បីធ្វើការ ឬជួបវេជ្ជបណ្ឌិត រហូតដល់ការឃុំខ្លួនយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដែលហាមឃាត់មិនឱ្យចេញពីផ្ទះទាំងស្រុង។ ក្នុងបរិបទទំនើប អាជ្ញាធរជាច្រើនប្រើខ្សែដៃអេឡិចត្រូនិក (electronic monitoring) ដើម្បីតាមដានទីតាំងបុគ្គលដែលត្រូវឃុំខ្លួន។

ការឃុំខ្លួននៅផ្ទះតែងតែត្រូវបានគេពិចារណាថាមានភាពមនុស្សធម៌ជាងការដាក់ពន្ធនាគារ ប៉ុន្តែអ្នករិះគន់បានលើកឡើងថា វាក៏អាចត្រូវបានប្រើជាឧបករណ៍នយោបាយ ដើម្បីបិទមាត់អ្នកជំទាស់ដោយមិនបង្កើតការចាប់អារម្មណ៍ដូចជាការដាក់ពន្ធនាគារផ្លូវការនោះទេ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

រូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការឃុំខ្លួននៅផ្ទះក្នុងឆ្នាំ ១៩១៧ ប្រភព: Wikipedia

ការឃុំខ្លួននៅផ្ទះមានប្រវត្តិវែងឆ្ងាយ ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាញឹកញាប់ ជាពិសេសចំពោះបុគ្គលជាន់ខ្ពស់ ឬសមាជិកក្នុងគ្រួសារមហាក្សត្រ ដែលអាជ្ញាធរមិនចង់ឬមិនអាចដាក់ចូលពន្ធនាគារធម្មតា។ ករណីដ៏ល្បីមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រគឺគ្រួសាររាជវង្ស Romanov នៃប្រទេសរុស្ស៊ី។ តាម Wikipedia បន្ទាប់ពីការបដិវត្តន៍ខែកុម្ភៈឆ្នាំ ១៩១៧ អតីតព្រះចៅអធិរាជ Nicholas ទី ២ និងគ្រួសាររបស់ទ្រង់ ត្រូវបានឃុំខ្លួននៅព្រះរាជវាំង Tsarskoye Selo មុនពេលត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ទីតាំងផ្សេងៗ និងត្រូវបានសម្លាប់នៅឆ្នាំបន្ទាប់។

សមាជិករាជវង្ស Romanov ក្រោមការឃុំខ្លួននៅផ្ទះ ខែឧសភា ១៩១៧ ប្រភព: Wikipedia

មុន Romanov បុគ្គលដ៏ល្បីៗដូចជា អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ Galileo Galilei ក៏ត្រូវបានឃុំខ្លួននៅផ្ទះដោយតុលាការសាសនាកាតូលិក នៅសតវត្សទី ១៧ ដោយសារទស្សនៈវិទ្យាសាស្ត្ររបស់គាត់ ដែលបង្ហាញថាវិធានការនេះត្រូវបានប្រើដើម្បីគ្រប់គ្រងគំនិតដែលអាជ្ញាធរយល់ឃើញថាគំរាមកំហែង។ ក្នុងសតវត្សទី ២០ និងទី ២១ ការឃុំខ្លួននៅផ្ទះបានក្លាយជាឧបករណ៍ទូទៅ សម្រាប់របបអំណាចនិយមនៅទូទាំងពិភពលោក ដើម្បីបង្ក្រាបអ្នកជំទាស់នយោបាយ។

ការប្រើប្រាស់ក្នុងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ទំនើប

ក្នុងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌នៅប្រទេសជាច្រើន ការឃុំខ្លួននៅផ្ទះត្រូវបានប្រើជាជម្រើសជំនួសឱ្យការឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្នមុនការកាត់ក្តី ឬជាផ្នែកនៃការដាក់ទោសសម្រាប់បទល្មើសស្រាល។ វិធីសាស្ត្រនេះជួយកាត់បន្ថយការកកស្ទះក្នុងពន្ធនាគារ និងអនុញ្ញាតឱ្យជនជាប់ទោសរក្សាទំនាក់ទំនងគ្រួសារ និងបន្តការងារខ្លះ។

ឯកសារផ្លូវការទាក់ទងនឹងការដោះលែង Leonard Peltier ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ករណីដ៏ល្បីមួយក្នុងសម័យទំនើបគឺ Leonard Peltier សកម្មជនជនជាតិដើមអាមេរិក ដែលត្រូវបានប្រធានាធិបតី Joe Biden ប្តូរទោសពន្ធនាគារទៅជាការឃុំខ្លួននៅផ្ទះ នៅថ្ងៃទី ១៩ មករា ២០២៥ ដែលមានប្រសិទ្ធភាពចាប់ពីថ្ងៃទី ១៨ កុម្ភៈ ២០២៥។ ករណីនេះបង្ហាញពីការប្រើប្រាស់ការឃុំខ្លួននៅផ្ទះជាវិធានការសម្របសម្រួល រវាងសេចក្តីមេត្តាករុណា និងការទទួលខុសត្រូវផ្លូវច្បាប់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីការឃុំខ្លួននៅផ្ទះមានសារៈសំខាន់ ដោយសារវាជាប្រធានបទដែលលេចឡើងជាញឹកញាប់ក្នុងព័ត៌មានអន្តរជាតិ ជាពិសេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ មេដឹកនាំនយោបាយ និងសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សជាច្រើននៅប្រទេសដូចជា មីយ៉ាន់ម៉ា ចិន និងប្រទេសផ្សេងទៀត ត្រូវបានរាយការណ៍ថា ស្ថិតក្រោមការឃុំខ្លួននៅផ្ទះក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះ។

ដោយឡែក ក្នុងបរិបទនៃប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ ការពិភាក្សាអំពីការប្រើខ្សែដៃអេឡិចត្រូនិក និងវិធានការជំនួសពន្ធនាគារ កំពុងត្រូវបានពិចារណានៅប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងនៅតំបន់អាស៊ាន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាការកកស្ទះពន្ធនាគារ និងលើកកម្ពស់ការស្តារនីតិសម្បទាជនល

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

អោង សាន ស៊ូជី ត្រូវបានផ្លាស់ពីពន្ធនាគារទៅឃុំខ្លួននៅផ្ទះ
អាស៊ី

អោង សាន ស៊ូជី ត្រូវបានផ្លាស់ពីពន្ធនាគារទៅឃុំខ្លួននៅផ្ទះ

រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានផ្លាស់អតីតមេដឹកនាំស៊ីវិល អោង សាន ស៊ូជី ពីពន្ធនាគារទៅឃុំខ្លួននៅផ្ទះ បន្ទាប់ពីនាងត្រូវឃុំខ្លួនអស់រយៈពេលជិត ៥ ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ ២០២១។

៣ ឧសភា ២០២៦