ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការធ្វើអន្តរាគមន៍រូបិយវត្ថុ (Currency Intervention) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថា អន្តរាគមន៍ទីផ្សារប្តូរប្រាក់បរទេស ឬការកែប្រែរូបិយប័ណ្ណ គឺជាប្រតិបត្តិការគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុមួយ ។ ប្រតិបត្តិការនេះកើតឡើងនៅពេលរដ្ឋាភិបាល ឬធនាគារកណ្តាល ធ្វើការទិញ ឬលក់រូបិយប័ណ្ណបរទេស ជាថ្នូរនឹងរូបិយប័ណ្ណជាតិរបស់ខ្លួន ដោយមានគោលបំណងជះឥទ្ធិពលដល់អត្រាប្តូរប្រាក់ និងគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម ។

វិគីភីឌាបានបន្ថែមថា ការធ្វើអន្តរាគមន៍នេះ អាចត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រើឧបករណ៍ផ្សេងៗ ហើយអាចបែងចែកជាប្រភេទអន្តរាគមន៍ដោយផ្ទាល់ (Direct Intervention) និងដោយប្រយោល (Indirect Intervention) ។ ជាទូទៅ វាត្រូវបានប្រើដើម្បីរក្សាលំនឹងរូបិយប័ណ្ណ ជំរុញការនាំចេញ ឬទប់ស្កាត់អតិផរណា ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

យោងតាមវិគីភីឌា ការធ្វើអន្តរាគមន៍រូបិយវត្ថុ មិនមែនជាសកម្មភាពរបស់ប្រទេសតែមួយនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានអនុវត្តដោយធនាគារកណ្តាល និងរដ្ឋាភិបាលជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក ។ ប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចធំៗដូចជា ចិន ជប៉ុន ស្វីស និងសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប សុទ្ធតែធ្លាប់ចូលរួមក្នុងទីផ្សារប្តូរប្រាក់ ដើម្បីគ្រប់គ្រងតម្លៃរូបិយប័ណ្ណរបស់ខ្លួន ។ ជាក់ស្តែង ធនាគារប្រជាជនចិន (PBOC) និងធនាគារជប៉ុន (BOJ) ត្រូវបានគេស្គាល់ថា មានការធ្វើអន្តរាគមន៍ជាញឹកញាប់ ។

វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា ការធ្វើអន្តរាគមន៍នេះ ក៏ត្រូវបានប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ប្រើប្រាស់ដែរ ជាពិសេសដើម្បីការពារសេដ្ឋកិច្ចពីលំហូរចូល ឬចេញនៃមូលធនក្រៅប្រទេសភ្លាមៗ ។ លើសពីនេះ ស្ថាប័នអន្តរជាតិដូចជា មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) និងធនាគារពិភពលោក ក៏បានតាមដាន និងវិភាគអំពីផលប៉ះពាល់នៃការធ្វើអន្តរាគមន៍នេះជាប្រចាំដែរ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការធ្វើអន្តរាគមន៍រូបិយវត្ថុមានប្រវត្តិយូរលង់ណាស់មកហើយ ។ ក្នុងសម័យស្តង់ដារមាស (Gold Standard) នៅសតវត្សរ៍ទី១៩ និងដើមសតវត្សរ៍ទី២០ អត្រាប្តូរប្រាក់ត្រូវបានកំណត់ដោយកម្រិតមាស ហើយការធ្វើអន្តរាគមន៍គឺស្ទើរតែមិនចាំបាច់ ។ ប៉ុន្តែក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ប្រព័ន្ធ Bretton Woods ត្រូវបានរចនាឡើង ដោយភ្ជាប់រូបិយប័ណ្ណពិភពលោកទៅនឹងដុល្លារអាមេរិក ហើយដុល្លារត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងមាស ។ ក្រោមប្រព័ន្ធនេះ រដ្ឋាភិបាលនានាមានកាតព្វកិច្ចធ្វើអន្តរាគមន៍ ដើម្បីរក្សាអត្រាប្តូរប្រាក់ឱ្យស្ថិតក្នុងរង្វង់កំណត់ ។

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ប្រព័ន្ធនេះបានបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ១៩៧១ នៅពេលសហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្អាកការប្តូរប្រាក់ដុល្លារជាមាស ហើយប្រទេសភាគច្រើនបានងាកទៅប្រើប្រព័ន្ធអត្រាប្តូរប្រាក់អណ្តែត (Floating Exchange Rate) ។ ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ កិច្ចព្រមព្រៀង Plaza Accord ឆ្នាំ១៩៨៥ រវាងប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច (សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន អាល្លឺម៉ង់ បារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេស) គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏សំខាន់នៃការធ្វើអន្តរាគមន៍សម្របសម្រួល ដើម្បីធ្វើឱ្យដុល្លារចុះថោកធៀបនឹងយ៉េននិងម៉ាកឃ៍អាល្លឺម៉ង់ ។

នៅទសវត្សរ៍ក្រោយៗមក ប្រទេសចិនបានក្លាយជាប្រធានបទនៃការរិះគន់អន្តរជាតិ នៅពេលដែលគេចោទប្រកាន់ថា ចិនបានប្រើការធ្វើអន្តរាគមន៍ដើម្បីរក្សាប្រាក់យ័ន (Renminbi) ឱ្យទាប ដើម្បីជួយដល់ការនាំចេញ ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការចោទប្រកាន់នេះបានឈានទៅដល់ការដាក់ច្បាប់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដូចជា ច្បាប់ Currency Harmonization Initiative Through Neutralizing Action (CHINA) Act ឆ្នាំ២០០៥ ជាដើម ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា ការធ្វើអន្តរាគមន៍រូបិយវត្ថុ មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើតុល្យភាពពាណិជ្ជកម្ម ។ ការធ្វើឱ្យរូបិយប័ណ្ណចុះថោក (Devaluation) អាចធ្វើឱ្យទំនិញនាំចេញរបស់ប្រទេសនោះមានតម្លៃថោកជាងគូប្រជែង ដែលជួយបង្កើនការនាំចេញ ប៉ុន្តែអាចនាំឱ្យមានសម្ពាធអតិផរណា ដោយសារទំនិញនាំចូលថ្លៃជាង ។ ផ្ទុយទៅវិញ ការធ្វើឱ្យរូបិយប័ណ្ណឡើងថ្លៃ (Revaluation) អាចជួយទប់ស្កាត់អតិផរណា ប៉ុន្តែអាចធ្វើឱ្យការនាំចេញធ្លាក់ចុះ ។ ឧទាហរណ៍ ក្រាហ្វពាណិជ្ជកម្មរបស់អាហ្សង់ទីន (ឆ្នាំ ១៩៩២-២០០៤) បង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងគោលនយោបាយអត្រាប្តូរប្រាក់ និងលំហូរពាណិជ្ជកម្ម ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ការធ្វើអន្តរាគមន៍រូបិយវត្ថុ ក៏មានន័យនយោបាយ និងសង្គមដែរ ។ ពាក្យ «ការកែប្រែរូបិយប័ណ្ណ» ច្រើនតែត្រូវបានប្រើដោយអ្នកនយោបាយ ឬប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ដើម្បីចោទប្រកាន់ប្រទេសដទៃថាកំពុងប្រកួតប្រជែងមិនយុត្តិធម៌ ។ វិគីភីឌាបានរំលេចថា សហរដ្ឋអាមេរិកតែងតែប្រើស្លាក «អ្នកកែប្រែរូបិយប័ណ្ណ» (Currency Manipulator) ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើប្រទេសគូប្រជែងពាណិជ្ជកម្ម ។ នេះបង្ហាញថា ការធ្វើអន្តរាគមន៍មិនត្រឹមតែជាបញ្ហាបច្ចេកទេសសេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាផ្នែកមួយនៃវោហារសាស្ត្រនយោបាយអន្តរជាតិផងដែរ ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

យោងតាមវិគីភីឌា ការធ្វើអន្តរាគមន៍រូបិយវត្ថុ នៅតែជាឧបករណ៍ដ៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ធនាគារកណ្តាលនានា ជាពិសេសនៅក្នុងសម័យដែលសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិ និងភាពមិនប្រាកដប្រជា ។ ក្នុងបរិបទអាស៊ាន បណ្តាធនាគារកណ្តាលក្នុងតំបន់ តែងតែតាមដានអត្រាប្តូរប្រាក់យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ដោយសារប្រទេសជាសមាជិកជាច្រើន រួមទាំងកម្ពុជា មានសេដ្ឋកិច្ចប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណចម្រុះ ដូចជាដុល្លារអាមេរិកជាដើម ។

សព្វថ្ងៃនេះ ប្រធានបទនេះពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ទៅនឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរវាងមហាអំណាច និងការការពារស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក ។ អ្នកអាន KhmerPulse គួរតែយល់អំពីយន្តការនេះ ព្រោះវាប៉ះពាល់ដល់តម្លៃទំនិញ ប្រាក់ចំណូលពីការនាំចេញ និងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចទូទៅ ។