ប្រធានបទ

ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផែនទីប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា រដ្ឋអ៊ីស្រាអែល ជាប្រទេសមួយដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅតំបន់ Levant ភាគខាងត្បូងនៃតំបន់អាស៊ីខាងលិច។ យោងតាម Wikipedia ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសលីបង់ខាងជើង ស៊ីរីខាងជើងឦសាន ហ្ស៊កដានីខាងកើត និងអេហ្ស៊ីបខាងនិរតី។ ឆ្នេរសមុទ្រខាងលិចរបស់អ៊ីស្រាអែលឈូងទៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ខណៈដែលចំណុចភាគខាងត្បូងបំផុតឈូងទៅសមុទ្រក្រហម។

ក្រុងយេរូសាឡឹមជាទីតាំងរដ្ឋាភិបាល និងជារាជធានីដែលអ៊ីស្រាអែលបានប្រកាស ប៉ុន្តែស្ថានភាពនេះមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាសាកលឡើយ។ ក្រុងតែលអាវីវ (Tel Aviv) ជាតំបន់ទីក្រុងធំជាងគេ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេស។ យោងតាម Wikipedia អ៊ីស្រាអែលកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់នូវតំបន់ច្រាំងខាងលិច (West Bank) និងតំបន់ហ្គាហ្សា (Gaza Strip) របស់ប៉ាឡេស្ទីន ក៏ដូចជាតំបន់ Golan Heights របស់ស៊ីរីផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទិដ្ឋភាពក្រុងតែលអាវីវ ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសអ៊ីស្រាអែលមានទេសភាពចម្រុះ ចាប់ពីឆ្នេរសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ភ្នំ វាលខ្សាច់ Negev រហូតដល់សមុទ្រស្លាប់ ដែលជាចំណុចទាបបំផុតនៅលើផ្ទៃផែនដី។ ទីក្រុងសំខាន់ៗរួមមាន យេរូសាឡឹម តែលអាវីវ និង Haifa។

ប្រជាជនអ៊ីស្រាអែលភាគច្រើនជាជនជាតិយូដា ដោយមានសហគមន៍អារ៉ាប់ដ៏ធំមួយផងដែរ។ យោងតាម Wikipedia ភាសាហេប្រ៊ូ (Hebrew) ជាភាសាផ្លូវការ ចំណែកភាសាអារ៉ាប់មានឋានៈពិសេស ហើយភាសាអង់គ្លេសត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ។ ចលនា Aliyah ឬការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍របស់ជនជាតិយូដាមកកាន់អ៊ីស្រាអែល បានកើនឡើងខ្លាំងបំផុតក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៩ និង ១៩៩០។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការប្រកាសបង្កើតរដ្ឋអ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ ១៩៤៨ ប្រភព: Wikipedia

តំបន់ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រទេសអ៊ីស្រាអែល មានប្រវត្តិសាស្ត្រវែងឆ្ងាយរាប់ពាន់ឆ្នាំ ដោយជាស្រុកកំណើតនៃសាសនាយូដា គ្រិស្ត និងមានសារៈសំខាន់ចំពោះសាសនាឥស្លាមផងដែរ។ យោងតាម Wikipedia តំបន់នេះធ្លាប់ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាណាចក្ររ៉ូម៉ាំង បាយហ្សង់ទីន អារ៉ាប់ ឆ្លើយឆ្លងសង្គ្រាមឈើឆ្កាង រហូតដល់អាណាចក្រអុតូម៉ង់ និងអាណានិគមអង់គ្លេសបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី១។

ចលនា Zionism ដែលដឹកនាំដោយ Theodor Herzl នៅចុងសតវត្សទី១៩ បានជំរុញឱ្យមានការបង្កើតមាតុភូមិសម្រាប់ជនជាតិយូដា។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងសោកនាដកម្ម Holocaust អង្គការសហប្រជាជាតិបានស្នើផែនការបែងចែកប៉ាឡេស្ទីនក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៧។ លោក David Ben-Gurion បានប្រកាសបង្កើតរដ្ឋអ៊ីស្រាអែលនៅថ្ងៃ ១៤ ឧសភា ១៩៤៨ ដែលនាំឱ្យមានសង្គ្រាមអារ៉ាប់-អ៊ីស្រាអែលភ្លាមៗ។

