និយោជិតកម្ម

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia និយោជិតកម្មគឺជាទំនាក់ទំនងរវាងភាគីពីរ គឺនិយោជក និងនិយោជិត ដែលភាគីទីមួយត្រូវបង់ប្រាក់ឱ្យភាគីទីពីរសម្រាប់ការអនុវត្តការងារដែលបានកំណត់។ ទំនាក់ទំនងនេះជាធម្មតាផ្អែកលើកិច្ចសន្យា ដែលអាចជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ឬពាក្យសម្ដី។ និយោជកអាចជាក្រុមហ៊ុនឯកជន អង្គការមិនរកប្រាក់ចំណេញ សហករណ៍ ឬស្ថាប័នរដ្ឋ។

និយោជិតទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលជាមកុដភាព ដោយអាចគិតតាមម៉ោង តាមដុំ ឬជាប្រាក់ខែប្រចាំខែ ឬប្រចាំឆ្នាំ។ កត្តាដូចជាជំនាញ បទពិសោធន៍ និងកម្លាំងទីផ្សារ ជះឥទ្ធិពលដល់ចំនួនប្រាក់ឈ្នួល។ បន្ថែមពីប្រាក់ឈ្នួល និយោជិតអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ដូចជាការធានារ៉ាប់រងសុខភាព ការឧបត្ថម្ភលំនៅដ្ឋាន ប្រាក់សោធន និងការឈប់សម្រាកបង់ប្រាក់ជាដើម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទម្រង់នៃនិយោជិតកម្មប្រែប្រួលទៅតាមតំបន់ភូមិសាស្ត្រ និងលក្ខណៈប្រជាជន។ នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ដូចជាប្រទេសនៅអាស៊ីខាងត្បូង និងអនុតំបន់សាហារ៉ាអាហ្វ្រិក កម្លាំងពលកម្មមួយភាគធំធ្វើការក្នុងវិស័យកសិកម្ម និងការងារក្រៅប្រព័ន្ធ។ រីឯនៅប្រទេសអភិវឌ្ឍ វិស័យសេវាកម្មដូចជាពាណិជ្ជកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ និងបច្ចេកវិទ្យា មានចំណែកធំជាងគេ។

ទិន្នន័យរបស់ Wikipedia បង្ហាញថា អត្រាការងាររបស់រដ្ឋាភិបាលជាភាគរយនៃការងារសរុបមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប។ សម្រាប់យុវជន ការស្វែងរកការងារជាបញ្ហាប្រឈមទូទាំងពិភពលោក ដោយអត្រាអត់ការងារធ្វើក្នុងចំណោមយុវជនច្រើនតែខ្ពស់ជាងមនុស្សពេញវ័យពីរដង។ កត្តាប្រជាសាស្ត្រដូចជាអាយុ ភេទ និងកម្រិតអប់រំ ក៏មានឥទ្ធិពលលើឱកាសការងារផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ទម្រង់ការងារបានវិវត្តយ៉ាងខ្លាំង។ តាម Wikipedia ក្នុងសម័យបុរាណ ភាគច្រើននៃពលកម្មគឺជាទាសករ ឬអ្នកបម្រើដែលមិនមានសេរីភាពក្នុងការជ្រើសរើសការងារ។ ក្រោយមកក្នុងសម័យសក្តិភូមិ កសិករជាប់ដីធ្វើការឱ្យម្ចាស់ដីជាថ្នូរនឹងការការពារ និងការប្រើប្រាស់ដី។

ជាមួយនឹងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មនៅសតវត្សទី១៨ និង១៩ គំរូការងារបានផ្លាស់ប្តូរទៅជាការងារដោយប្រាក់ឈ្នួលនៅក្នុងរោងចក្រធំៗ។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះបានបង្កើតឱ្យមានវណ្ណៈកម្មករ និងបញ្ហាសង្គមដូចជាការកេងប្រវ័ញ្ចកម្លាំងពលកម្ម ដែលនាំទៅដល់ការបង្កើតច្បាប់ការពារកម្មករ និងសហជីព។ អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ (ILO) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩១៩ ដើម្បីកំណត់ស្តង់ដារការងារសកល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

