KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៦ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៦ កក្កដា ២០២៦

JAXA (ទីភ្នាក់ងារស្រាវជ្រាវអវកាសជប៉ុន)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

អគារទីស្នាក់ការកណ្តាល JAXA នៅទីក្រុងតូក្យូ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា JAXA គឺជាទីភ្នាក់ងារស្រាវជ្រាវអវកាសជាតិរបស់ប្រទេសជប៉ុន ដែលបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ តាមរយៈការរួមបញ្ចូលស្ថាប័នចំនួនបី រួមមាន វិទ្យាស្ថានវិទ្យាសាស្ត្រអវកាស (ISAS) មន្ទីរពិសោធន៍អវកាសជាតិ (NAL) និង ទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍អវកាសជាតិ (NASDA)។ ការបង្រួបបង្រួមនេះមានគោលបំណងបង្កើតអង្គភាពតែមួយដែលមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងកម្មវិធីអវកាសទាំងមូលរបស់ជប៉ុន ចាប់ពីការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្ររហូតដល់ការបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបពាណិជ្ជកម្ម។

JAXA ទទួលខុសត្រូវលើការអភិវឌ្ឍរ៉ុក្កែតដឹកជញ្ជូន (ដូចជា H-IIA, H-IIB និង H3) ការបង្កើតផ្កាយរណបសម្រាប់សង្កេតផែនដី និងទំនាក់ទំនង ព្រមទាំងបេសកកម្មរុករកអវកាសស៊ីជម្រៅទៅកាន់ព្រះច័ន្ទ អាចមន៏ និងភពផ្សេងៗ។ លើសពីនេះ ទីភ្នាក់ងារនេះក៏ជាដៃគូដ៏សំខាន់របស់អង្គការ NASA និងទីភ្នាក់ងារអវកាសអន្តរជាតិដទៃទៀត ជាពិសេសតាមរយៈមន្ទីរពិសោធន៍គីបូ (Kibo) នៅលើស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS) ដែលជាម៉ូឌុលធំជាងគេនៅលើស្ថានីយនោះ តាមវីគីភីឌារាយការណ៍។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ខ្លោងទ្វារចូលមជ្ឈមណ្ឌលអវកាសស៊ូគូបា ប្រភព: Wikipedia

JAXA មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងឆូហ្វូ (Chofu) ក្នុងទីក្រុងតូក្យូ ប៉ុន្តែមជ្ឈមណ្ឌលប្រតិបត្តិការសំខាន់ៗរបស់ខ្លួនមានទីតាំងនៅទូទាំងប្រទេសជប៉ុន។ មជ្ឈមណ្ឌលអវកាសស៊ូគូបា (Tsukuba Space Center) នៅខេត្តអ៊ីបារ៉ាគី គឺជាទីតាំងសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ ការអភិវឌ្ឍផ្កាយរណប និងការគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការលើ ISS។ មជ្ឈមណ្ឌលអវកាសអ៊ុចិណូរ៉ា (Uchinoura Space Center) ប្រើប្រាស់សម្រាប់ការបាញ់បង្ហោះគ្រាប់រ៉ុក្កែតវិទ្យាសាស្ត្រ ខណៈមជ្ឈមណ្ឌលអវកាសតាណេហ្គាស៊ីម៉ា (Tanegashima Space Center) គឺជាកន្លែងបាញ់បង្ហោះរ៉ុក្កែតធំៗដូចជា H-IIA និង H3 តាមការកត់សម្គាល់ក្នុងវីគីភីឌា។

បុគ្គលិករបស់ JAXA មានចំនួនប្រមាណ ១.៥០០ នាក់ រួមទាំងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ វិស្វករ និងអវកាសយានិក។ JAXA ក៏មានក្រុមអវកាសយានិកដែលបានហោះហើរទៅកាន់ ISS ជាច្រើនលើក ដូចជា កូអ៊ីឈិ វ៉ាកាតា (Koichi Wakata) ដែលធ្លាប់បម្រើការជាមេបញ្ជាការស្ថានីយ ISS ផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ម៉ូដែលរ៉ុក្កែតពីឆ្វេងទៅស្តាំ៖ N-I, N-II, H-I, H-II, H-IIA, H-IIB, H3, Epsilon, និង Enhanced Epsilon ប្រភព: Wikipedia

ឫសគល់នៃកម្មវិធីអវកាសជប៉ុន ត្រូវបានដាំដុះតាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ដោយស្ថាប័នមុនៗ JAXA។ វិទ្យាស្ថានវិទ្យាសាស្ត្រអវកាស (ISAS) ដែលបង្កើតក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៥ បានផ្តោតលើការស្រាវជ្រាវអវកាសបែបវិទ្យាសាស្ត្រសុទ្ធ ដោយបានបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបដំបូងរបស់ជប៉ុនឈ្មោះ អូស៊ូមី (Osumi) នៅឆ្នាំ ១៩៧០។ មន្ទីរពិសោធន៍អវកាសជាតិ (NAL) បានស្រាវជ្រាវលើបច្ចេកវិទ្យាអាកាសចរ ចំណែកឯទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍អវកាសជាតិ (NASDA) កកើតក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៩ មានតួនាទីអភិវឌ្ឍរ៉ុក្កែតដឹកជញ្ជូន និងផ្កាយរណបសម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង។