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក អ៊ីស្រាអែលបានឆ្លងកាត់ជម្លោះច្រើនលើក រួមទាំងសង្គ្រាម ៦ ថ្ងៃ (១៩៦៧) និងសង្គ្រាម Yom Kippur (១៩៧៣)។ កិច្ចព្រមព្រៀង Oslo ឆ្នាំ ១៩៩៣ និងសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពជាមួយហ្ស៊កដានីឆ្នាំ ១៩៩៤ ជាជំហានសំខាន់ៗលើផ្លូវការទូត។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ឧទ្យានបច្ចេកវិទ្យា Matam នៅ Haifa ប្រភព: Wikipedia

អ៊ីស្រាអែលជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ការស្រាវជ្រាវ និងវិស័យសេវាកម្ម។ យោងតាម Wikipedia ប្រទេសនេះត្រូវបានគេហៅថា "Start-Up Nation" ដោយសារចំនួនក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗច្រើន។ វិស័យសំខាន់ៗរួមមាន ការផលិតពេជ្រនៅ Ramat Gan វិស័យឱសថ ការវិនិយោគការពារជាតិ និងថាមពលព្រះអាទិត្យ។

ខាងវប្បធម៌ អ៊ីស្រាអែលមានវាយោអាកាសវិចិត្រសិល្បៈបុរាណវត្ថុ និងសម័យទំនើប ដែលរួមបញ្ចូលអក្សរសិល្ប៍ ភាពយន្ត និងតន្ត្រី។ វង់តន្ត្រី Israel Philharmonic Orchestra មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះអន្តរជាតិ។ ម្ហូបអាហារដូចជា falafel hummus និងសាឡាត់អ៊ីស្រាអែល បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃអត្តសញ្ញាណជាតិ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ផ្កាយរណបថតរូបភាពក្នុងតំបន់ហ្គាហ្សា ៧ តុលា ២០២៣ ប្រភព: Wikipedia

ចាប់តាំងពីការវាយប្រហាររបស់ក្រុម Hamas ទៅលើអ៊ីស្រាអែលនៅថ្ងៃ ៧ តុលា ២០២៣ ប្រទេសនេះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពសង្គ្រាមធំមួយនៅហ្គាហ្សា ដែលបានបង្កឱ្យមានវិបត្តិមនុស្សធម៌យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងការរិះគន់អន្តរជាតិទាក់ទងនឹងច្បាប់មនុស្សធម៌។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី Benjamin Netanyahu ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល ដែលប្រឈមនឹងសម្ពាធទាំងក្នុងស្រុក និ

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

ហាម៉ាសបញ្ជាក់ថាមេបញ្ជាការយោធាថ្មីរបស់ខ្លួនត្រូវសម្លាប់ដោយអ៊ីស្រាអែល
នយោបាយ

ហាម៉ាសបញ្ជាក់ថាមេបញ្ជាការយោធាថ្មីរបស់ខ្លួនត្រូវសម្លាប់ដោយអ៊ីស្រាអែល

ក្រុមហាម៉ាសបានបញ្ជាក់ថា លោក Mohammed Odeh ត្រូវបានសម្លាប់ជាមួយប្រពន្ធនិងកូននៅក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅហ្គាហ្សាកាលពីថ្ងៃអង្គារ ខណៈអ៊ីស្រាអែលអះអាងថាខ្លួនជាអ្នកធ្វើការវាយប្រហារ។

២៨ ឧសភា ២០២៦

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក Netanyahu ប្រកាសពង្រឹងការវាយប្រហារលើ Hezbollah នៅលីបង់
នយោបាយ

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក Netanyahu ប្រកាសពង្រឹងការវាយប្រហារលើ Hezbollah នៅលីបង់

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក Benjamin Netanyahu បានប្រកាសថា អ៊ីស្រាអែលនឹងពង្រឹងការវាយប្រហារយោធាប្រឆាំងនឹងក្រុម Hezbollah នៅក្នុងប្រទេសលីបង់ ខណៈដែលយោធាអ៊ីស្រាអែលបានរាយការណ៍ពីការវាយប្រហារគោលដៅជាង ៧០ កន្លែងក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោង។

២៦ ឧសភា ២០២៦

ការវាយប្រហារតាមអាកាសអ៊ីស្រាអែលសម្លាប់ក្មេងប្រុស១៣ឆ្នាំ និងប៉ូលិស ៥ នាក់នៅហ្កាហ្សា
ពិភពលោក

ការវាយប្រហារតាមអាកាសអ៊ីស្រាអែលសម្លាប់ក្មេងប្រុស១៣ឆ្នាំ និងប៉ូលិស ៥ នាក់នៅហ្កាហ្សា

ប៉ូលិសហ្កាហ្សាបានឲ្យដឹងថា ការវាយប្រហារលើប៉ុស្តិ៍ប៉ូលិសមួយនៅភាគខាងជើងហ្កាហ្សាកាលពីថ្ងៃសៅរ៍បានបណ្តាលឲ្យមន្ត្រីប៉ូលិសយ៉ាងហោច ៥ នាក់ និងក្មេងប្រុសអាយុ ១៣ ឆ្នាំម្នាក់ស្លាប់ និងមនុស្សជាច្រើននាក់រងរបួស។

២៣ ឧសភា ២០២៦

សកម្មជននាវាជំនួយហ្គាហ្សាចោទអ៊ីស្រាអែលពីការរំលោភផ្លូវភេទក្រោយឃុំខ្លួន
ពិភពលោក

សកម្មជននាវាជំនួយហ្គាហ្សាចោទអ៊ីស្រាអែលពីការរំលោភផ្លូវភេទក្រោយឃុំខ្លួន

សកម្មជនរាប់រយនាក់ដែលត្រូវបានដោះលែងពីការឃុំខ្លួនដោយអ៊ីស្រាអែលក្រោយព្យាយាមដឹកជំនួយទៅហ្គាហ្សាបានចោទប្រកាន់ពីការរំលោភបំពានរួមទាំងការរំលោភផ្លូវភេទ ខណៈអ៊ីស្រាអែលបដិសេធ។

២៣ ឧសភា ២០២៦

សកម្មជនកងនាវាជំនួយហ្គាហ្សាចោទប្រកាន់អ៊ីស្រាអែលពីការរំលោភបំពានខណៈឃុំខ្លួន
ពិភពលោក

សកម្មជនកងនាវាជំនួយហ្គាហ្សាចោទប្រកាន់អ៊ីស្រាអែលពីការរំលោភបំពានខណៈឃុំខ្លួន

សកម្មជនដែលត្រូវបានដោះលែងពីការឃុំខ្លួនដោយអ៊ីស្រាអែល ក្រោយការស្ទាក់ចាប់កងនាវាជំនួយទៅកាន់ហ្គាហ្សា បានចោទប្រកាន់ពីអំពើរំលោភបំពានរួមទាំងការរំលោភសេពសន្ថវៈ ខណៈអ៊ីស្រាអែលបដិសេធ។

២៣ ឧសភា ២០២៦

វីដេអូ រដ្ឋមន្ត្រី សន្តិសុខ អ៊ីស្រាអែល ប្រមាថ សកម្មជន បង្ក ការថ្កោលទោស អន្តរជាតិ
នយោបាយ

វីដេអូ រដ្ឋមន្ត្រី សន្តិសុខ អ៊ីស្រាអែល ប្រមាថ សកម្មជន បង្ក ការថ្កោលទោស អន្តរជាតិ

លោក Itamar Ben-Gvir បាន បង្ហោះ វីដេអូ បង្ហាញ សកម្មជន ប្រហែល ៤៣០ នាក់ ត្រូវ បាន ចង ដៃ និង បង្ខំ ឱ្យ លុត ជង្គង់ បណ្ដាល ឱ្យ មាន ការថ្កោលទោស ពី បណ្ដាប្រទេស អឺរ៉ុប និង រដ្ឋាភិបាល អ៊ីស្រាអែល ផ្ទាល់ ។

២១ ឧសភា ២០២៦

សូម៉ាលីឡែននឹងបើកស្ថានទូតនៅក្រុងហ្សេរុយសាឡឹម អ៊ីស្រាអែលនឹងបើកនៅហារហ្គេសា
នយោបាយ

សូម៉ាលីឡែននឹងបើកស្ថានទូតនៅក្រុងហ្សេរុយសាឡឹម អ៊ីស្រាអែលនឹងបើកនៅហារហ្គេសា

ការសម្រេចនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអ៊ីស្រាអែលបានក្លាយជាប្រទេសដំបូងដែលទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការនូវឯករាជ្យរបស់តំបន់ផ្តាច់ខ្លួនសូម៉ាលីឡែនកាលពីប៉ុន្មានខែមុន។

២០ ឧសភា ២០២៦

កងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលឡើងជិះនាវាជំនួយហ្គាហ្សាក្បែរកោះស៊ីប
ពិភពលោក

កងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលឡើងជិះនាវាជំនួយហ្គាហ្សាក្បែរកោះស៊ីប

ក្បួននាវា Global Sumud Flotilla ដែលដឹកជំនួយមនុស្សធម៌ទៅកាន់ហ្គាហ្សា ត្រូវបានកងទ័ពជើងទឹកអ៊ីស្រាអែលឡើយចាប់បាននៅថ្ងៃចន្ទ បន្ទាប់ពីបានចាកចេញពីប្រទេសតួកគីកាលពីសប្តាហ៍មុន។

១៨ ឧសភា ២០២៦

Eurovision វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រប្រឈមបាតុកម្ម និងពហិការ៥ប្រទេសប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែល
វប្បធម៌

Eurovision វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រប្រឈមបាតុកម្ម និងពហិការ៥ប្រទេសប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែល

នៅថ្ងៃទី១៦ ឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ព្រឹត្តិការណ៍ Eurovision វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្របានទទួលរងការតវ៉ាពីបាតុកររាប់ពាន់នាក់ និងពហិការពីប្រទេសចំនួនប្រាំ ក្នុងនោះមានអេស្ប៉ាញ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការចូលរួមរបស់អ៊ីស្រាអែលចំពេលសង្គ្រាមនៅហ្គាហ្សា។

១៧ ឧសភា ២០២៦

អ៊ីស្រាអែលនិរទេសសកម្មជននាវាជំនួយហ្គាហ្សាពីរនាក់ក្រោយឃាត់ខ្លួនរាប់សប្តាហ៍
ពិភពលោក

អ៊ីស្រាអែលនិរទេសសកម្មជននាវាជំនួយហ្គាហ្សាពីរនាក់ក្រោយឃាត់ខ្លួនរាប់សប្តាហ៍

សកម្មជនពីរនាក់ដែលស្ថិតនៅក្នុងកងនាវាជំនួយ Global Sumud Flotilla លើកទីពីរត្រូវបានកងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលចាប់ខ្លួនកាលពីចុងខែមេសា ហើយត្រូវបាននិរទេសនៅថ្ងៃទី១០ ឧសភា។

១០ ឧសភា ២០២៦

អ៊ីស្រាអែលឃាត់ខ្លួនសកម្មជនពីរនាក់ពីកប៉ាល់ជំនួយឆ្ពោះទៅហ្គាហ្សា
ពិភពលោក

អ៊ីស្រាអែលឃាត់ខ្លួនសកម្មជនពីរនាក់ពីកប៉ាល់ជំនួយឆ្ពោះទៅហ្គាហ្សា

អ៊ីស្រាអែលបានឃាត់ខ្លួនសកម្មជនបរទេសពីរនាក់ពីកងនាវាដឹកជំនួយមនុស្សធម៌ឆ្ពោះទៅតំបន់ហ្គាហ្សា ដែលបណ្ដាលឲ្យរដ្ឋាភិបាលអេស្ប៉ាញទាមទារឲ្យដោះលែងពួកគេជាបន្ទាន់ ។

៣ ឧសភា ២០២៦

រដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខអ៊ីស្រាអែលប្រារព្ធខួបកំណើតជាមួយនំរាងខ្សែព្យួរក
ពិភពលោក

រដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខអ៊ីស្រាអែលប្រារព្ធខួបកំណើតជាមួយនំរាងខ្សែព្យួរក

រដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខជាតិអ៊ីស្រាអែលលោក Itamar Ben-Gvir បានប្រារព្ធខួបកំណើតលើកទី ៥០ របស់ខ្លួនជាមួយនំខេកដែលតុបតែងដោយរូបភាពខ្សែព្យួរក សំដៅទៅលើច្បាប់ទោសប្រហារជីវិតថ្មីសម្រាប់ជនជាប់ឃុំប៉ាឡេស្ទីន។

៣ ឧសភា ២០២៦

អ៊ីស្រាអែលអនុម័តផែនការទិញយន្តហោះចម្បាំង F-35 និង F-15IA ពីសហរដ្ឋអាមេរិក
ពិភពលោក

អ៊ីស្រាអែលអនុម័តផែនការទិញយន្តហោះចម្បាំង F-35 និង F-15IA ពីសហរដ្ឋអាមេរិក

ក្រសួងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែលបានផ្តល់ការអនុម័តចុងក្រោយ លើផែនការទិញយន្តហោះចម្បាំងជឿនលឿនពីក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin និង Boeing ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដែលមានតម្លៃរាប់សិបពាន់លានដុល្លារ។

៣ ឧសភា ២០២៦