ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia មីស៊ីលផ្លោងអន្តរទ្វីប (Intercontinental Ballistic Missile ឬ ICBM) គឺជាមីស៊ីលផ្លោងដែលមានរយៈចម្ងាយហោះហើរលើសពី ៥ ៥០០ គីឡូម៉ែត្រ (ប្រមាណ ៣ ៤០០ ម៉ាយ) ហើយត្រូវបានរចនាឡើងជាចម្បងសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ អាវុធគីមី និងជីវសាស្ត្រអាចដឹកជញ្ជូនបានដែរ ប៉ុន្តែមិនធ្លាប់ត្រូវបានដាក់ពង្រាយនៅលើ ICBM ឡើយ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រព័ន្ធ ICBM ទំនើបមួយចំនួនមានសមត្ថភាពផ្ទុកក្បាលគ្រាប់ច្រើនដែលអាចតម្រង់គោលដៅដាច់ដោយឡែកពីគ្នាបាន (MIRVs) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមីស៊ីលតែមួយអាចផ្ទុកក្បាលគ្រាប់ជាច្រើន ហើយគ្រាប់នីមួយៗអាចវាយប្រហារគោលដៅផ្សេងៗបាន។

បណ្តាប្រទេសដែលគេដឹងថាមាន ICBM ប្រតិបត្តិការ រួមមាន៖ សហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី ចិន បារាំង ឥណ្ឌា ចក្រភពអង់គ្លេស អ៊ីរ៉ង់ អ៊ីស្រាអែល និងកូរ៉េខាងជើង។ គួរកត់សម្គាល់ថា ប៉ាគីស្ថាន ដែលជាប្រទេសមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដែរ មិនមាន ICBM ទេ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមរយៈ Wikipedia ICBM ត្រូវបានដាក់ពង្រាយជាចម្បងនៅលើដី ដោយផ្អែកលើស៊ីឡូក្រោមដី (silo) ឬយានជំនិះចល័ត (mobile launchers) ដើម្បីបង្កើនភាពរស់រានមានជីវិត។ បណ្តាប្រទេសដូចជា រុស្ស៊ី ចិន និងកូរ៉េខាងជើង បានអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធ ICBM ចល័តដើម្បីធ្វើឱ្យពិបាកក្នុងការកំណត់ទីតាំងមុនពេលបាញ់បង្ហោះ។ ឯសហរដ្ឋអាមេរិកវិញបានពឹងផ្អែកលើស៊ីឡូក្រោមដីសម្រាប់មីស៊ីល Minuteman III របស់ខ្លួន។

យោងតាមទិន្នន័យក្នុងក្រាហ្វខាងលើ (ដែលបានយកពី Wikipedia) ការដាក់ពង្រាយ ICBM បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពសូវៀត ប៉ុន្តែបានថយចុះក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងកាត់បន្ថយអាវុធដូចជា START ជាដើម។ សព្វថ្ងៃនេះ មានតែប្រទេសចំនួន ៩ ប៉ុណ្ណោះដែលមាន ICBM ប្រតិបត្តិការ ដោយប៉ាគីស្ថាន ទោះជាមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរក៏មិនមាន ICBM ដែរ ដោយពឹងផ្អែកលើមីស៊ីលរយៈចម្ងាយមធ្យម និងយន្តហោះវិញ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ការចាប់កំណើតនៃ ICBM បានចាប់ផ្ដើមក្នុងកំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ នៅពេលដែលសង្គ្រាមត្រជាក់កំពុងកើនឡើងកម្ដៅ។ សហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពសូវៀត បានប្រកួតប្រជែងគ្នាដើម្បីអភិវឌ្ឍមីស៊ីលដែលអាចបាញ់ពីទ្វីបមួយទៅទ្វីបមួយទៀត ដោយមិនចាំបាច់ប្រើយន្តហោះ។ ICBM ដំបូងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកគឺ SM-65 Atlas ដែលត្រូវបានសាកល្បងបាញ់បង្ហោះជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៥៧ ដូចរូបភាពក្នុងផ្នែកទិដ្ឋភាពទូទៅ។

គួរកត់សម្គាល់ថា កម្មវិធី Atlas មិនត្រឹមតែមានសារៈសំខាន់ខាងយោធាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏បានក្លាយជាមូលដ្ឋានសម្រាប់កម្មវិធីអវកាសរបស់ NASA ផងដែរ ដូចជាគម្រោង Mercury និង Gemini ដែលប្រើប្រាស់គ្រាប់រ៉ុក្កែត ICBM ដើម្បីបាញ់បង្ហោះយានអវកាស។ ក្រាហ្វរបស់កងទ័ពអាកាសអាមេរិកពីឆ្នាំ ១៩៦៥ (ដូចបង្ហាញ) បង្ហាញឱ្យឃើញថា ការបាញ់បង្ហោះនៅដំណាក់កាលដំបូងមានអត្រាបរាជ័យខ្ពស់ ប៉ុន្តែក្រោយមកមានភាពជឿជាក់កាន់តែខ្លាំង ដោយសារការប្រើប្រាស់របស់ NASA បានជួយបង្ហាញពីភាពជឿជាក់នៃបច្ចេកវិទ្យានេះទៅកាន់សាធារណជន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការសាងសង់ និងថែរក្សា ICBM ទាមទារថវិកាយ៉ាងសម្បើម ដែលបានដាក់សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចលើប្រទេសមហាអំណាច។ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ ការប្រណាំងប្រជែងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរបានធ្វើឱ្យថវិកាការពារជាតិកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ហើយ ICBM ក៏ក្លាយជានិមិត្តសញ្ញានៃអំណាច និងភាពជឿនលឿនខាងបច្ចេកវិទ្យា។

យោងតាមកំណត់ហេតុរបស់ Wikipedia ពីរូបភាពខាងលើ ការសាកល្បងមីស៊ីល Peacekeeper នេះបានបាញ់ក្បាលគ្រាប់ចេញ ៨ គ្រាប់ពីមីស៊ីលតែមួយ ដោយគ្រាប់នីមួយៗមានកម្លាំងបំផ្លាញប្រហែល ៣០០ គីឡូតោន TNT ឬស្មើនឹង ២០ ដងនៃគ្រាប់បែកបរមាណូនៅហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា។

ក្រៅពីនេះ ICBM បានជះឥទ្ធិពលដល់វប្បធម៌ប្រជាប្រិយ ដោយបង្កើតឱ្យមានការភ័យខ្លាចពីសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈខ្សែភាពយន្ត អក្សរសិល្ប៍ និងសិល្បៈ។ ទ្រឹស្ដី "ការបំផ្លាញគ្នាទាំងសងខាង" (Mutually Assured Destruction - MAD) បានក្លាយជាគោលការណ៍យុទ្ធសាស្ត្រដែលពឹងផ្អែកលើ ICBM ហើយបានធ្វើឱ្យ ICBM ក្លាយជាឧបករណ៍រក្សាស្ថិរភាពមួយដោយប្រយោល។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ ICBM នៅតែជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិរបស់មហាអំណាច ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី និងចិន ដែលបន្តធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធរបស់ខ្លួន។ ការសាកល្បងដូចជា Minuteman III (រូបភាព) គឺជាភស្តុតាងនៃការរក្សាសមត្ថភាពប្រតិបត្តិការ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដូចជា កូរ៉េខាងជើង និងអ៊ីរ៉ង់ បានបន្តអភិវឌ្ឍកម្មវិធី ICBM របស់ពួកគេ ដែលបង្កើនភាពតានតឹងក្នុងតំបន់ និងការព្រួយបារម្ភពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះជាមិនមាន ICBM ឬអាវុធនុយក្លេអ៊ែរក៏ដោយ ក៏ការវិវត្តនៃមីស៊ីលប្រភេទនេះអាចប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយក្នុងតំបន់អាស៊ី តាមរយៈការប្រណាំងប្រជែងអាវុធរវាងមហាអំណាច ដែលអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជម្លោះ។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងអំពី ICBM ជារឿងសំខាន់សម្រាប់ការតាមដានព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក។