នាយកស៊ើបការណ៍ជាតិ (សហរដ្ឋអាមេរិក)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា នាយកស៊ើបការណ៍ជាតិ (Director of National Intelligence – DNI) គឺជាមន្ត្រីថ្នាក់ខ្ពស់នៅក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៃរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានភារកិច្ចដឹកនាំ និងសម្របសម្រួលសហគមន៍ស៊ើបការណ៍ទាំងមូល។ ការបង្កើតមុខតំណែងនេះគឺដោយសារច្បាប់កំណែទម្រង់ស៊ើបការណ៍ និងការប្រឆាំងអំពើភេរវកម្មឆ្នាំ ២០០៤ (Intelligence Reform and Terrorism Prevention Act) ក្រោយការវាយប្រហារភេរវកម្មថ្ងៃទី ១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១។

វិគីភីឌាបានគូសបញ្ជាក់ថា DNI ដើរតួជាប្រធានប្រតិបត្តិនៃសហគមន៍ស៊ើបការណ៍អាមេរិក (Intelligence Community – IC) និងមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងកម្មវិធីស៊ើបការណ៍ជាតិ (National Intelligence Program – NIP)។ ស្ថាប័នស៊ើបការណ៍ទាំង ១៨ រួមមាន CIA, DIA, NSA និង FBI សុទ្ធតែស្ថិតក្រោមអំណាចនៃ DNI នេះ។ បេសកកម្មសំខាន់គឺធានាថា ព័ត៌មានស៊ើបការណ៍ត្រូវបានប្រមូល វិភាគ និងចែកចាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពដល់អ្នកធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការិយាល័យនាយកស៊ើបការណ៍ជាតិ (Office of the Director of National Intelligence – ODNI) មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅរដ្ឋវឺជីនីញ៉ា ជាយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឌី.ស៊ី.។ ODNI មានបុគ្គលិករាប់ពាន់នាក់ ដែលរួមមានអ្នកវិភាគ អ្នកបច្ចេកទេស និងមន្ត្រីគាំទ្រ។ លើសពីនេះ មានមជ្ឈមណ្ឌលឯកទេសជាច្រើន ដូចជា មជ្ឈមណ្ឌលប្រឆាំងការរីករាលដាលអាវុធ និងសុវត្ថិភាពជីវសាស្ត្រជាតិ មជ្ឈមណ្ឌលប្រឆាំងឥទ្ធិពលបរទេសមិនល្អ និងមជ្ឈមណ្ឌលសម្របសម្រួលការគំរាមកំហែងតាមអ៊ីនធើណិត។

សព្វថ្ងៃ អ្នកស្រី Tulsi Gabbard កាន់តំណែងជានាយកស៊ើបការណ៍ជាតិ ដោយបានឡើងកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី ១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៥ តាមការតែងតាំងរបស់ប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា អ្នកស្រី Gabbard គឺជាស្ត្រីទីពីរដែលដឹកនាំ DNI បន្ទាប់ពីអ្នកស្រី Avril Haines (ឆ្នាំ ២០២១-២០២៥)។ អ្នកស្រី Gabbard មានប្រវត្តិជាអតីតសមាជិកសភា និងជាទាហានជើងចាស់ ហើយបានសន្យាក្នុងការពង្រឹងឯករាជ្យភាព និងប្រសិទ្ធភាពនៃសហគមន៍ស៊ើបការណ៍។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

មុនការបង្កើត DNI នាយក CIA (DCI) បានដើរតួជាអ្នកសម្របសម្រួលសហគមន៍ស៊ើបការណ៍ ប៉ុន្តែតាមវិគីភីឌា គ្រោងការណ៍នេះបានបរាជ័យក្នុងការទប់ស្កាត់ការវាយប្រហារ ៩/១១ ដោយសារកង្វះការចែករំលែកព័ត៌មានរវាងភ្នាក់ងារ។ គណៈកម្មការ ៩/១១ បានសន្និដ្ឋានថា ត្រូវការមន្ត្រីថ្នាក់ខ្ពស់តែមួយគត់ដើម្បីដឹកនាំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ើបការណ៍ទាំងមូល។

ច្បាប់ឆ្នាំ ២០០៤ បានបង្កើតមុខតំណែង DNI ជាផ្លូវការ ហើយប្រធានាធិបតី George W. Bush បានតែងតាំងលោក John Negroponte ជានាយកទីមួយ។ លោក Negroponte បានដឹកនាំការកសាង ODNI និងបង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងថវិកា NIP។

បន្ទាប់មក មុខតំណែងនេះត្រូវបានបន្តដោយឥស្សរជនល្បីៗជាច្រើន រួមមាន លោក Mike McConnell, Dennis Blair, James Clapper (ជាអ្នកបម្រើការយូរជាងគេក្រោមរដ្ឋបាល Obama), Dan Coats, John Ratcliffe និង Avril Haines (ស្ត្រីទីមួយដែលកាន់តំណែង)។ តាមការកត់សម្គាល់របស់វិគីភីឌា រដ្ឋបាលនីមួយៗបានប្រឈមមុខនឹងការរិះគន់ និងសំណើកែទម្រង់ ប៉ុន្តែមុខតំណែង DNI បានពង្រឹងការសម្របសម្រួលស៊ើបការណ៍ជាបន្តបន្ទាប់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ថវិការបស់កម្មវិធីស៊ើបការណ៍ជាតិមានទំហំធំ ហើយមិនត្រូវបានបង្ហាញលម្អិតជាសាធារណៈឡើយ។ គេជឿថាវាមានតម្លៃរាប់សិបពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយ DNI មានអំណាចក្នុងការបែងចែកធនធានទៅតាមអាទិភាពនានា។ ការចំណាយនេះរួមមានការទិញប្រព័ន្ធ ការជួលបុគ្គលិក និងការធ្វើកិច្ចសន្យាជាមួយក្រុមហ៊ុនឯកជន។

ផ្នែកវប្បធម៌ ODNI បានដាក់ចេញកម្មវិធីដើម្បីជំរុញសមាហរណកម្ម និងពហុភាគីក្នុងចំណោមភ្នាក់ងារ ដោយមានការិយាល័យអគ្គនាយកដ្ឋានសវនកម្ម (Inspector General of the Intelligence Community) ដើម្បីត្រួតពិនិត្យការអនុលោមតាមច្បាប់ និងក្រមសីលធម៌។ វិគីភីឌាបានគូសបញ្ជាក់ថា ការត្រួតពិនិត្យនេះមានសារៈសំខាន់ដើម្បីធានាសកម្មភាពស៊ើបការណ៍ឱ្យស្របច្បាប់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅឆ្នាំ ២០២៦ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា តួនាទីរបស់ DNI កាន់តែសំខាន់ក្នុងការទប់ទល់នឹងការគំរាមកំហែងថ្មីៗ ដូចជាការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិត ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងការប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ក្នុងការឃោសនា។ ODNI បានបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តបរទេស ដើម្បីតាមដាន និងប្រឆាំងយុទ្ធនាការឥទ្ធិពលដែលមានចេតនាអាក្រក់។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា សកម្មភាពស៊ើបការណ៍អាមេរិកមានផលប៉ះពាល់ដោយប្រយោល តាមរយៈគោលនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះចិន ដែលជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចនិងយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា។ ការឈ្លបយកការណ៍របស់ DNI លើការពង្រីកឥទ្ធិពលចិន អាចជះឥទ្ធិពលដល់ជំនួយ និងទំនាក់ទំនងការទូតក្នុងតំបន់។ ដូច្នេះ ការតាមដានសកម្មភាពរបស់ DNI អាចផ្តល់បរិបទសម្រាប់ការយល់ដឹងអំពីនយោបាយអន្តរជាតិនាពេលបច្ចុប្បន្ន។