ក្រោយការបង្រួបបង្រួមក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ JAXA បានបន្តសម្រេចនូវព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗជាច្រើន។ គម្រោងមន្ទីរពិសោធន៍គីបូ (Kibo) ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ ISS ជាបន្តបន្ទាប់ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៨ ដល់ ២០០៩ ដែលធ្វើឱ្យជប៉ុនក្លាយជាប្រទេសដៃគូដ៏សំខាន់ក្នុងគម្រោងអវកាសអន្តរជាតិ។ លើសពីនេះ បេសកកម្មយានហាយ៉ាប៊ូសា (Hayabusa) បានក្លាយជាបេសកកម្មដំបូងដែលនាំយកគំរូធូលីពីផ្ទៃអាចមន៏មកផែនដីដោយជោគជ័យនៅឆ្នាំ ២០១០ តាមវីគីភីឌា។ គម្រោងរ៉ុក្កែត H-IIA ក៏បានក្លាយជាយានដឹកជញ្ជូនដែលអាចទុកចិត្តបានសម្រាប់ការបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបពាណិជ្ជកម្ម និងរដ្ឋាភិបាល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

គំនូរសិល្បៈយានហាយ៉ាប៊ូសា ដែលបាននាំយកគំរូធូលីពីអាចមន៏មកផែនដី ប្រភព: Wikipedia

តាមរបាយការណ៍វីគីភីឌា ថវិកាប្រចាំឆ្នាំរបស់ JAXA មានប្រមាណ ២០០ ពាន់លានយ៉េន (ប្រហែល ១,៣០០ លានដុល្លារអាមេរិក) ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ជប៉ុនក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យអវកាស។ ការវិនិយោគនេះបានជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចតាមរយៈការបង្កើតបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ដែលអាចយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យផ្សេងៗទៀតដូចជា គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក និងវេជ្ជសាស្ត្រ។ ក្រៅពីនេះ ការបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបពាណិជ្ជកម្មផ្តល់ប្រាក់ចំណូលយ៉ាងសំខាន់ដល់ឧស្សាហកម្មអវកាសក្នុងស្រុក។

នៅក្នុងវប្បធម៌ជប៉ុន ការរុករកអវកាសមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំង ដោយបង្ហាញតាមរយៈគំនូរជីវចល (Anime) និងភាពយន្តដែលនិយមប្រើសាច់រឿងអវកាស។ បេសកកម្មដូចជា ហាយ៉ាប៊ូសា និងការបាញ់បង្ហោះយានរុករកព្រះច័ន្ទ កាហ្គុយ៉ា (Kaguya) បានបង្កើតមោទនភាពជាតិ និងទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍សាធារណៈយ៉ាងទូលំទូលាយ។ JAXA ក៏បានខិតខំពង្រីកការយល់ដឹងផ្នែកអវកាសដល់យុវជនតាមរយៈកម្មវិធីអប់រំ និងសារមន្ទីររបស់ខ្លួន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

គំនិតសិល្បៈយាន Martian Moons eXploration (MMX) របស់ JAXA ប្រភព: Wikipedia

ទាក់ទងនឹងប្រធានបទដែលអ្នកអាន KhmerPulse គួរចាប់អារម្មណ៍ JAXA បច្ចុប្បន្នកំពុងអនុវត្តគម្រោងអវកាសដ៏មានមហិច្ឆតាជាច្រើន។ តាមការរាយការណ៍ពីវីគីភីឌា ក្នុងនោះរួមមានបេសកកម្ម Martian Moons eXploration (MMX) ដែលគ្រោងបាញ់បង្ហោះនាពេលឆាប់ៗ ដើម្បីសិក្សាព្រះច័ន្ទរបស់ភពព្រះអង្គារ និងនាំយកគំរូមកផែនដីវិញ។ លើសពីនេះ JAXA កំពុងសហការជាមួយ NASA ក្នុងគម្រោង Artemis ដើម្បីបញ្ជូនអវកាសយានិកទៅកាន់ព្រះច័ន្ទម្តងទៀត។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ JAXA បានដើរតួនាទីក្នុងការផ្តល់ទិន្នន័យផ្កាយរណបសម្រាប់ការតាមដានគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ ដូចជាទឹកជំនន់ និងព្យុះ តាមរយៈកម្មវិធីសហប្រតិបត្តិការជាមួយបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់។ ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាអវកាសទាំងនេះជួយពង្រឹងសមត្ថភាពក្នុងការឆ្លើយតបនឹងគ្រោះអាសន្ន ដែលជាប្រយោជន៍ផ្ទាល់ដល់សហគមន៍នៅកម្ពុជា។ តាមរយៈការរួមចំណែកទាំងនេះ JAXA នៅតែជាទីភ្នាក់ងារអវកាសដែលមានឥទ្ធិពលលើឆាកអន្តរជាតិ ហើយការវិវត្តរបស់ខ្លួនបន្តទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណៈជនទូទាំងពិភពលោក។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

នៅថ្ងៃអាទិត្យ យាន Hayabusa2 របស់ជប៉ុនហោះកាត់អាចម៍ផ្កាយ Torifune ក្នុងបេសកកម្មការពារភព

កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី៥ កក្កដា យានអវកាស Hayabusa2 របស់ JAXA បានហោះកាត់អាចម៍ផ្កាយ ៩៨៩៤៣ Torifune ក្នុងចម្ងាយ ៨០០ ម៉ែត្រ និងល្បឿនជាង ១៨,០០០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាការពារភពផែនដីពីគ្រោះថ្នាក់អាចម៍ផ្កាយ

5 sources · Nikkei Asia, South China Morning Post, NDTV