ក្រុងយេរូសាឡឹម

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌាជាភាសាអង់គ្លេស ក្រុងយេរូសាឡឹម គឺជាទីក្រុងមួយស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ឡេវ៉ង់ខាងត្បូង លើខ្ពង់រាបមួយនៅជួរភ្នំយូដា ចន្លោះសមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេ និងសមុទ្រមរណៈ ។ ទីក្រុងនេះគឺជាទីក្រុងចំណាស់ជាងគេបំផុតមួយនៅលើពិភពលោក ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាទីពិសិដ្ឋសម្រាប់សាសនាធំៗទាំងបីរបស់ពួកអាប្រាហាំ រួមមាន សាសនាយូដា សាសនាគ្រិស្ត និងសាសនាឥស្លាម ។

យេរូសាឡឹមក៏ជាទីក្រុងដែលមានជម្លោះនយោបាយ ដោយទាំងអ៊ីស្រាអែល និងប៉ាឡេស្ទីន បានអះអាងទាមទារជារដ្ឋធានីរបស់ខ្លួន។ អ៊ីស្រាអែលរក្សាស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលសំខាន់ៗនៅទីនោះ ខណៈប៉ាឡេស្ទីនមើលឃើញថាទីក្រុងនេះជាទីតាំងអំណាចនាពេលអនាគត។ ទោះយ៉ាងណា ការទាមទារទាំងនេះមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយពីសហគមន៍អន្តរជាតិឡើយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុងយេរូសាឡឹមស្ថិតនៅលើខ្ពង់រាបថ្មកំបោរ ហើយមានអាកាសធាតុដែលអាចមានព្រិលធ្លាក់នៅក្នុងរដូវរងា (ដូចដែលឃើញក្នុងរូបភាពព្រិលលើដំបូលអគារក្នុងទីក្រុងចាស់)។ ទីក្រុងនេះព័ទ្ធជុំវិញដោយទេសភាពភ្នំ និងជ្រលងភ្នំ។

តាមរយៈតារាងប្រជាសាស្ត្រពីវិគីភីឌា ក្រុងយេរូសាឡឹមមានសហគមន៍ចម្រុះជាតិសាសន៍ និងសាសនាជាច្រើន រួមទាំងសហគមន៍ជ្វីហ្វ មូស្លីម និងគ្រិស្តសាសនិក។ សង្កាត់មួយចំនួនមានប្រជាជនអារ៉ាប់ច្រើន ដូចជាតំបន់ Sheikh Jarrah ដែលជាសង្កាត់អារ៉ាប់លើសលុបនៅលើផ្លូវទៅកាន់ Mount Scopus ដូចមានបញ្ជាក់ក្នុងរូបភាពពីវិគីភីឌា។ ទីក្រុងចាស់ (Old City) ត្រូវបានបែងចែកជាត្រីមាស រួមមាន ត្រីមាសជ្វីហ្វ គ្រិស្ត មូស្លីម និងអាមេនី ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីពហុភាពសាសនា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យេរូសាឡឹមមានប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរលង់។ តាមវិគីភីឌា សិលាចារឹក Khirbet Beit Lei ដែលមានអាយុកាលតាំងពីសតវត្សរ៍ទី ៧ ឬទី ៦ មុនគ្រិស្តសករាជ គឺជាកំណត់ត្រាសរសេរជាភាសាហេប្រឺដំបូងបង្អស់ដែលមិនមែនជាគម្ពីរ ដែលបញ្ជាក់អំពីឈ្មោះទីក្រុងនេះ។ ទីក្រុងនេះបានឆ្លងកាត់ការគ្រប់គ្រងដោយអាណាចក្រជាច្រើន ដូចជា អូតូម៉ង់ និងចក្រភពអង់គ្លេស ដែលអាចសង្កេតឃើញតាមរយៈរូបថតឆ្នាំ ១៩១៨ ដែលផ្ដល់ដោយវិគីភីឌា។