និយោជិតកម្មដើរតួនាទីស្នូលក្នុងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងពិភពលោក។ អត្រាការងារ និងអត្រាអត់ការងារធ្វើ គឺជាសូចនាករម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ ដែលជះឥទ្ធិពលលើគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ និងសារពើពន្ធ។ តាម Wikipedia ការបែងចែកការងារតាមវិស័យមានភាពខុសគ្នា ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពខាងលើអំពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការផ្លាស់ប្តូរពីវិស័យផលិតកម្មទៅសេវាកម្ម។ កត្តាកំណត់ប្រាក់ឈ្នួលរួមមានផលិតភាព ការផ្គត់ផ្គង់និងតម្រូវការកម្លាំងពលកម្ម កម្រិតជំនាញ ក៏ដូចជាច្បាប់ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា។

តាមទស្សនៈវប្បធម៌ ការងារមានអត្ថន័យលើសពីការរកចំណូល។ វាផ្តល់អត្តសញ្ញាណ ឋានៈសង្គម និងឱកាសសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍខ្លួនឯង។ នៅក្នុងសង្គមខ្លះ ក្រមសីលធម៌ការងារខ្លាំង (ដូចជានៅជប៉ុន ឬអាល្លឺម៉ង់) ត្រូវបានគេឱ្យតម្លៃខ្ពស់ ចំណែកសង្គមផ្សេងទៀតកាន់តែផ្តោតលើតុល្យភាពរវាងការងារ និងជីវិតគ្រួសារ។ ទន្ទឹមនេះ ការកើនឡើងនៃសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងការងារពីចម្ងាយកំពុងធ្វើឱ្យព្រំដែនរវាងការងារនិងពេលទំនេរកាន់តែស្រពិចស្រពិល។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅសម័យឌីជីថល និយោជិតកម្មកំពុងជួបការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំ។ បច្ចេកវិទ្យា AI មនុស្សយន្ត និងស្វ័យប្រវត្តិកម្ម កំពុងជំនួសការងារដែលធ្វើដដែលៗ ប៉ុន្តែក៏បង្កើតមុខរបរថ្មីដែលត្រូវការជំនាញខ្ពស់។ ការងារក្នុងប្រព័ន្ធ "gig economy" (ការទទួលការងារខ្លីៗតាមអនឡាញ) កំពុងពេញនិយម ប៉ុន្តែច្រើនតែមិនផ្តល់សុវត្ថិភាពការងារ ឬអត្ថប្រយោជន៍ដូចការងារពេញម៉ោងឡើយ។ វិបត្តិកូវីដ-១៩ បានពន្លឿនការទទួលយកការងារពីចម្ងាយ ហើយបានបង្ហាញពីភាពចាំបាច់នៃការការពារសង្គមសម្រាប់កម្មករគ្រប់ប្រភេទ។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា បញ្ហានិយោជិតកម្មគឺសំខាន់ណាស់។ ប្រទេសនេះមានកម្លាំងពលកម្មវ័យក្មេងច្រើន ហើយវិស័យសំខាន់ៗដូចជាកាត់ដេរ សំណង់ និងទេសចរណ៍ ផ្តល់ការងារដល់ប្រជាជនរាប់សែននាក់។ ការចរចាប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា លក្ខខណ្ឌការងារ និងការធ្វើចំណាកស្រុករបស់កម្មករ ជារឿងដែលទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាប្រចាំពីសាធារណជន។ ការរៀបចំខ្លួនសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចអនាគត ដោយការវិនិយោគលើការអប់រំនិងជំនាញបច្ចេកទេស គឺជាគន្លឹះដើម្បីធានាការងារសមរម្យសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា។