ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា អ្នកមានឥទ្ធិពល (Influencer) គឺជាបុគ្គលដែលមានសមត្ថភាពអាចផ្លាស់ប្ដូរអាកប្បកិរិយា ទស្សនៈ ឬការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកដទៃ តាមរយៈសិទ្ធិអំណាច ចំណេះដឹង តួនាទី ឬទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយទស្សនិកជនរបស់ពួកគេ។ សមត្ថភាពនេះអាចកើតចេញពីធម្មជាតិរបស់បុគ្គលនោះផ្ទាល់ ឬត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអ្នកដទៃដើម្បីផលប្រយោជន៍សង្គម ផ្ទាល់ខ្លួន ឬសេដ្ឋកិច្ច។ ពាក្យ “អ្នកមានឥទ្ធិពល” ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យដូចជា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ អាជីវកម្ម នយោបាយ សាសនា និងការទំនាក់ទំនង ដោយសំដៅលើបុគ្គលដូចជា អ្នកបង្កើតមាតិកាលើបណ្ដាញសង្គម អ្នកផ្សាយផតខាស វាគ្មិនសាធារណៈ អ្នកមានឥទ្ធិពលខាងសាសនា អ្នកនិពន្ធ និងអ្នកចែកចាយព្រឹត្តិបត្រ ដែលមានអ្នកតាមដានយ៉ាងច្រើននៅក្នុងវិស័យផ្សេងៗ។ ក្នុងយុគសម័យឌីជីថល អ្នកមានឥទ្ធិពលតាមបណ្ដាញសង្គមដូចជាលើ YouTube, Instagram, TikTok និង Facebook បានក្លាយជាបាតុភូតសកល ជះឥទ្ធិពលដល់ឥរិយាបថអ្នកប្រើប្រាស់ និងមតិសាធារណៈ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

អ្នកមានឥទ្ធិពលមានវត្តមាននៅគ្រប់ទីកន្លែងលើពិភពលោក ដោយមានការប្រមូលផ្តុំច្រើននៅក្នុងប្រទេសដែលមានអត្រាប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតខ្ពស់ ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ចិន ឥណ្ឌា និងបណ្ដាប្រទេសអឺរ៉ុប។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា វប្បធម៌អ្នកមានឥទ្ធិពលបានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ស្របពេលជាមួយការពង្រីកវិសាលភាពនៃបណ្ដាញសង្គម ជាពិសេស Facebook និង YouTube។ អ្នកមានឥទ្ធិពលនៅកម្ពុជារួមមានអ្នកបង្កើតមាតិកា តារាកំប្លែង អ្នកថតសម្ភារៈរូបភាព (vlogger) និងអ្នកពិនិត្យផលិតផល ដែលទាក់ទាញទស្សនិកជនក្នុងស្រុក។ លើសពីនេះ អ្នកមានឥទ្ធិពលជាច្រើនមានដើមកំណើតមកពីមជ្ឈដ្ឋានចម្រុះ មិនថាជាកីឡាករ តួសម្ដែង ឬមនុស្សធម្មតាដែលមានជំនាញជាក់លាក់។ ភាពចម្រុះនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីលក្ខណៈសកលនៃវេទិកាឌីជីថល ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដែលមានអ៊ីនធឺណិតគ្រប់រូបអាចបង្កើតអ្នកតាមដានបាន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ទោះបីជាគំនិតនៃការជះឥទ្ធិពលដល់អ្នកដទៃមានតាំងពីយូរយារមកហើយក្តី ក៏ពាក្យ “អ្នកមានឥទ្ធិពល” ក្នុងន័យទំនើបបានលេចចេញឡើងជាមួយនឹងការរីកចម្រើននៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថល។ នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ អ្នកសរសេរប្លក់ (blogger) គឺជាក្រុមមនុស្សដំបូងគេដែលប្រើប្រាស់វេទិកាលើអ៊ីនធឺណិតសម្រាប់ការកសាងម៉ាកយីហោផ្ទាល់ខ្លួន និងការគាំទ្រផលិតផល។ ការបង្កើត YouTube ក្នុងឆ្នាំ២០០៥ និង Instagram ក្នុងឆ្នាំ២០១០ បានធ្វើឱ្យអ្នកបង្កើតមាតិការូបភាព និងវីដេអូមានលទ្ធភាពទទួលបានទស្សនិកជនយ៉ាងច្រើន។ នៅពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០១០ ទីផ្សារអ្នកមានឥទ្ធិពលបានក្លាយជាឧស្សាហកម្មដែលទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ ដោយក្រុមហ៊ុននានាបានបើកថវិកាដើម្បីជួលឱ្យអ្នកមានឥទ្ធិពលផ្សព្វផ្សាយផលិតផលរបស់ខ្លួនដល់អ្នកតាមដាន។ សព្វថ្ងៃនេះ វេទិកាវីដេអូខ្លីដូចជា TikTok បានផ្លាស់ប្តូរទិដ្ឋភាពនេះបន្ថែមទៀត ដោយអាចធ្វើឱ្យមនុស្សល្បីលឿនរហ័ស។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចនៃអ្នកមានឥទ្ធិពលបានរីកចម្រើនទៅជាឧស្សាហកម្មដែលមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ។ ម៉ាកយីហោជាច្រើនបានបែងចែកថវិកាយ៉ាងច្រើនសម្រាប់ទីផ្សារអ្នកមានឥទ្ធិពល ពីព្រោះការណែនាំពីបុគ្គលដែលមានភាពជឿជាក់អាចជំរុញការលក់បានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពជាងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបែបប្រពៃណី។ អ្នកមានឥទ្ធិពលរកចំណូលតាមរយៈប្រកាសឧបត្ថម្ភ (sponsored posts) តំណយោងសម្ព័ន្ធ (affiliate links) ការលក់ទំនិញម៉ាកផ្ទាល់ខ្លួន (merchandise) និងការបែងចែកចំណូលពីវេទិកា។ ខាងផ្នែកវប្បធម៌ អ្នកមានឥទ្ធិពលមានអំណាចគ្រប់គ្រងនិន្នាការម៉ូដ របៀបរស់នៅ និងសូម្បីតែសុន្ទរកថានយោបាយ។ ទោះយ៉ាងណា ឧស្សាហកម្មនេះក៏រងការរិះគន់ផងដែរ ដោយសារការផ្សព្វផ្សាយស្តង់ដារមិនពិត កង្វះតម្លាភាពនៃការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងជួនកាលការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse បាតុភូតអ្នកមានឥទ្ធិពលគឺមានការពាក់ព័ន្ធខ្ពស់ នៅពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលរបស់កម្ពុជាកំពុងពង្រីក។ អ្នកមានឥទ្ធិពលនៅកម្ពុជាបានចូលរួមកាន់តែច្រើនក្នុងការផ្សព្វផ្សាយវិស័យទេសចរណ៍ ពាណិជ្ជកម្មអនឡាញ និងយុទ្ធនាការសង្គមនានា។ រាជរដ្ឋាភិបាលក៏បានប្រើប្រាស់អ្នកមានឥទ្ធិពលសម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយសារសាធារណៈផងដែរ។ ប៉ុន្តែបញ្ហាដូចជា ចំណេះដឹងឌីជីថល ការគ្រប់គ្រងមាតិកាលើបណ្ដាញ និងផលប៉ះពាល់ពីការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មល្បែងស៊ីសងដែលជំរុញដោយអ្នកមានឥទ្ធិពល បានបង្កឱ្យមានការជជែកវែកញែក។ ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ព័ត៌មានក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិបានរាយការណ៍អំពីប្រធានបទដូចជា ក្រមសីលធម៌នៃអ្នកមានឥទ្ធិពលបង្កើតដោយ AI ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអ្នកតាមដានក្លែងក្លាយ និងតួនាទីរបស់អ្នកមានឥទ្ធិពលក្នុងចលនានយោបាយជាដើម។ និន្នាការទាំងនេះបញ្ជាក់ពីតម្រូវការឱ្យមានការពិភាក្សាសាធារណៈប្រកបដោយការយល់ដឹងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។