ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ការកាប់ឈើដោយខុសច្បាប់ គឺជាការប្រមូលផល ការដឹកជញ្ជូន ការទិញ ឬការលក់ឈើ ដែលបំពានទៅលើច្បាប់។ សកម្មភាពនេះអាចរួមបញ្ចូលទាំងការប្រើវិធីពុករលួយដើម្បីចូលទៅកាប់ឈើក្នុងតំបន់ព្រៃ ការកាប់ឈើដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ឬនៅក្នុងតំបន់ការពារ ការកាប់ប្រភេទឈើដែលត្រូវបានហាមឃាត់ ឬការកាប់ឈើលើសពីកម្រិតកំណត់។

ការកាប់ឈើខុសច្បាប់ជាកត្តាជំរុញដ៏សំខាន់សម្រាប់បញ្ហាបរិស្ថានមួយចំនួន ដូចជាការបាត់បង់ព្រៃឈើ ការហូរច្រោះដី និងការបាត់បង់ជីវៈចម្រុះ ដែលអាចនាំឱ្យមានវិបត្តិបរិស្ថានធំៗដូចជាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការរិចរិលបរិស្ថានដទៃទៀត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការកាប់ឈើខុសច្បាប់កើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ព្រៃត្រូពិចជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក។ រូបភាព និងទិន្នន័យពី Wikimedia Commons បានបង្ហាញពីវត្តមាននៃបញ្ហានេះនៅក្នុងប្រទេសផ្សេងៗដូចជា ថៃ ហ្វីលីពីន ប្រេស៊ីល ម៉ាដាហ្គាស្ការ និងកោះបរណេអូ (ជាកម្មសិទ្ធិរួមនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី និងប្រ៊ុយណេ)។ ជាឧទាហរណ៍ នៅតំបន់ម៉ែវ៉ាង ខេត្តឈៀងម៉ៃ ភាគខាងជើងនៃប្រទេសថៃ មានការកាប់ឈើខុសច្បាប់កើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដូចដែលបានឃើញក្នុងរូបភាពថតក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០១១។ នៅប្រទេសហ្វីលីពីន គេសង្កេតឃើញសញ្ញានៃការលួចកាប់ឈើនៅតាមព្រំដែននៃតំបន់ការពារភ្នំភ្លើងកាហ្គួ។

អ្នកពាក់ព័ន្ធរួមមានអ្នកកាប់ឈើខុសច្បាប់ អ្នករត់ពន្ធ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលពុករលួយ សហគមន៍មូលដ្ឋាន និងជនជាតិដើមភាគតិចដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ពីការបាត់បង់ព្រៃឈើ។ អាជ្ញាធរបរិស្ថានដូចជាភ្នាក់ងារ IBAMA របស់ប្រេស៊ីល បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពនេះ ជាពិសេសនៅក្នុងទឹកដីជនជាតិដើម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ ការកាប់ឈើខុសច្បាប់បានកើតឡើងជាយូរមកហើយ ហើយជារឿយៗកើនឡើងក្នុងអំឡុងពេលមានអស្ថិរភាពនយោបាយ និងការគ្រប់គ្រងទន់ខ្សោយ។ ឧទាហរណ៍ជាក់លាក់មួយគឺនៅប្រទេសម៉ាដាហ្គាស្ការ ដែលយោងតាមការពិពណ៌នារូបភាពពី Wikimedia Commons ការកាប់ឈើប្រណីត (rosewood) បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងឧទ្យានជាតិ Masoala និង Marojejy បន្ទាប់ពីវិបត្តិនយោបាយឆ្នាំ២០០៩។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងអស្ថិរភាពនយោបាយ និងការកើនឡើងនៃឧក្រិដ្ឋកម្មព្រៃឈើ។

នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ការកាប់ឈើខុសច្បាប់ និងការដុតព្រៃដើម្បីឈូសឆាយដី បានក្លាយជាបញ្ហារ៉ាំរ៉ៃ។ នៅកោះបរណេអូ ភ្លើងឆេះព្រៃដែលបង្កដោយសកម្មភាពកាប់ឈើ និងការឈូសឆាយដីកសិកម្ម បានកើតឡើងជាប្រចាំរៀងរាល់រដូវប្រាំង (ចាប់តាំងពីខែសីហា ដល់ខែតុលា) ហើយបានបណ្តាលឱ្យមានផ្សែងខ្មួលខ្មៅគ្របដណ្តប់តំបន់ ដូចដែលបានឃើញតាមរយៈរូបភាពផ្កាយរណបរបស់អង្គការ NASA កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៦។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការកាប់ឈើខុសច្បាប់មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ។ ឈើមានតម្លៃដូចជាឈើប្រណីត (rosewood) និងឈើកោងកាង មានតម្រូវការខ្ពស់នៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ ដូច្នេះហើយបានជាការរត់ពន្ធ និងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មខុសច្បាប់កំពុងរីករាលដាល។ រូបភាពពីទីក្រុងម៉ាហាចាងកា នៃប្រទេសម៉ាដាហ្គាស្ការ បានបង្ហាញអ្នករត់ពន្ធកំពុងរុញនាវាដឹកឈើកោងកាងដែលកាប់ដោយខុសច្បាប់យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។ សកម្មភាពនេះមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យបាត់បង់ចំណូលរដ្ឋប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឆ្នេរសមុទ្រផងដែរ។

តាមទស្សនៈវប្បធម៌ និងសង្គម ការកាប់ឈើខុសច្បាប់ប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ជនជាតិដើមភាគតិច និងសហគមន៍មូលដ្ឋានដែលពឹងផ្អែកលើព្រៃឈើសម្រាប់ជីវភាពរស់នៅ និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌។ នៅប្រទេសប្រេស៊ីល ទឹកដីជនជាតិដើមត្រូវបានឈ្លានពានដោយអ្នកកាប់ឈើខុសច្បាប់ ដែលនាំឱ្យមានជម្លោះ និងការបាត់បង់ធនធានធម្មជាតិដែលជាមូលដ្ឋាននៃវប្បធម៌របស់ពួកគេ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ការកាប់ឈើខុសច្បាប់នៅតែជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំមួយសម្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិ និងរដ្ឋាភិបាលនានា។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ ដូចជាសកម្មភាពរបស់ភ្នាក់ងារ IBAMA ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ប្រទេសមួយចំនួន។ ទោះជាយ៉ាងណា ភស្តុតាងពីរូបភាពនានានៅតែបង្ហាញថាសកម្មភាពខុសច្បាប់កំពុងបន្តនៅកន្លែងជាច្រើន ដូចជានៅប្រទេសថៃ (ឆ្នាំ២០១១) និងប្រទេសហ្វីលីពីន។

ដូចដែលបានកត់សម្គាល់ដោយវិគីភីឌា ការកាប់ឈើខុសច្បាប់គឺជាកត្តាជំរុញដ៏សំខាន់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការរិចរិលបរិស្ថាន ដែលជាបញ្ហាមានឥទ្ធិពលលើពិភពលោកទាំងមូល រួមទាំងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងដែរ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីបញ្ហាទាំងនេះអាចជួយជំរុញការគាំទ្រគោលនយោបាយការពារបរិស្ថាន និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។