ខេត្តអ៊ីទុរី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ខេត្តអ៊ីទុរី (Ituri) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តទាំង២៦នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ ដែលបានបង្កើតឡើងក្នុងកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលឆ្នាំ២០១៥។ វាជាលទ្ធផលនៃការបំបែកអតីតខេត្តអូរីអង់តាល់ (Orientale) ដ៏ធំ ដោយចែកជាខេត្តតូចៗចំនួន៤ មានខេត្តអ៊ីទុរី បាស-អ៊ូអេឡេ ហូត-អ៊ូអេឡេ និងឆូប៉ ដោយខេត្តនីមួយៗបង្កើតចេញពីស្រុកក្នុងខេត្តដើម។ ខេត្តអ៊ីទុរីបានបង្កើតឡើងពីអតីតស្រុកអ៊ីទុរី ហើយទីក្រុងប៊ុនញ៉ា (Bunia) ដែលជាទីរួមស្រុកពីមុន ត្រូវបានដំឡើងឋានៈជារដ្ឋធានីខេត្ត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ខេត្តអ៊ីទុរី ស្ថិតនៅភាគឦសាននៃប្រទេសកុងហ្គោ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាតំបន់ដែលគ្របដណ្តប់យ៉ាងក្រាស់ដោយព្រៃត្រូពិក។ ព្រៃនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃព្រៃអាងទឹកកុងហ្គោ ដែលជាព្រៃត្រូពិកធំជាងគេទី២នៅលើពិភពលោក។ តំបន់នេះសម្បូរទៅដោយជីវៈចម្រុះ ដូចជាសត្វថនិកសត្វធំៗ និងបក្សីកម្រ ហើយក៏ជាជម្រកនៃសត្វអូកាពីដ៏ល្បីឈ្មោះផងដែរ។ បឹងអាល់ប៊ើរ (Lake Albert) ដែលជាបឹងធម្មជាតិមួយក្នុងតំបន់ប្រេះសាចអាហ្វ្រិក ក៏មានទីតាំងស្ថិតនៅព្រំដែនខេត្តនេះដែរ។ ប្រជាជនភាគច្រើនជាកសិករ និងអ្នកនេសាទ ដែលពឹងផ្អែកលើធនធានធម្មជាតិសម្រាប់ជីវភាព។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

មុនឆ្នាំ២០១៥ តំបន់អ៊ីទុរីគឺជាស្រុកមួយ (Ituri district) នៅក្នុងខេត្តអូរីអង់តាល់។ ក្នុងកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលរបស់រដ្ឋាភិបាលកុងហ្គោ ដើម្បីអនុវត្តរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ២០០៦ ខេត្តធំៗត្រូវបានបែងចែកទៅជាខេត្តតូចៗបន្ថែមទៀត។ អតីតខេត្តអូរីអង់តាល់ ដែលមានទំហំធំស្កឹមស្កៃ ត្រូវបានបែងចែកជាខេត្តចំនួន៤ ហើយស្រុកអ៊ីទុរីក៏បានក្លាយជាខេត្ត ដោយមានទីក្រុងប៊ុនញ៉ាជារដ្ឋធានី។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះបាននាំយករដ្ឋាភិបាលឲ្យកាន់តែជិតប្រជាជន ហើយមានគោលបំណងជំរុញការអភិវឌ្ឍនៅក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ព្រៃជ្រៅនៃអ៊ីទុរី មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រជាជនក្នុងតំបន់។ សត្វអូកាពី (Okapia johnstoni) ដែលមានរូបរាងប្រហាក់ប្រហែលនឹងសេះបង្កង់ ជានិមិត្តសញ្ញាដ៏សំខាន់មួយ ហើយមានទីជម្រកតែនៅក្នុងព្រៃអ៊ីទុរីតែប៉ុណ្ណោះ ដែលធ្វើឲ្យខេត្តនេះទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងអ្នកអភិរក្សអន្តរជាតិ។ ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ប្រជាជនភាគច្រើនប្រកបរបរកសិកម្ម ការនេសាទតាមបឹង និងទន្លេ និងការជីករ៉ែមាស និងកូលតង់ (coltan) ក្នុងកម្រិតខ្នាតតូច។ សកម្មភាពទាំងនេះ ទោះជាប្រភពចំណូល ក៏បានរួមចំណែកដល់ការបាត់បង់ព្រៃឈើផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ខេត្តអ៊ីទុរី កំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហានៃការបាត់បង់គម្របព្រៃឈើយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ យោងតាមទិន្នន័យពីគម្រោង Global Forest Change គម្របព្រៃឈើនៅក្នុងខេត្តនេះបានថយចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់ចាប់ពីឆ្នាំ២០០១ ដល់ឆ្នាំ២០២៤ (សូមមើលរូបភាព)។ មូលហេតុចម្បងនៃការបាត់បង់នេះរួមមានការកាប់ព្រៃសម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម ការកាប់ឈើព្រៃដើម្បីអុស និងការពង្រីកការជីករ៉ែ។ បញ្ហានេះមិនត្រឹមតែគំរាមកំហែងដល់ជីវៈចម្រុះ ដូចជាសត្វអូកាពី ប៉ុន្តែថែមទាំងប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរបស់ប្រជាជនជនជាតិដើម និងរួមចំណែកដល់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុផងដែរ។ ដូច្នេះហើយ ខេត្តអ៊ីទុរីត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់ពីសំណាក់អង្គការអន្តរជាតិក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព។