KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៣ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៣ មិថុនា ២០២៦

ទំនាក់ទំនងហុងគ្រី-សហភាពអឺរ៉ុប

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ហុងគ្រីជាសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុបតាំងពីឆ្នាំ ២០០៤ ហើយបានដើរតួនាទីដ៏ស្មុគស្មាញនៅក្នុងប្លុកនេះ។ រដ្ឋាភិបាលហុងគ្រីក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីវីកតូ អរបន តែងតែប្រើប្រាស់សិទ្ធិវេតូរបស់ខ្លួនដើម្បីរារាំងការសម្រេចចិត្តរបស់សហភាពអឺរ៉ុបលើបញ្ហាសំខាន់ៗ ដូចជាទណ្ឌកម្មលើប្រទេសរុស្ស៊ី គោលនយោបាយអន្តោប្រវេសន៍ និងយន្តការនីតិរដ្ឋជាដើម។ សារព័ត៌មានវិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា ការប្រើវេតូនេះធ្វើឱ្យហុងគ្រីក្លាយជាប្រទេសដ៏ចម្រូងចម្រាសមួយនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ហុងគ្រីស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុបកណ្ដាល មានប្រជាជនប្រមាណ ៩,៦ លាននាក់ និងមានរាជធានីគឺទីក្រុងប៊ុយដាប៉ែស។ ជាប្រទេសគ្មានឆ្នេរសមុទ្រ ហុងគ្រីមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសជាច្រើនដែលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប រួមមានអូទ្រីស ស្លូវ៉ាគី អ៊ុយក្រែន រូម៉ានី ស៊ែប៊ី ក្រូអាត និងស្លូវេនី។ ភាសាផ្លូវការគឺភាសាហុងគ្រី ដែលជាភាសាតែមួយគត់នៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុបដែលមិនមែនជាក្រុមភាសាឥណ្ឌូ-អឺរ៉ុប។ ក្នុងនាមជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប និងតំបន់ស្កេនហ្គេន ហុងគ្រីដើរតួជាច្រកផ្លូវដ៏សំខាន់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម និងការធ្វើដំណើរ។ វិគីភីឌារាយការណ៍ថា ហុងគ្រីគឺជាសមាជិកសកម្មនៃក្រុមវីស្ហេហ្គ្រាដ (Visegrád Group) រួមជាមួយប៉ូឡូញ សាធារណរដ្ឋឆែក និងស្លូវ៉ាគី ដែលជារឿយៗសម្របសម្រួលជំហររួមគ្នានៅក្នុងកិច្ចការសហភាពអឺរ៉ុប។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ហុងគ្រីបានដាក់ពាក្យសុំចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបនៅឆ្នាំ ១៩៩៤ បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរបបកុម្មុយនីស្តនៅឆ្នាំ ១៩៨៩។ ក្រោយការចរចាជាច្រើនឆ្នាំ ហុងគ្រីបានចូលជាសមាជិកពេញសិទ្ធិនៅថ្ងៃទី ១ ឧសភា ២០០៤ រួមជាមួយប្រទេសចំនួន ៩ ទៀតនៅអឺរ៉ុបកណ្ដាល និងខាងកើត។ សម័យដំបូងនៃសមាជិកភាពត្រូវបានចាត់ទុកថាជោគជ័យ ដោយហុងគ្រីទទួលបានមូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងច្រើនពីសហភាពអឺរ៉ុប។ វិគីភីឌាកត់ត្រាថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធ្វើឱ្យប្រទេសនេះក្លាយជាគំរូមួយសម្រាប់ការរីករាលដាលនៃសហភាពអឺរ៉ុបទៅកាន់បូព៌ា។ ទោះជាយ៉ាងណា ចាប់តាំងពីគណបក្សហ្វីដេសហ្ស (Fidesz) របស់លោក វីកតូ អរបន ឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ ២០១០ ទំនាក់ទំនងរវាងហុងគ្រី និងស្ថាប័នសហភាពអឺរ៉ុបបានកាន់តែតានតឹង។ វិគីភីឌារាយការណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលអរបន ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានដកថយពីគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ នីតិរដ្ឋ និងសិទ្ធិមនុស្ស ដែលនាំឱ្យមានការដាក់ដំណើរការមាត្រា ៧ ដោយសភាអឺរ៉ុបនៅឆ្នាំ ២០១៨ ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសហភាពអឺរ៉ុប។ ការប្រើប្រាស់សិទ្ធិវេតូញឹកញាប់របស់ហុងគ្រីបានធ្វើឱ្យមានការខកចិត្តពីសមាជិកផ្សេងទៀត និងបានបង្កើតការពិភាក្សាអំពីការកែទម្រង់យន្តការសម្រេចចិត្តរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ដូចជាការបោះបង់គោលការណ៍ឯកច្ឆន្ទភាពជាដើម។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ និង ២០២២ ហុងគ្រីក៏បានប្រើវេតូប្រឆាំងនឹងការផ្សារភ្ជាប់មូលនិធិសហភាពអឺរ៉ុបទៅនឹងលក្ខខណ្ឌនីតិរដ្ឋ ដោយទាមទារការសម្របសម្រួលនានា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចហុងគ្រីពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើទំនាក់ទំនងជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប ដែលជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុត និងជាប្រភពនៃការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស។ ថវិកាសហភាពអឺរ៉ុបបានផ្តល់មូលនិធិយ៉ាងច្រើនសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នៅហុងគ្រី រួមទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ កសិកម្ម និងការស្រាវជ្រាវ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការព្រួយបារម្ភអំពីអំពើពុករលួយ និងការប្រើប្រាស់មូលនិធិអឺរ៉ុបដោយខុសច្បាប់ បាននាំឱ្យគណៈកម្មការអឺរ៉ុបដាក់ទណ្ឌកម្មហិរញ្ញវត្ថុ ដោយបង្កកមូលនិធិរាប់ពាន់លានអឺរ៉ូ។ វិគីភីឌារាយការណ៍ថា វិធានការនេះគឺជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលសហភាពអឺរ៉ុបប្រើយន្តការលក្ខខណ្ឌនីតិរដ្ឋដើម្បីកាត់បន្ថយមូលនិធិដល់រដ្ឋសមាជិក។ ផ្នែកវប្បធម៌ រដ្ឋាភិបាលអរបន បានលើកកម្ពស់គោលនយោបាយ “ប្រជាធិបតេយ្យឥតសេរីនិយម” (illiberal democracy) ដែលផ្ទុយនឹងតម្លៃមូលដ្ឋានរបស់សហភាពអឺរ៉ុប។ គោលនយោបាយជាតិនិយម និងអភិរក្សនិយមនេះបានបង្កើតភាពតានតឹងជាមួយស្ថាប័នអឺរ៉ុប ពិសេសលើបញ្ហាសិទ្ធិសហគមន៍ LGBT+ និងសេរីភាពសារព័ត៌មាន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ហុងគ្រីនៅតែបន្តទទួលបានការគាំទ្រពីសាធារណជនក្នុងប្រទេសសម្រាប់ជំហរប្រឆាំងនឹងគោលនយោបាយសហភាពអឺរ៉ុបមួយចំនួន ជាពិសេសលើការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍ ដែលត្រូវបានប៉ូឡូញនិងសាធារណរដ្ឋឆែកគាំទ្រផងដែរក្នុងក្រុមវីស្ហេហ្គ្រាដ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ហុងគ្រីបានប្រើសិទ្ធិវេតូដើម្បីរារាំងឬពន្យារពេលការសម្រេចចិត្តសំខាន់ៗរបស់សហភាពអឺរ៉ុប។ វិគីភីឌាបានកត់ត្រាថា ក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ហុងគ្រីបានគំរាមវេតូកញ្ចប់ទណ្ឌកម្មប្រេងលើរុស្ស៊ី ហើយនៅទីបំផុតបានទាមទារការលើកលែង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ លោក អរបន បានប្រើវេតូដើម្បីពន្យារកញ្ចប់ជំនួយសម្រាប់អ៊ុយក្រែន ហើយថែមទាំងបានធ្វើ “បេសកកម្មសន្តិភាព” ទៅកាន់ទីក្រុងមូស្គូ ដែលបង្កឱ្យមានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងពីមេដឹកនាំសហភាពអឺរ៉ុប។ អំឡុងពេលកាន់តំណែងជាប្រធានវេននៃក្រុមប្រឹក្សាសហភាពអឺរ៉ុបនៅពាក់កណ្តាលទីពីរនៃឆ្នាំ ២០២៤ ហុងគ្រីក៏បានជំរុញរបៀបវារៈដែលផ្តោតលើការប្រកួតប្រជែង និងការពង្រីកសហភាពទៅកាន់តំបន់បាល់កង់ ខណៈបន្តជំទាស់នឹងគោលនយោបាយមួយចំនួន។ សម្រាប់អ្នកអានរបស់យើង ការប្រើសិទ្ធិវេតូរបស់ហុងគ្រីមានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាអាចប៉ះពាល់ដល់គោលនយោបាយការបរទេសរបស់សហភាពអឺរ៉ុប រួមទាំងចំពោះតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងកម្ពុជាផងដែរ។ ហុងគ្រីត្រូវបានគេដឹងថាបានប្រើវេតូដើម្បីរារាំងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សហភាពអឺរ៉ុបដែលរិះគន់ប្រទេសចិនពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ដែលជាប្រទេសមានឥទ្ធិពលខ្លាំងនៅកម្ពុជា។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងអំពីឥរិយាបថរបស់ហុងគ្រីនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុបអាចជួយឱ្យយើងយល់កាន់តែច្បាស់អំពីភាពស្មុគស្មាញនៃនយោបាយអឺរ៉ុប និងផលប៉ះពាល់មកលើប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាកម្ពុជាជាដើម។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

សហភាពអឺរ៉ុបយល់ព្រមចាប់ផ្តើមកិច្ចចរចាសមាជិកភាពអ៊ុយក្រែន និងម៉ុលដាវី

បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលថ្មីហុងគ្រីដកសិទ្ធិវេតូ សហភាពអឺរ៉ុបបានយល់ព្រមចាប់ផ្ដើមការចរចាសមាជិកភាពជាមួយអ៊ុយក្រែន និងម៉ុលដាវី ដោយការចរចាដំណាក់កាលដំបូងនឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែមិថុនា។

4 sources · Al Jazeera, France 24, The Straits Times