ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា (Wikipedia) កូដកម្មអត់អាហារ គឺជាវិធីសាស្ត្រមួយនៃការតវ៉ាគ្មានហិង្សា ដែលអ្នកតវ៉ាធ្វើការតមអាហារជាទង្វើនយោបាយ ដើម្បីសម្រេចគោលដៅជាក់លាក់មួយ ដូចជាការផ្លាស់ប្ដូរគោលនយោបាយជាដើម។ អ្នកធ្វើកូដកម្មអត់អាហារដែលមិនពិសាទឹកផងនោះ ត្រូវបានគេហៅថា «កូដកម្មអត់អាហារស្ងួត» (dry hunger striker)។ ការតមអាហារនេះអាចមានរយៈពេលច្រើនថ្ងៃ ឬច្រើនសប្ដាហ៍ អាស្រ័យលើស្ថានភាពសុខភាពរបស់អ្នកតវ៉ា និងការឆ្លើយតបពីភាគីពាក់ព័ន្ធ។

កូដកម្មអត់អាហារត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាឧបករណ៍នយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពល ព្រោះវាអាចទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់ពីសាធារណៈជន និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ហើយដាក់សម្ពាធលើអាជ្ញាធរតាមរយៈការលះបង់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកតវ៉ា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា កូដកម្មអត់អាហារបានកើតមាននៅទូទាំងពិភពលោក ចាប់ពីអឺរ៉ុប អាស៊ី រហូតដល់អាមេរិក។ អ្នកដែលប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រនេះរួមមាន អ្នកទោសនយោបាយ សកម្មជនចលនាសង្គម មេដឹកនាំសាសនា និងកម្មករ។ ក្រុមទាំងនេះជារឿយៗជាអ្នកដែលគ្មានប្រភពអំណាចផ្សេង ហើយងាកមករកការលះបង់រូបកាយដើម្បីបង្កើតសម្ពាធ។ នៅក្នុងប្រទេសដែលមានរបបផ្តាច់ការ ឬជម្លោះនយោបាយខ្លាំង កូដកម្មអត់អាហារត្រូវបានកត់ត្រាញឹកញាប់ជាងគេ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា កូដកម្មអត់អាហារមានប្រវត្តិយូរលង់ណាស់មកហើយ ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់វាជាឧបករណ៍នយោបាយទំនើបបានផ្ទុះឡើងនៅដើមសតវត្សទី ២០។ នៅចក្រភពអង់គ្លេស ចលនាស្រ្តីដើម្បីសិទ្ធិបោះឆ្នោត (Suffragettes) បានធ្វើកូដកម្មអត់អាហារក្នុងពន្ធនាគារ ដែលធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលងាកមកប្រើការបំបៅដោយបង្ខំ (force-feeding)។ ការអនុវត្តនេះបានបង្កើតការរិះគន់ជាសាធារណៈ និងឈានដល់ការអនុម័តច្បាប់ "Cat and Mouse Act" ដែលអនុញ្ញាតឱ្យដោះលែងអ្នកទោសបណ្ដោះអាសន្ននៅពេលពួកគេធ្វើកូដកម្ម និងដាក់ពួកគេចូលវិញនៅពេលសុខភាពឡើងវិញ។

នៅអៀរឡង់ កូដកម្មអត់អាហារបានក្លាយជានិមិត្តសញ្ញាជាតិនិយមដ៏ខ្លាំង។ នៅឆ្នាំ ១៩២០ លោក Terence MacSwiney ដែលជាចៅហ្វាយក្រុង Cork បានស្លាប់ក្រោយពីធ្វើកូដកម្មអត់អាហារអស់ ៧៤ ថ្ងៃ ហើយក្រោយមកនៅឆ្នាំ ១៩៨១ លោក Bobby Sands និងអ្នកទោសសាធារណរដ្ឋអៀរឡង់ ៩ នាក់ទៀតក៏បានស្លាប់ក្នុងការតវ៉ាស្រដៀងគ្នានេះ ដែលនាំឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ពីសារព័ត៌មានអន្តរជាតិយ៉ាងខ្លាំង។

នៅឥណ្ឌា លោក Mahatma Gandhi បានប្រើការតមអាហារជាញឹកញាប់ដើម្បីទាមទារកំណែទម្រង់ និងបង្កើតសាមគ្គីភាពសង្គម។ ការតមអាហាររបស់លោកត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាផ្នែកនៃក្បួនយុទ្ធសាស្ត្រអហឹង្សា (Satyagraha) ហើយបានជះឥទ្ធិពលដល់ចលនាសិទ្ធិសង្គមទូទាំងពិភពលោក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចអាចរងផលប៉ះពាល់នៅពេលដែលកូដកម្មអត់អាហារធ្វើឱ្យផ្អាកសកម្មភាពការងារ ឬបង្កើតអស្ថិរភាពនយោបាយ ប៉ុន្តែឥទ្ធិពលចម្បងគឺស្ថិតនៅលើវិស័យវប្បធម៌។ ពហុសង្គមបានភ្ជាប់ការតមអាហារជាមួយនឹងជំនឿសាសនា ឬសីលធម៌ ដែលផ្តល់ទម្ងន់ដល់សកម្មភាពនេះនៅពេលប្រើក្នុងបរិបទនយោបាយ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការតមអាហាររបស់ Gandhi មានឫសគល់នៅក្នុងប្រពៃណីហិណ្ឌូនិងជេនដែលចាត់ទុកការតមជាការសម្អាតព្រលឹង និងជាមធ្យោបាយបង្ហាញសេចក្ដីពិត។ នៅអៀរឡង់ កូដកម្មអត់អាហារត្រូវបានមហាជនចាត់ទុកជាទង្វើនៃការបូជាជីវិតដើម្បីជាតិ (martyrdom) ដែលជាផ្នែកសំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌អៀរឡង់។ ការវាយតម្លៃខាងសីលធម៌ចំពោះការអនុវត្តនេះមានភាពខុសគ្នា៖ អ្នកខ្លះយល់ថាជាវីរភាព ខណៈអ្នកខ្លះទៀតចាត់ទុកថាជាទង្វើបង្ខូចសុខភាពដោយចេតនា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន កូដកម្មអត់អាហារនៅតែជាមធ្យោបាយតវ៉ាដ៏សំខាន់ក្នុងពិភពលោក។ ក្រុមអ្នកតវ៉ាប្រើវាដើម្បីទាមទារសិទ្ធិមនុស្ស កំណែទម្រង់នយោបាយ ឬការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ។ នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានករណីជាច្រើនដែលសកម្មជន និងកម្មករបានជ្រើសរើសកូដកម្មអត់អាហារជាយុទ្ធសាស្ត្រ ឧទាហរណ៍នៅមីយ៉ាន់ម៉ា អ្នកទោសនយោបាយបានអត់អាហារទាមទារកំណែទម្រង់ ហើយនៅកម្ពុជា ក៏មានការរាយការណ៍ពីការធ្វើបាតុកម្មអត់អាហារម្តងម្កាលផងដែរ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រធានបទនេះមានទំនាក់ទំនងនឹងការយល់ដឹងអំពីយន្តការតវ៉ាគ្មានហិង្សា ដែលអាចកើតមានក្នុងសង្គមខ្មែរ និងបរិបទសកលលោក។