ក្រោយសង្គ្រាមឆ្នាំ ១៩៦៧ អ៊ីស្រាអែលបានកាន់កាប់តំបន់យេរូសាឡឹមខាងកើត ដែលបានក្លាយជាចំណោទនយោបាយដ៏សំខាន់រហូតមក។ អគារ Orient House ក្នុងយេរូសាឡឹមធ្លាប់ជាទីស្នាក់ការកណ្ដាលរបស់អង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីន (PLO) ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពពីវិគីភីឌា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមប្រភពរូបភាពពីវិគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចរបស់យេរូសាឡឹមមានភាពសម្បូរបែប។ ទីក្រុងនេះមានសួនបច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់ Har Hotzvim ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា។ មានមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មទំនើបដូចជា Mamilla Mall និង Malha Mall ដែលទាក់ទាញអ្នកទិញឥវ៉ាន់។ អគារខ្ពស់បំផុតនៅទីនេះគឺ Holyland Tower ហើយស្ពាន Chords Bridge ក៏ជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មដ៏លេចធ្លោមួយដែរ។ ប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនរួមមានរថភ្លើងធុនស្រាល (Light Rail) ដែលរត់កាត់ផ្លូវ Jaffa Road។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ សារមន្ទីរអ៊ីស្រាអែលជាកន្លែងតម្កល់គម្ពីរ Dead Sea Scrolls នៅក្នុង Shrine of the Book។ វិគីភីឌាក៏បង្ហាញពីបណ្ណាល័យជាតិអ៊ីស្រាអែលថ្មី សួនសត្វគម្ពីរ (Jerusalem Biblical Zoo) និងកន្លែងកីឡាដូចជា ពហុកីឡាដ្ឋាន Teddy និង Pais Arena ។ សាកលវិទ្យាល័យហេប្រឺ (Hebrew University) ដែលមានទីតាំងនៅ Mount Scopus ក៏ជាស្ថាប័នអប់រំសំខាន់មួយដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន ក្រុងយេរូសាឡឹមនៅតែជាចំណុចប្រសព្វនៃជម្លោះនយោបាយ និងសាសនា។ តាមវិគីភីឌា អ៊ីស្រាអែលមានស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលសំខាន់ៗនៅទីនេះ រួមមាន អគារសភា (Knesset) តុលាការកំពូល (Supreme Court) និងក្រសួងការបរទេស (Foreign Ministry) ដែលបញ្ជាក់ពីការអះអាងរបស់ខ្លួនថាយេរូសាឡឹមជារដ្ឋធានី។ ផ្ទុយមកវិញ អគារ Orient House ធ្លាប់ជាទីស្នាក់ការ PLO ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីក្ដីសង្ឃឹមរបស់ប៉ាឡេស្ទីនក្នុងការតាំងរដ្ឋធានីនៅយេរូសាឡឹមខាងកើត។ ជម្លោះនេះត្រូវបានតាមដានដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិដូចជា BBC និង Reuters ហើយការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិចំពោះការទាមទាររបស់ភាគីទាំងពីរនៅមានកម្រិត។

សម្រាប់អ្នកអានចង្វាក់ខ្មែរ យេរូសាឡឹមជាប្រធានបទដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ ដោយសារទីតាំងដ៏សំខាន់ខាងសាសនា ជាពិសេសសម្រាប់សហគមន៍មូស្លីមកម្ពុជា តាមរយៈ Al-Aqsa Mosque ដែលជាទីសក្ការៈមួយក្នុងចំណោមទីសក្ការៈដ៏ពិសិដ្ឋបំផុត។ ជម្លោះរវាងអ៊ីស្រាអែល និងប៉ាឡេស្ទីននៅតែជារឿងដែលទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាសកល ហើយក្រុងយេរូសាឡឹមនឹងបន្តជាកត្តាស្នូលក្នុងកិច្ចពិភាក្សាសន្តិភាពនាពេលអនាគត។