ប្រធានបទ Topic
វ៉ាក់សាំង HPV
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
វ៉ាក់សាំង HPV គឺជាវ៉ាក់សាំងបង្ការការឆ្លងវីរុស Papilloma មនុស្ស (HPV) ដែលអាចបង្កមហារីកមួយចំនួន និងឫសកញ្ចុំ។ យោងតាម Wikipedia វ៉ាក់សាំង HPV ដំបូងត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើនៅឆ្នាំ ២០០៦ ហើយបច្ចុប្បន្នមាន ៦ ប្រភេទដែលមានអាជ្ញាបណ្ណ (bivalent ៣, quadrivalent ២, nonavalent ១)។ វ៉ាក់សាំងទាំងអស់មានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ និងមានប្រសិទ្ធភាពការពារយ៉ាងហោចណាស់ HPV ១៦ និង ១៨ ដែលរួមគ្នាបង្កឱ្យមានជំងឺមហារីកស្បូនប្រមាណ ៧០% ទូទាំងពិភពលោក។ ប្រភេទ quadrivalent ថែមទាំងការពារ HPV ៦ និង ១១ ដែលជាមូលហេតុនៃឫសកញ្ចុំ ខណៈប្រភេទ nonavalent ផ្តល់ការការពារបន្ថែមលើ ៥ ប្រភេទទៀត (៣១, ៣៣, ៤៥, ៥២, ៥៨)។ ការសិក្សាប៉ាន់ស្មានថា វ៉ាក់សាំង HPV អាចការពារជំងឺមហារីកស្បូន ៧០%, មហារីករន្ធគល់ ៨០%, មហារីកទ្វារមាស ៦០%, មហារីកទ្វារបត់ ៤០% និងមានប្រសិទ្ធភាពជាង ៩០% ចំពោះមហារីកបំពង់កដែលបណ្តាលមកពី HPV។ វាក៏ការពារមហារីកលិង្គ និងឬសកញ្ចុំដោយវ៉ាក់សាំង quadrivalent និង nonavalent មានប្រសិទ្ធភាពជិត ១០០% លើឬសកញ្ចុំ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
ទិន្នន័យដែលបានបង្ហាញតាម Wikipedia បង្ហាញពីគម្លាតយ៉ាងខ្លាំងនៃអត្រាចាក់វ៉ាក់សាំង HPV ចំពោះក្មេងស្រីជំទង់នៅតាមតំបន់ (ទិន្នន័យប៉ាន់ស្មានឆ្នាំ ២០២៣)។ តំបន់ដែលមានការគ្របដណ្តប់ខ្ពស់ដូចជាអឺរ៉ុបខាងជើង និងអាមេរិកខាងជើង មានអត្រាកើតមហារីកស្បូនទាប (ទិន្នន័យឆ្នាំ ២០២១) ខណៈតំបន់ដែលមានចំណូលទាបនៅអាហ្រ្វិក និងអាស៊ី មានការគ្របដណ្តប់ទាប និងអត្រាជំងឺខ្ពស់។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានណែនាំកាលវិភាគចាក់ដូចខាងក្រោម៖ ក្មេងស្រីអាយុ ៩-១៤ ឆ្នាំត្រូវចាក់ ១ ឬ ២ ដូស, ក្មេងស្រីនិងស្ត្រីអាយុ ១៥-២០ ឆ្នាំត្រូវចាក់ដូចគ្នា, និងស្ត្រីអាយុលើសពី ២១ ឆ្នាំត្រូវចាក់ ២ ដូសដោយទុកចន្លោះ ៦ ខែ។ ការលើកកម្ពស់ការចាក់វ៉ាក់សាំងក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍មានសារៈសំខាន់ក្នុងការកាត់បន្ថយវិសមភាពសុខាភិបាល។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
វ៉ាក់សាំង HPV ដំបូងឈ្មោះ Gardasil ត្រូវបានអនុម័តដោយ FDA សហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ ២០០៦។ វាជាប្រភេទ quadrivalent ការពារ HPV ៦, ១១, ១៦ និង ១៨។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ ២០០៩ វ៉ាក់សាំង bivalent Cervarix ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើ។ ឆ្នាំ ២០១៤ វ៉ាក់សាំង Gardasil 9 ដែលជាប្រភេទ nonavalent ត្រូវបានអាជ្ញាបណ្ឌ ដោយបន្ថែមការការពារលើប្រភេទ ៣១, ៣៣, ៤៥, ៥២, ៥៨។ យោងតាម Wikipedia ការអភិវឌ្ឍនេះជាផ្លែផ្កានៃការស្រាវជ្រាវជាច្រើនទសវត្សរ៍ស្តីពីតួនាទីរបស់ HPV ក្នុងការបង្កជំងឺមហារីក។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តម្លៃវ៉ាក់សាំង HPV នៅតែជាឧបសគ្គធំសម្រាប់ប្រទេសដែលមានចំណូលទាប។ យោងតាម Wikipedia តម្លៃនៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍អាចខ្ពស់ ប៉ុន្តែកម្មវិធី Gavi និងការចរចាតម្លៃបានជួយឱ្យប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍អាចទិញវ៉ាក់សាំងក្នុងតម្លៃប្រហែល ៤-៥ ដុល្លារក្នុងមួយដូស។ លើសពីនេះ អនុសាសន៍ចាក់មួយដូសរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក គឺដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើម និងពង្រីកការចូលប្រើប្រាស់។ នៅផ្នែកវប្បធម៌ ការស្ទាក់ស្ទើរពីមាតាបិតាខ្លះដោយសារការព្រួយបារម្ភថាវាជំរុញអាកប្បកិរិយាផ្លូវភេទ នៅតែមាន។ ការសិក្សាដែលដកស្រង់ដោយ Wikipedia បញ្ជាក់ថាមិនមានភស្តុតាងបែបនេះ ហើយវ៉ាក់សាំងមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ វ៉ាក់សាំង HPV បន្តជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃយុទ្ធសាស្ត្រលុបបំបាត់មហារីកស្បូនរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក។ តាម Wikipedia ការការពារពីវ៉ាក់សាំងមានរយៈពេលយ៉ាងហោច ៥-១០ ឆ្នាំ ហើយការតាមដានរយៈពេលវែងកំពុងបន្ត។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាប្រទេសមានអត្រាមហារីកស្បូនខ្ពស់ (យោងតាម Globocan និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក) ការដាក់បញ្ចូលវ៉ាក់សាំង HPV ក្នុងកម្មវិធីចាក់ថ្នាំជាតិគឺជាអាទិភាពបន្ទាន់។ ក្រសួងសុខាភិបាល និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍កំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងណែនាំវ៉ាក់សាំង HPV ឱ្យបានទូលំទូលាយ ស្របតាមអនុសាសន៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក។ ការប្តេជ្ញាចិត្តនយោបាយ ការបង្កើនមូលនិធិ និងការអប់រំសហគមន៍ គឺចាំបាច់ដើម្បីធានាថាក្មេងស្រីគ្រប់រូបទទួលបានការការពារពីជំងឺមហារីកដែលអាចបង្ការបាននេះ។