ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ថាមពលវារី (Hydropower) គឺជាការប្រើប្រាស់ថាមពលពីទឹកធ្លាក់ ឬហូរលឿន ដើម្បីផលិតអគ្គិសនី និងដំណើរការម៉ាស៊ីន។ ដំណើរការនេះបំប្លែងថាមពលសក្តានុពលទំនាញផែនដី ឬថាមពលស៊ីនេទិចនៃទឹក ទៅជាថាមពលមេកានិចតាមរយៈទួរប៊ីន រួចផលិតជាអគ្គិសនី។ ថាមពលវារីជាប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញប្រកបដោយនិរន្តរភាព ដែលមិនបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ តាម Wikipedia ទៀត ក្រៅពីវារីអគ្គិសនីបែបបុរាណ ប្រព័ន្ធ "pumped-storage" (បូមទឹកផ្ទុក) ក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីរក្សាលំនឹងបណ្តាញអគ្គិសនីផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការផលិតថាមពលវារីត្រូវការតំបន់ដែលមានទឹកហូរខ្លាំង និងកម្ពស់ធ្លាក់ (head) គ្រប់គ្រាន់។ តាម Wikipedia ប្រទេសដែលមានសមត្ថភាពផលិតធំជាងគេរួមមាន ចិន (ដែលមានទំនប់ Three Gorges សមត្ថភាព ២២,៥០០ មេហ្គាវ៉ាត់) ប្រេស៊ីល និងកាណាដា។ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ទន្លេមេគង្គគឺជាប្រភពដ៏សំខាន់សម្រាប់គម្រោងវារីអគ្គិសនីរបស់ប្រទេសចិន ឡាវ ថៃ និងកម្ពុជា។ ទំនប់ធំៗនាំមកនូវថាមពលស្អាត ប៉ុន្តែក៏អាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងសហគមន៍មូលដ្ឋាន ដូចជាការលិចលង់ដី និងការបាត់បង់ជីវចម្រុះ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ការប្រើប្រាស់ថាមពលទឹកមានប្រវត្តិរាប់ពាន់ឆ្នាំ។ អរិយធម៌ក្រិក និងរ៉ូមបុរាណបានប្រើម៉ាស៊ីនកិនទឹកសម្រាប់កិនស្រូវ និងធ្វើក្រដាស។ នៅយុគសម័យកណ្តាល ម៉ាស៊ីនកិនទឹកបានរីករាលដាលនៅអឺរ៉ុប ហើយត្រូវបានប្រើក្នុងឧស្សាហកម្មជាច្រើន។ ឧទាហរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញគឺម៉ាស៊ីនកិនទឹក Braine-le-Château នៅប្រទេសប៊ែលហ្ស៊ិក ដែលសាងសង់ឡើងនៅសតវត្សទី១២ និងត្រូវបានកត់ត្រាក្នុង Wikipedia ។ នៅសតវត្សទី១៩ វិស្វករបារាំង Benoît Fourneyron បានបង្កើតទួរប៊ីនទឹកដំបូងនៅឆ្នាំ១៨២៧ ដែលបើកផ្លូវដល់ការសាងសង់រោងចក្រវារីអគ្គិសនីដំបូងគេនៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ១៨៨២។ តាម Wikipedia ចាប់ពីពេលនោះមក បច្ចេកវិទ្យាវារីបានបន្តរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ថាមពលវារីជាឆ្អឹងខ្នងនៃថាមពលកកើតឡើងវិញសកល ដោយផ្គត់ផ្គង់ប្រមាណ ១៦% នៃអគ្គិសនីពិភពលោក និងជាប្រភពកកើតឡើងវិញធំជាងគេ។ ផលិតកម្មវារីមានតម្លៃប្រតិបត្តិការទាប អាយុកាលយូរអង្វែង ហើយទំនប់ខ្លះក៏ផ្តល់មុខងារគ្រប់គ្រងទឹកជំនន់ និងប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រទៀតផង។

ក្រៅពីតួនាទីសេដ្ឋកិច្ច ថាមពលទឹកក៏មានវត្តមានក្នុងវប្បធម៌ដែរ។ តាម Wikipedia ឧបករណ៍ "shishi-odoshi" របស់ជប៉ុនប្រើទឹកធ្លាក់បង្កើតសំឡេងតាមចង្វាក់សម្រាប់សួន។ ឯនៅអឺរ៉ុប ម៉ាស៊ីនកិនទឹកបុរាណត្រូវបានអភិរក្សជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរណ៍។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទនៃការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ថាមពលវារីនៅតែជាដំណោះស្រាយដ៏សំខាន់។ តាម Wikipedia ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើនកំពុងវិនិយោគក្នុងវិស័យនេះ ដើម្បីពង្រីកលទ្ធភាពទទួលបានថាមពលស្អាត។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ថាមពលវារីដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ។ តម្រូវការអគ្គិសនីដែលកើនឡើងបានជំរុញឱ្យមានគម្រោងសាងសង់ទំនប់ជាច្រើននៅតាមដងទន្លេធំៗ។ ទោះយ៉ាងណា តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia គម្រោងបែបនេះនាំឲ្យមានការព្រួយបារម្ភអំពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ជាពិសេសទៅលើជលផល និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីទន្លេមេគង្គ និងបឹងទន្លេសាប។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងអំពីថាមពលវារីមានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ដើម្បីតាមដានព័ត៌មាន និងការជជែកដេញដោលជាសាធារណៈ។