KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៧ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៧ មិថុនា ២០២៦

ទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផែនទីបង្ហាញប្រទេសសមាជិក និងសមាជិកពាក់ព័ន្ធនៃ IEA ប្រភព: Wikipedia

ទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (International Energy Agency — IEA) គឺជាអង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាលស្វយ័តមួយ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង។ តាមវិគីភីឌា IEA ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៧៤ ក្នុងគោលបំណងផ្តល់អនុសាសន៍គោលនយោបាយ ការវិភាគ និងទិន្នន័យស្តីពីវិស័យថាមពលសកល។ បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសសមាជិកចំនួន ៣២ និងប្រទេសសមាជិកពាក់ព័ន្ធចំនួន ១៣ របស់ IEA តំណាងឱ្យ ៧៥% នៃតម្រូវការថាមពលសកល។ IEA មិនមែនជាស្ថាប័នផ្នែកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិទេ ប៉ុន្តែវាធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយអង្គការអន្តរជាតិជាច្រើន រួមទាំងអាស៊ាន ដើម្បីជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការថាមពល។ តួនាទីរបស់ IEA កាន់តែមានសារៈសំខាន់ឡើងក្នុងបរិបទនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការផ្លាស់ប្តូរថាមពលសកល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

អគារស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំទីក្រុងប៉ារីស ដែលជាទីតាំងការិយាល័យកណ្តាលរបស់ IEA ប្រភព: Wikipedia

IEA មានទីស្នាក់ការកណ្តាលស្ថិតនៅក្នុងអគារស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង។ ទោះបីជាអង្គការនេះមិនមែនជាស្ថាប័នភូមិសាស្ត្រក៏ដោយ សមាជិកភាពរបស់វាគ្របដណ្តប់តំបន់សំខាន់ៗនៃពិភពលោក។ តាមវិគីភីឌា ក្នុងចំណោមសមាជិកទាំង៣២ ភាគច្រើនជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន អាល្លឺម៉ង់ ចក្រភពអង់គ្លេស និងបារាំងជាដើម។ ចំណែកឯប្រទេសសមាជិកពាក់ព័ន្ធទាំង១៣រួមមាន ចិន ឥណ្ឌា ឥណ្ឌូនេស៊ី និងថៃ ដែលជាប្រទេសកំពុងរីកចម្រើនធំៗ។ ការចូលជាសមាជិកនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីកិច្ចសហការជាសកលក្នុងវិស័យថាមពល។ តាមរយៈសមាជិកទាំងនេះ IEA អាចប្រមូលទិន្នន័យ និងសម្របសម្រួលគោលនយោបាយថាមពលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ក្រាហ្វប្រៀបធៀបការអភិវឌ្ឍជាក់ស្តែងនៃថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យសកល និងការព្យាករណ៍របស់ IEA ចន្លោះឆ្នាំ២០០២ដល់២០១៦ ប្រភព: Wikipedia

IEA ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៧៤ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងវិបត្តិប្រេងឆ្នាំ១៩៧៣ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការរំខានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេង និងការកើនឡើងតម្លៃ។ តាមវិគីភីឌា គោលបំណងដើមរបស់ IEA គឺសម្របសម្រួលការឆ្លើយតបរួមគ្នាចំពោះការរំខានការផ្គត់ផ្គង់ប្រេង និងធានាសន្តិសុខថាមពលសម្រាប់ប្រទេសសមាជិក។ ក្រោយមក តួនាទីរបស់ IEA បានពង្រីកទៅដល់ការលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពថាមពល ការអភិវឌ្ឍប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញ និងការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ IEA បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍សំខាន់ៗជាច្រើន រួមទាំង World Energy Outlook ដែលជារបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំស្តីពីទស្សនវិស័យថាមពលពិភពលោក។ ទោះជាយ៉ាងណា រូបភាពរបស់ IEA ក៏ទទួលរងការរិះគន់ដែរ ជាពិសេសការព្យាករណ៍របស់ខ្លួនអំពីការរីកចម្រើននៃថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ដែលជាញឹកញាប់បានប៉ាន់ស្មានទាបជាងការពិត ដូចបង្ហាញក្នុងក្រាហ្វខាងលើ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

របាយការណ៍ស្តីពីថាមពលកកើតឡើងវិញឆ្នាំ២០២២ ចេញផ្សាយដោយ IEA ប្រភព: Wikipedia

IEA មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើសេដ្ឋកិច្ច និងគោលនយោបាយថាមពលពិភពលោក។ តាមវិគីភីឌា ការវិភាគនិងទិន្នន័យរបស់ IEA ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយរដ្ឋាភិបាល វិនិយោគិន និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីកំណត់ទិសដៅវិនិយោគលើវិស័យថាមពល។ របាយការណ៍របស់ IEA ដូចជារបាយការណ៍ថាមពលកកើតឡើងវិញឆ្នាំ២០២២ បានផ្តល់ទិន្នន័យច្បាស់លាស់អំពីនិន្នាការថាមពលស្អាត និងជំរុញឱ្យមានការប្តេជ្ញាចិត្តពីបណ្តាប្រទេសនានា។ IEA ក៏បានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការកសាងវប្បធម៌គោលនយោបាយថាមពលប្រកបដោយតម្លាភាព និងផ្អែកលើភស្តុតាង។ ឥទ្ធិពលរបស់ IEA ក៏ជួយជំរុញការពិភាក្សាសកលអំពីការផ្លាស់ប្តូរថាមពល និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

លោក Fatih Birol នាយកប្រតិបត្តិនៃ IEA ថ្លែងក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំមួយ ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន IEA កំពុងឈានមុខក្នុងការជំរុញការផ្លាស់ប្តូរថាមពលសកលឆ្ពោះទៅរកគោលដៅសូន្យសុទ្ធ (net-zero) នៅឆ្នាំ២០៥០។ លោក Fatih Birol នាយកប្រតិបត្តិ IEA បានអំពាវនាវជាញឹកញាប់ឱ្យអ្នកកំណត់គោលនយោបាយពន្លឿនការផ្លាស់ប្តូរថាមពល និងកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ នេះបើតាមរូបភាពដែលបានចុះផ្សាយ។ តាមវិគីភីឌា IEA ក៏កំពុងពង្រីកកិច្ចសហការជាមួយប្រទេសកំពុងរីកចម្រើន រួមទាំងប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានដូចជាកម្ពុជា ដើម្បីចែករំលែកទិន្នន័យ និងជួយរៀបចំគោលនយោបាយថាមពលកកើតឡើងវិញ។ សម្រាប់កម្ពុជា ដែលមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ការវិភាគរបស់ IEA អាចជួយទាក់ទាញការវិនិយោគ និងជំរុញយុទ្ធសាស្ត្រថាមពលស្អាត។ លើសពីនេះ ការព្យាករណ៍ និងរបាយការណ៍របស់ IEA បន្តជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើទីផ្សារថាមពលពិភពលោក និងការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

IEA៖ សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ជាសញ្ញាដាស់តឿនដ៏ធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ថាមពលអាស៊ីអាគ្នេយ៍

របាយការណ៍ថ្មីរបស់ IEA ព្រមានថា សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ជាសញ្ញាដាស់តឿនដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ដោយបង្ហាញពីហានិភ័យយ៉ាងខ្លាំងដល់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលពឹងផ្អែកលើការដឹកជញ្ជូនប្រេងឆ្លងកាត់ច្រកហុរមូស។

4 sources · Channel News Asia, South China Morning Post, The Straits Times