ទិដ្ឋភាពទូទៅ

តាមវិគីភីឌា អ៊ីវ៉ាន សេពេដា កាស្ត្រូ (Iván Cepeda Castro) គឺជាអ្នកនយោបាយ សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងទស្សនវិទូជនជាតិកូឡុំប៊ី។ លោកកើតនៅថ្ងៃទី ២៤ តុលា ១៩៦២ នៅទីក្រុងបូហ្គោតា ហើយបានក្លាយជាមេដឹកនាំឆ្វេងនិយមដ៏មានឥទ្ធិពលនៅក្នុងប្រទេសនេះ។ លោកជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាកូឡុំប៊ីតាំងពីឆ្នាំ២០១៤ ដោយតំណាងឲ្យគណបក្ស Historic Pact ដែលជាសម្ព័ន្ធភាពនៃក្រុមនយោបាយឆ្វេង។ ក្រោយមកគណបក្សនេះបានគាំទ្រការឡើងកាន់អំណាចរបស់ប្រធានាធិបតី Gustavo Petro ក្នុងឆ្នាំ២០២២។ លោកក៏ជាស្ថាបនិកមូលនិធិ Manuel Cepeda Vargas ដែលបង្កើតឡើងដើម្បីឧទ្ទិសដល់ឪពុករបស់លោក ដែលត្រូវបានគេធ្វើឃាតកាលពីឆ្នាំ១៩៩៤។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

លោកអ៊ីវ៉ាន សេពេដា ជាពលរដ្ឋកូឡុំប៊ី ដែលមានស្រុកកំណើតនៅរដ្ឋធានីបូហ្គោតា។ លោកមានឪពុកជាអ្នកនយោបាយឆ្វេងដ៏ល្បី គឺលោក Manuel Cepeda Vargas ដែលធ្លាប់ជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងជាមេដឹកនាំគណបក្សកុម្មុយនីស្តកូឡុំប៊ី។ ក្រោយការស្លាប់របស់ឪពុក លោកអ៊ីវ៉ានបានបន្តអាជីពនយោបាយ និងសកម្មភាពសិទ្ធិមនុស្ស ដោយក្លាយជាសមាជិកសភាដែលតំណាងរបស់គណបក្ស Historic Pact។ តួនាទីរបស់លោកផ្តោតលើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើហិង្សានយោបាយ ការលាតត្រដាងពីទំនាក់ទំនងរវាងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមប្រដាប់អាវុធ ដែលគេស្គាល់ថាជារឿងអាស្រូវ «ប៉ារ៉ានយោបាយ» និងការតស៊ូដើម្បីកិច្ចចរចាសន្តិភាព។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិនយោបាយរបស់កូឡុំប៊ីពោរពេញដោយជម្លោះប្រដាប់អាវុធដែលមានរយៈពេលជាងហាសិបឆ្នាំ។ ឪពុករបស់លោកអ៊ីវ៉ាន គឺលោក Manuel Cepeda Vargas ជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាមកពីគណបក្សកុម្មុយនីស្ត និងជាមេដឹកនាំគណបក្សសហភាពស្នេហាជាតិ (Patriotic Union)។ នៅថ្ងៃទី ៩ សីហា ១៩៩៤ លោកត្រូវបានក្រុមទាហានប្រដាប់អាវុធលួចធ្វើឃាតនៅក្នុងទីក្រុងបូហ្គោតា។ ការស្លាប់នេះបានធ្វើឲ្យលោកអ៊ីវ៉ាន ដែលពេលនោះជាយុវជន បង្វែរទិសដៅជីវិតរបស់ខ្លួនទៅកាន់ការតស៊ូដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស និងយុត្តិធម៌។

ក្រោយមក លោកបានចូលរួមក្នុងការងារសង្គម និងបង្កើតមូលនិធិ Manuel Cepeda Vargas ដើម្បីជួយជនរងគ្រោះនៃអំពើហិង្សានយោបាយ និងចងក្រងភស្តុតាងសម្រាប់ការដាក់ពិរុទ្ធជនទៅតុលាការ។ លោកក៏បានក្លាយជាសកម្មជនដែលគេស្គាល់ទូទាំងប្រទេស ដោយតែងនិយាយរិះគន់រដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលដែលលោកÁlvaro Uribe ជាអ្នកនយោបាយស្តាំនិយម កាន់អំណាច។ លោកអ៊ីវ៉ានបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការលាតត្រដាងរឿងអាស្រូវ «ប៉ារ៉ានយោបាយ» ដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងអ្នកនយោបាយ និងក្រុមប្រដាប់អាវុធខុសច្បាប់។

នៅឆ្នាំ២០១៤ លោកអ៊ីវ៉ានបានឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនព្រឹទ្ធសភា ហើយបានជាប់ឆ្នោត។ លោកបានបន្តការងារនេះ ដោយក្លាយជាសមាជិកដ៏មានឥទ្ធិពលម្នាក់នៃគណបក្ស Historic Pact ដែលបានបង្រួបបង្រួមក្រុមឆ្វេងនិយមជាច្រើន ដើម្បីគាំទ្រលោក Gustavo Petro ក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឆ្នាំ២០២២។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងបរិបទនយោបាយបច្ចុប្បន្នរបស់កូឡុំប៊ី លោកអ៊ីវ៉ាន សេពេដាបន្តជាសំលេងដ៏សំខាន់ក្នុងព្រឹទ្ធសភា ដោយផ្តោតលើការកសាងសន្តិភាព និងការផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ជនរងគ្រោះនៃជម្លោះ។ ក្នុងនាមជាអ្នកគាំទ្រដ៏រឹងមាំនៃដំណើរការសន្តិភាពជាមួយក្រុមឧទ្ទាម FARC និងក្រុមប្រដាប់អាវុធដទៃទៀត លោកបានជួយរៀបចំគោលនយោបាយដែលមានគោលដៅបញ្ចប់ជម្លោះដោយសន្តិវិធី។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ តួរលេខដូចជាលោកអ៊ីវ៉ាន សេពេដា អាចជាឧទាហរណ៍នៃការដែលសង្គមក្រោយជម្លោះអាចព្យាយាមដោះស្រាយអតីតកាល និងបង្កើតយុត្តិធម៌។ ទោះបីបរិបទកូឡុំប៊ីខុសគ្នាក៏ដោយ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោកក្នុងការតស៊ូដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស ការប្រឈមមុខនឹងអ្នកមានអំណាច និងការជំរុញឲ្យមានការចរចាសន្តិភាព អាចផ្តល់មេរៀនសម្រាប់ប្រទេសដែលកំពុងស្តារសង្គមឡើងវិញដូចជាកម្ពុជា។ សកម្មភាពរបស់លោកក៏រំឭកពីសារៈសំខាន់នៃការការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងគណនេយ្យភាព ដែលជាបញ្ហាសកល។