ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អ៊ីមរ៉ាន ខាន់ (Imran Ahmed Khan Niazi) គឺជាអតីតកីឡាករគ្រីឃីតថ្នាក់ជាតិប៉ាគីស្ថាន មហាសេដ្ឋីសង្គម និងអ្នកនយោបាយ ដែលធ្លាប់បម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១៩ នៃប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ចាប់ពីខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៨ រហូតដល់ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២២។ យោងតាមវិគីភីឌា លោកត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយដោយសារការដឹកនាំក្រុមគ្រីឃីតជម្រើសជាតិប៉ាគីស្ថានឱ្យឈ្នះពានរង្វាន់កីឡាគ្រីឃីតពិភពលោក (Cricket World Cup) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២ ដែលជាជ័យជម្នះដ៏ជាប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់ប្រទេសនេះ។ បន្ទាប់ពីចូលនិវត្តន៍ពីអាជីពកីឡា លោកបានបង្កើតមន្ទីរពេទ្យមហារីក Shaukat Khanum Memorial Cancer Hospital ដែលជាមន្ទីរពេទ្យមហារីកដំបូងគេនៅប៉ាគីស្ថាន និងជាផ្នែកមួយនៃការងារសប្បុរសធម៌យ៉ាងសកម្មរបស់លោក។ លោកក៏ជាស្ថាបនិកគណបក្សនយោបាយ Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI) ហើយធ្លាប់កាន់តំណែងជាប្រធានគណបក្សនេះពីឆ្នាំ ១៩៩៦ ដល់ឆ្នាំ ២០២៣។ ការផ្លាស់ប្តូរតួនាទីរបស់លោកពីវីរៈបុរសកីឡាទៅជាឥស្សរជននយោបាយនិងមនុស្សធម៌ បានធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាបុគ្គលិកលក្ខណៈដ៏កម្រមួយរូបនៅអាស៊ីខាងត្បូង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

អ៊ីមរ៉ាន ខាន់ កើតនៅប្រទេសប៉ាគីស្ថាន និងកាន់សញ្ជាតិប៉ាគីស្ថាន។ រូបថតមួយសន្លឹកពីប្រហែលឆ្នាំ ១៩៥៧ បង្ហាញពីលោកកាលនៅជាក្មេង ជាមួយពូរបស់គាត់ឈ្មោះ ចាវីដ ហ្សាម៉ាន់ (Javed Zaman) ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាគ្រូបង្គោលផ្នែកគ្រីឃីតរបស់លោក។ ការប៉ះពាល់ជាមួយកីឡាគ្រីឃីតតាំងពីវ័យកុមារភាពនេះ បានចាក់គ្រឹះឱ្យអាជីពកីឡាដ៏ជោគជ័យរបស់លោកនៅពេលក្រោយមក។ តាមវិគីភីឌា លោកក៏ធ្លាប់មានទំនាក់ទំនងជាមួយបរទេសតាំងពីជំនាន់នោះ ដោយគេឃើញរូបថតលោកនៅឯសាកលវិទ្យាល័យស៊ីដនី (University of Sydney) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៤ ដែលជាកន្លែងលោកបានលេងឱ្យក្លិបគ្រីឃីតសាកលវិទ្យាល័យ។ ការស្នាក់នៅនិងលេងកីឡានៅបរទេសនេះ បង្ហាញពីទស្សនវិស័យអន្តរជាតិដែលលោកបានអភិវឌ្ឍតាំងពីវ័យក្មេង ដែលក្រោយមកមានប្រយោជន៍ខាងនយោបាយនិងការទូត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងនាមជាកីឡាករគ្រីឃីត អ៊ីមរ៉ាន ខាន់ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកីឡាករវាយបាល់ល្បឿនលឿន (fast bowler) ដ៏ឆ្នើមម្នាក់នៅលើពិភពលោក។ តាមការចុះផ្សាយរបស់វិគីភីឌា លោកបានដឹកនាំក្រុមជម្រើសជាតិប៉ាគីស្ថានឈ្នះពានរង្វាន់កីឡាគ្រីឃីតពិភពលោកនៅឆ្នាំ ១៩៩២ ដែលជាជ័យជម្នះដ៏ធំដំបូង និងតែមួយគត់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ រូបថតពីពិធីប្រគល់ពាននោះ បង្ហាញពីខាន់កំពុងប្រគល់ពាននោះជូននាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាគីស្ថានពេលនោះគឺលោក ណាវ៉ាស សារីហ្វ (Nawaz Sharif) ដែលជាកាយវិការនិមិត្តរូបនៃការទទួលស្គាល់ស្នាដៃកីឡាដោយរដ្ឋ។ គួរឱ្យកត់សម្គាល់ថា ប្រមាណ ២៦ ឆ្នាំក្រោយមក លោកខាន់ផ្ទាល់បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោត។ ស្ថិតិការវាយបាល់របស់លោកពីឆ្នាំ ១៩៧១ ដល់ ១៩៩១ បានបង្ហាញពីសមត្ថភាពនិងការព្យាយាមឥតឈប់ឈររបស់លោកក្នុងអាជីពដ៏វែងនេះ។

ក្រោយពីចូលនិវត្តន៍ពីកីឡាគ្រីឃីត លោកខាន់បានងាកមកផ្ដោតលើការងារសប្បុរសធម៌វិញ។ សមិទ្ធផលសំខាន់ជាងគេគឺការបង្កើតមន្ទីរពេទ្យមហារីក Shaukat Khanum Memorial Cancer Hospital and Research Centre ដែលជាមន្ទីរពេទ្យឯកទេសមហារីកដំបូងបង្អស់នៅប៉ាគីស្ថាន។ ដើម្បីរៃអង្គាសថវិកាសាងសង់ លោកបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងយុទ្ធនាការប្រមូលមូលនិធិនៅទីក្រុងជេដា (Jeddah) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីជ័យជម្នះពិភពលោក។ មន្ទីរពេទ្យនេះបានផ្ដល់សេវាព្យាបាលដល់ប្រជាជនប៉ាគីស្ថានជាច្រើន ហើយជានិមិត្តរូបនៃឆន្ទៈមនុស្សធម៌របស់លោក។

ចំណែកឯអាជីពនយោបាយវិញ លោកខាន់បានឈានជើងចូលក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ ដោយបង្កើតគណបក្ស Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI) ដែលប្រែថា “ចលនាដើម្បីយុត្តិធម៌ប៉ាគីស្ថាន”។ ក្នុងឆ្នាំដដែល លោកបានបង្ហាញវត្តមាននយោបាយដំបូងតាមរយៈបាតុកម្មនៅទីក្រុងបីស្សាវ៉ា (Peshawar)។ ទោះជាយ៉ាងណា គណបក្សរបស់លោកត្រូវការពេលជាច្រើនឆ្នាំដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពល។ នៅឆ្នាំ ២០០៨ លោកបានដឹកនាំការធ្វើពហិការការបោះឆ្នោត ដោយហែកឯកសារចុះឈ្មោះបេក្ខជនរបស់ខ្លួននៅចំពោះមុខសារព័ត៌មាន ជាការតវ៉ាប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលពេលនោះ។ ក្រោយមក គណបក្ស PTI បានជ្រើសរើសរូបដំបងគ្រីឃីតជាសញ្ញាសម្គាល់សម្រាប់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៣ ដោយភ្ជាប់ប្រជាប្រិយភាពកីឡារបស់លោកទៅនឹងយុទ្ធនាការនយោបាយ។ សញ្ញានេះត្រូវបានបន្តប្រើរហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៣។

ក្នុងឋានៈជាមេគណបក្សប្រឆាំង លោកខាន់បានបង្កើនទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ដូចជាការជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ចន ឃែរី (John Kerry) នៅឆ្នាំ ២០១៣។ យុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតរបស់លោកកាន់តែខ្លាំងក្លា ដូចឃើញក្នុងរូបថតឆ្នាំ ២០១៧ ពេលលោកឃោសនានៅតំបន់ស៊ីន (Sindh)។ ទីបំផុត គណបក្ស PTI បានទទួលជោគជ័យក្នុងការបោះឆ្នោត ហើយលោកខាន់បានស្បថចូលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៨ ដោយមានប្រធានាធិបតីប៉ាគីស្ថាន លោក ម៉ាមូន ហ៊ូសេន (Mamnoon Hussain) ជាអ្នកធ្វើពិធីស្បថ (យោងតាមវិគីភីឌា)។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងអាណត្តិកាន់អំណាចរយៈពេលជិត ៤ ឆ្នាំ រដ្ឋាភិបាលលោកខាន់បានផ្តួចផ្តើមកំណែទម្រង់មួយចំនួន និងបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់លើវិស័យទេសចរណ៍សាសនា។ ជាក់ស្តែង រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកបានជួសជុល និងបើកដំណើរការច្រករបៀង Gurdwara Darbar Sahib Kartarpur ដែលជាទីសក្ការៈដ៏សំខាន់របស់សាសនាស៊ីក ដោយអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាមកពីឥណ្ឌាចូលមកដោយគ្មានទិដ្ឋាការ។ នេះជាជំហានដ៏សំខាន់មួយក្នុងការកាត់បន្ថយភាពតានតឹងរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

លើឆាកអន្តរជាតិ លោកខាន់បានអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងជាមួយមហាអំណាចផ្សេងៗ។ លោកបានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) នៅវិមានសេតក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ និងនៅវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនៅដាវ៉ូស (Davos) ឆ្នាំ ២០២០ ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី។ ប៉ុន្តែ ព្រឹត្តិការណ៍ដែលធ្វើឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលជាអន្តរជាតិខ្លាំងជាងគេ គឺការធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងមូស្គូ ដើម្បីជួបប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន (Vladimir Putin) កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២ ដែលជាពេលដែលរុស្ស៊ីទើបនឹងបើកការឈ្លានពានលើអ៊ុយក្រែន (យោងតាមវិគីភីឌា)។ កិច្ចប្រជុំនេះបានទាក់ទាញការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីលោកខាងលិច ដែលចោទសួរអំពីគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ប៉ាគីស្ថាន។

នៅខែមេសា ឆ្នាំ ២០២២ អាណត្តិនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោកខាន់បានបញ្ចប់ ក្រោយការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយនៅប៉ាគីស្ថាន។ លោកបានបន្តធ្វើសកម្មភាពនយោបាយ និងដឹកនាំចលនាតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំ។ នៅចុងឆ្នាំ ២០២២ ក្នុងអំឡុងបាតុកម្មមួយ លោកបានរងរបួសក្នុងហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារ ដែលគេជឿថាជាការប៉ុនប៉ងធ្វើឃាត។ រូបថតដែលចេញផ្សាយដោយវិគីភីឌា បង្ហាញពីលោកខាន់ថ្លែងការណ៍ទៅកាន់សារព័ត៌មានពីមន្ទីរពេទ្យ Shaukat Khanum ក្រោយពេលទទួលការព្យាបាល ដែលបញ្ជាក់ពីភាពធន់របស់លោក។

ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២៣ លោកខាន់បានបោះបង់តំណែងប្រធានគណបក្ស PTI ហើយគណបក្សនេះបានប្រឈមមុខនឹងការបង្ក្រាបពីអាជ្ញាធរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចលនាយុត្តិធម៌របស់លោកនៅតែមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងក្នុងចំណោមយុវជន និងប្រជាជននៅតាមជនបទ។ ឈ្មោះរបស់លោកនៅតែជាប្រធានបទក្នុងព័ត៌មានអន្តរជាតិ ហើយអនាគតនយោបាយរបស់ប៉ាគីស្ថាននៅតែជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងឥស្សរជនដ៏ចម្រូងចម្រាសនេះ។