ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមអត្ថបទវីគីភីឌាជាភាសាអង់គ្លេស ការចុះចាញ់របស់ចក្រភពជប៉ុនក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ត្រូវបានប្រកាសដោយព្រះចៅអធិរាជហ៊ីរ៉ូហ៊ីតូ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៥ ហើយត្រូវបានចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤៥ ដែលជាការបញ្ចប់សង្គ្រាម។ វីគីភីឌាបានកត់ត្រាថា នៅចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៤៥ កងទ័ពជើងទឹកចក្រភពជប៉ុនលែងមានសមត្ថភាពធ្វើប្រតិបត្តិការធំៗ ហើយការលុកលុយរបស់កងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តចូលទៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនកំពុងកាន់តែខិតជិតមកដល់។

មុននោះ សហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និងចិន បានរួមគ្នាអំពាវនាវឱ្យជប៉ុនចុះចាញ់ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសផតស្ដាម (Potsdam Declaration) នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៤៥ ដោយព្រមានថា ជម្រើសផ្សេងគឺ «ការបំផ្លិចបំផ្លាញភ្លាមៗ និងទាំងស្រុង» (prompt and utter destruction)។ ការចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការបានធ្វើឡើងនៅលើនាវាចម្បាំង USS Missouri។ តាមចំណងជើងរូបថតក្នុងវីគីភីឌា លោក ម៉ាម៉ូរុ ស៊ីហ្គេមិត្ស៊ុ (Mamoru Shigemitsu) រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុន បានចុះហត្ថលេខាលើលិខិតចុះចាញ់ ដោយមានឧត្តមសេនីយ៍អាមេរិក រីឆាត ខេ. ស៊ូថឺឡែន (Richard K. Sutherland) ឈរមើលពីក្បែរ នាថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤៥។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សង្គ្រាមបានគ្របដណ្ដប់តំបន់សមុទ្រ និងកោះជាច្រើនក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ តាមរូបភាពផែនទីក្នុងវីគីភីឌា កងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តបានធ្វើការចុះចតនៅតាមទីតាំងនានាក្នុងរោងសមរភូមិប៉ាស៊ីហ្វិក ចាប់ពីខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤២ រហូតដល់ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៥។ ក្រោយការចុះចាញ់ ពិធីទទួលការចុះចាញ់បន្តបន្ទាប់បានធ្វើឡើងទូទាំងទ្វីបអាស៊ី រាប់ចាប់ពីប្រទេសចិន ហុងកុង ហ្វីលីពីន ទៅដល់សិង្ហបុរី ប៉េណាង និងទីម័រ តាមការកត់ត្រារបស់វីគីភីឌា។

ចំពោះប្រជាជនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ ព្រះចៅអធិរាជហ៊ីរ៉ូហ៊ីតូគឺជាអ្នកប្រកាសការចុះចាញ់សម្រាប់ជប៉ុន។ តាមវីគីភីឌា ក្នុងខែចុងក្រោយនៃសង្គ្រាម រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនត្រូវបានដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក កាន់តារ៉ូ ស៊ូហ្ស៊ូគី (Kantarō Suzuki) ដែលជាឧត្តមនាវី ដោយមានរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក ស៊ីហ្គេណូរី តូហ្គោ (Shigenori Tōgō) និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសង្គ្រាម លោក កូរ៉េឈិកា អាណាមី (Korechika Anami)។ ខាងភាគីសម្ព័ន្ធមិត្ត ឧត្តមសេនីយ៍ ដាក្លាស ម៉ាកអាធើរ (Douglas MacArthur) បានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងពិធីចុះចាញ់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមអត្ថបទវីគីភីឌាជាភាសាអង់គ្លេស នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៤៥ សហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និងចិន បានចេញសេចក្តីប្រកាសផតស្ដាម ដោយទាមទារឱ្យជប៉ុនចុះចាញ់ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ និងព្រមានថា ជម្រើសផ្សេងគឺ «ការបំផ្លិចបំផ្លាញភ្លាមៗ និងទាំងស្រុង»។ មុននោះ មេដឹកនាំសម្ព័ន្ធមិត្តបានជួបប្រជុំគ្នានៅសន្និសីទផតស្ដាម (Potsdam Conference) ដែលមានការចូលរួមពីលោក ហារី អេស. ទ្រូម៉ាន់ (Harry S. Truman) លោក យ៉ូសែប ស្តាលីន (Joseph Stalin) និងលោក គ្លេមេន អាតលី (Clement Attlee) ជាដើម តាមចំណងជើងរូបថតនៃសន្និសីទនេះ។

ទន្ទឹមគ្នានេះ អំណាចយោធារបស់ជប៉ុនបានចុះខ្សោយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ តាមចំណងជើងរូបថតក្នុងវីគីភីឌា នាវាចម្បាំង ហារូណា (Haruna) បានលិចនៅទីចតរបស់ខ្លួន ក្នុងមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹក គូរេ (Kure) នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា អំឡុងពេលដែលមានការទម្លាក់គ្រាប់បែកជាបន្តបន្ទាប់។ បន្ទាប់មក សហរដ្ឋអាមេរិកបានទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូលើទីក្រុងហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា និងណាហ្គាសាគី។ តាមវីគីភីឌា ខិត្តបណ្ណមួយដែលត្រូវបានទម្លាក់លើប្រទេសជប៉ុនក្រោយការទម្លាក់គ្រាប់បែកលើហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា បានប្រាប់ប្រជាជនជប៉ុនថា មេដឹកនាំយោធារបស់ពួកគេបានទទួលលក្ខខណ្ឌចុះចាញ់ ១៣ ចំណុច ពីសម្ព័ន្ធប្រទេសទាំងបី ប៉ុន្តែសំណើនេះត្រូវបានគេមិនអើពើ និងបន្តថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្កើតគ្រាប់បែកបរមាណូ ដែលមួយគ្រាប់មានអំណាចបំផ្លិចបំផ្លាញស្មើនឹងយន្តហោះ B-29 ចំនួន ២០០០ គ្រឿង។ នៅថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៥ កងទ័ពសូវៀតក៏បានឆ្លងកាត់ព្រំដែនចូលទៅក្នុងម៉ាន់ជូរីផងដែរ។

ក្រោមសម្ពាធទាំងអស់នេះ ព្រះចៅអធិរាជហ៊ីរ៉ូហ៊ីតូបានប្រកាសការចុះចាញ់ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៥។ ក្នុងអំឡុងពេលនោះ មានក្រុមមន្ត្រីយោធាដឹកនាំដោយមេទ័ព កេនជី ហាតាណាកា (Kenji Hatanaka) បានព្យាយាមធ្វើរដ្ឋប្រហារប្រឆាំងនឹងការចុះចាញ់។ តាមចំណងជើងរូបថតក្នុងវីគីភីឌា រដ្ឋប្រហារនេះបានបរាជ័យ បន្ទាប់ពីលោក ស៊ីហ្ស៊ុអ៊ិឈិ តាណាកា (Shizuichi Tanaka) បានបញ្ចុះបញ្ចូលមន្ត្រីដែលបះបោរឱ្យត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ហើយលោកតាណាកាបានសម្លាប់ខ្លួន ៩ ថ្ងៃក្រោយមក។

ពិធីចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤៥ នៅលើនាវាចម្បាំង USS Missouri ដោយមានឧត្តមសេនីយ៍ ដាក្លាស ម៉ាកអាធើរ ចូលរួម តាមការកត់ត្រារបស់វីគីភីឌា។ បន្ទាប់មក ពិធីទទួលការចុះចាញ់ដោយឡែកៗបានធ្វើឡើងទូទាំងអាស៊ី ដូចជានៅប្រទេសចិន ដែលលោកឧត្តមសេនីយ៍ ឆេន យី (Chen Yi) បានទទួលការចុះចាញ់ពីលោក អាន់ដូ រីគិជិ (Andō Rikichi) អគ្គទេសាភិបាលជប៉ុន ព្រមទាំងនៅសិង្ហបុរី ហុងកុង ហ្វីលីពីន ប៉េណាង ឡាប៊ូអាន គូឈីង និងទីម័រ។ នៅកន្លែងមួយទៀត ឧត្តមសេនីយ៍ មែសសឺវី (Messervy) បានទទួលដាវពីឧត្តមសេនីយ៍ អ៊ីតាហ្គាគី (Itagaki) តាមការកត់ត្រារបស់វីគីភីឌា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ដំណឹងនៃការចុះចាញ់បានសាយភាយទូទាំងពិភពលោកតាមរយៈកាសែត។ តាមរូបថតក្នុងវីគីភីឌា ចំណងជើងកាសែតនាថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៥ បានប្រកាសថា «Japan Surrenders» ពោលគឺជប៉ុនបានចុះចាញ់ ហើយប្រជាជននៅខេត្តសានទុង ក្នុងប្រទេសចិន បាននាំគ្នាអានកាសែតដើម្បីស្វែងយល់ពីដំណឹងនេះ។ ខិត្តបណ្ណដែលត្រូវបានទម្លាក់ពីយន្តហោះ B-29 ក៏ជាឯកសារដ៏មានតម្លៃនៃសម័យកាលនោះ ហើយបានពណ៌នាសង្គ្រាមថាជាសង្គ្រាមដែល «មិនចំណេញ» សម្រាប់ប្រជាជនជប៉ុន។

ពិធីចុះចាញ់នៅលើនាវា USS Missouri ក៏ពោរពេញទៅដោយនិមិត្តសញ្ញាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ តាមរូបថតក្នុងវីគីភីឌា ទង់ដែលធ្លាប់ប្រើប្រាស់ដោយលោក ម៉ាថាយ ស៊ី. ភើរី (Matthew C. Perry) បានត្រូវបង្ហាញនៅពីក្រោយកន្លែងដែលឧត្តមសេនីយ៍ ដាក្លាស ម៉ាកអាធើរ ថ្លែងសុន្ទរកថា ហើយការហោះហើរជាក្រុមធំពីលើនាវាក៏ជាផ្នែកមួយនៃពិធីនោះដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ព្រឹត្តិការណ៍នេះនៅតែត្រូវបានរំលឹក និងសិក្សារហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ តាមរូបថតក្នុងវីគីភីឌា វិមានជ័យជំនះមួយបាននិងកំពុងទាក់ទាញអ្នកទស្សនានៅក្នុងតំបន់ទេសចរណ៍នាវាចម្បាំង Zhongshan ក្នុងប្រទេសចិន ដែលបង្ហាញថាការចងចាំអំពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅតែមានជីវិតរស់រវើក។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ព្រឹត្តិការណ៍នេះមានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ជាមួយប្រវត្តិសាស្ត្រតំបន់។ តាមរូបថតក្នុងវីគីភីឌា ក្រោយការចុះចាញ់របស់ជប៉ុន បារាំងបានចាប់ផ្ដើមដំណើរការកាន់កាប់ឥណ្ឌូចិនបារាំងឡើងវិញ ហើយឥណ្ឌូចិនបារាំងរួមមានប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ ហេតុដូច្នេះ ការចុះចាញ់របស់ជប៉ុនជាវេនប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ដែលជះឥទ្ធិពលដល់ផ្លូវនយោបាយក្រោយសង្គ្រាមនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងកម្ពុជាផង។