ចូ បៃដិន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌាជាភាសាខ្មែរ, លោក ចូស៊ែប រ៉ូប៊ិណិត បៃដិន ជូញ៉ឺ (Joe Biden) គឺជាអ្នកនយោបាយអាមេរិកាំងម្នាក់ ដែលធ្លាប់បម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី៤៦ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ពីឆ្នាំ២០២១ ដល់ឆ្នាំ២០២៥។ លោកជាសមាជិកគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ហើយក៏ជាប្រធានាធិបតីដែលចំណាស់ជាងគេបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិក ដោយចូលកាន់តំណែងនៅអាយុ ៧៨ ឆ្នាំ។

វិគីភីឌាក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា មុនឋានៈប្រធានាធិបតី លោកបៃដិនបានបម្រើការជាអនុប្រធានាធិបតីទី៤៧ ក្រោមរដ្ឋបាលរបស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ពីឆ្នាំ២០០៩ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៧ ហើយលោកក៏ធ្លាប់ជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាពីរដ្ឋដេឡាវែក (Delaware) រយៈពេល ៣៦ ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៣ ដល់ឆ្នាំ២០០៩ ដែលធ្វើឱ្យលោកជាអ្នកដែលមានបទពិសោធន៍នយោបាយយូរជាងគេម្នាក់ក្នុងរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា, លោក ចូ បៃដិន កើតនៅថ្ងៃទី ២០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤២ នៅក្រុងស្ក្រេនថឹន (Scranton) រដ្ឋភេនស៊ីលវ៉ានី (Pennsylvania)។ ក្រុមគ្រួសាររបស់លោកជាជនជាតិអៀរឡង់កាតូលិក ហើយលោកជាកូនច្បងក្នុងចំណោមបងប្អូនបួននាក់។ នៅពេលលោកអាយុ ១០ ឆ្នាំ ក្រុមគ្រួសារបានផ្លាស់ទីលំនៅទៅរដ្ឋដេឡាវែក (Delaware) ដែលលោកបានរស់នៅនិងចាប់ផ្តើមអាជីពនយោបាយរបស់ខ្លួន។

យោងតាមប្រភពដដែល, លោកបានទទួលសញ្ញាប័ត្របរិញ្ញាពីសាកលវិទ្យាល័យដេឡាវែរ (University of Delaware) នៅឆ្នាំ១៩៦៥ និងសញ្ញាប័ត្រច្បាប់ពីសាកលវិទ្យាល័យស៊ីរ៉ាក់យូស (Syracuse University) នៅឆ្នាំ១៩៦៨។ បន្ទាប់ពីទទួលបានសិទ្ធិជាមេធាវី, លោកបានធ្វើការជាមេធាវីមុននឹងឈានជើងចូលក្នុងឆាកនយោបាយ។

ទាក់ទងនឹងជីវិតគ្រួសារ, វិគីភីឌាបានពណ៌នាថា លោកបៃដិនបានរៀបការជាមួយលោកស្រី Neilia Hunter នៅឆ្នាំ១៩៦៦ និងមានបុត្រពីរនាក់ (Beau, Hunter) និងបុត្រីម្នាក់ (Naomi)។ នៅឆ្នាំ១៩៧២ លោកស្រី Neilia និងកូនស្រី Naomi បានបាត់បង់ជីវិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដែលជាឧបទ្ទវហេតុដ៏សោកសៅក្នុងជីវិតរបស់លោក។ ក្រោយមក, នៅឆ្នាំ១៩៧៧ លោកបានរៀបការជាមួយលោកស្រី ជីល ជេកហ្គប (Jill Jacobs) ហើយមានបុត្រីម្នាក់ទៀតគឺ Ashley Biden។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា, អាជីពនយោបាយរបស់លោក ចូ បៃដិន បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៧២ នៅពេលលោកឈ្នះឆ្នោតជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាសហរដ្ឋអាមេរិកនៅអាយុត្រឹម ២៩ ឆ្នាំ ដែលធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាក្មេងជាងគេម្នាក់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ លោកបានបម្រើការក្នុងព្រឹទ្ធសភារយៈពេល ៦ អាណត្តិ (៣៦ ឆ្នាំ) ហើយធ្លាប់ធ្វើជាប្រធានគណៈកម្មាធិការតុលាការ និងគណៈកម្មាធិការទំនាក់ទំនងបរទេសនៃព្រឹទ្ធសភា។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ, លោកបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការតាក់តែងនិងអនុម័តច្បាប់សំខាន់ៗដូចជា ច្បាប់គ្រប់គ្រងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្នាំ១៩៩៤ (1994 Crime Bill) និងច្បាប់ស្តីពីអំពើហិង្សាប្រឆាំងនឹងស្ត្រី (Violence Against Women Act) ដែលជាស្នាដៃដែលលោកមានមោទនភាព។ លោកក៏ជាសំឡេងដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងកិច្ចការបរទេស ដោយបានចូលរួមក្នុងដំណើរការពង្រីកអង្គការណាតូ និងទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៊ី។

តាមវិគីភីឌាបន្ត, នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៨, លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានជ្រើសរើសលោកបៃដិនជាអនុប្រធានាធិបតីរួមសន្លឹកឆ្នោត ហើយពួកគេបានឈ្នះឆ្នោត។ លោកបានស្បថចូលកាន់តំណែងជាអនុប្រធានាធិបតីនៅថ្ងៃទី ២០ មករា ២០០៩។ វិគីភីឌាបង្ហាញថា ក្នុងរយៈពេល ៨ ឆ្នាំនោះ លោកជាទីប្រឹក្សាជិតស្និទ្ធរបស់លោកអូបាម៉ា ហើយបានដើរតួនាទីក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ២០០៨-២០០៩ និងការរៀបចំផែនការដកទ័ពចេញពីអ៊ីរ៉ាក់។ លោកក៏មានវត្តមាននៅក្នុងបន្ទប់ប្រតិបត្តិការរបស់សេតវិមាន ក្នុងអំឡុងបេសកកម្មដ៏ល្បីល្បាញដែលបានកម្ចាត់លោក អូសាម៉ា ប៊ីន ឡាដិន (Osama bin Laden) នៅឆ្នាំ២០១១។ លោក និងលោកអូបាម៉ា ត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសឡើងវិញនៅឆ្នាំ២០១២។

យោងតាមវិគីភីឌា, ក្រោយការចាកចេញពីតំណែងអនុប្រធានាធិបតី, លោកបៃដិនបានប្រកាសបេក្ខភាពជាប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំ២០១៩ ហើយបានឈ្នះឆ្នោតនៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ប្រឆាំងនឹងអតីតប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ។ លោកបានចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី ២០ មករា ២០២១ ដោយសន្យាថានឹងស្តារ «ព្រលឹងអាមេរិក» ឡើងវិញ។ តាមវិគីភីឌា, រដ្ឋបាលរបស់លោកប្រឈមនឹងបញ្ហាធំៗដូចជា ការឆ្លើយតបនឹងជំងឺកូវីដ-១៩, ការចំណាយវិភាគទានសង្គ្រោះសេដ្ឋកិច្ច, ការដកទ័ពចេញពីអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដែលមានភាពច្របូកច្របល់, និងការអនុម័តច្បាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ។ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤, បន្ទាប់ពីមានការព្រួយបារម្ភអំពីអាយុនិងសុខភាព, លោកបានសម្រេចចិត្តមិនបន្តឈរឈ្មោះសម្រាប់ការបោះឆ្នោតឡើងវិញ ហើយបញ្ចប់អាណត្តិរបស់ខ្លួននៅខែមករា ឆ្នាំ២០២៥។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា, ក្នុងអំឡុងពេលកាន់តំណែង រដ្ឋបាលបៃដិនបានអនុម័តច្បាប់សេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗមួយចំនួន រួមមានផែនការសង្គ្រោះអាមេរិក (American Rescue Plan) តម្លៃ ១.៩ ពាន់ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២១, ច្បាប់វិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការងារ (Infrastructure Investment and Jobs Act) តម្លៃ ១.២ ពាន់ពាន់លានដុល្លារ, និងច្បាប់ CHIPS និងវិទ្យាសាស្ត្រដើម្បីជំរុញឧស្សាហកម្មបន្ទះឈីបក្នុងស្រុក។ គោលនយោបាយទាំងនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាបានជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងកាត់បន្ថយអត្រាអ្នកគ្មានការងារធ្វើ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវបានរិះគន់ថាជាមូលហេតុនៃអតិផរណាខ្ពស់ផងដែរ។ ទិន្នន័យពីវិគីភីឌាបង្ហាញថា អត្រាប្រជាជនអាមេរិកដែលគ្មានការធានារ៉ាប់រងសុខភាពបានធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៧ ក្នុងសម័យកាលរបស់លោក។

តាមវិគីភីឌា, ចំពោះវិស័យវប្បធម៌, លោក ចូ បៃដិន ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជានិមិត្តរូបនៃភាពធន់ និងភាពអត់ធ្មត់ បន្ទាប់ពីបានឆ្លងកាត់សោកនាដកម្មគ្រួសារជាច្រើន។ រដ្ឋបាលរបស់លោកក៏បានសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្រមួយចំនួនដូចជា ការតែងតាំងចៅក្រម Ketanji Brown Jackson ជាស្ត្រីស្បែកខ្មៅដំបូងគេនៅក្នុងតុលាការកំពូលសហរដ្ឋអាមេរិក។ លើសពីនេះ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់លើការស្តារឯកភាពគ្នារវាងគណបក្សទាំងពីរ និងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិសហគមន៍ LGBTQ+ ព្រមទាំងកំណែទម្រង់អាកាសធាតុ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ទោះបីជាលោក ចូ បៃដិន បានចាកចេញពីតំណែងរួចហើយក៏ដោយ, កេរ្តិ៍ដំណែលនិងគតិយោបាយរបស់លោកនៅតែជាប្រធានបទនៃការពិភាក្សានៅក្នុងឆាកនយោបាយសហរដ្ឋអាមេរិកនិងពិភពលោក។ តាមរូបភាពពីវិគីភីឌា, លោកត្រូវបានគេឃើញចូលរួមក្នុងពិធីបុណ្យសពអតីតអនុប្រធានាធិបតី Dick Cheney កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលបង្ហាញថាលោកនៅតែជាបុគ្គលសាធារណៈដែលមានឥទ្ធិពល។ ការដកខ្លួនរបស់លោកពីការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឆ្នាំ២០២៤ ក៏ជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយ ដែលបានធ្វើឱ្យសាធារណជនជជែកគ្នាអំពីអាយុនិងសមត្ថភាពនៃមេដឹកនាំ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse, លោកបៃដិនគឺមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងគោលនយោបាយការបរទេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះកម្ពុជានិងតំបន់អាស៊ាន។ ក្នុងអំឡុងពេលកាន់តំណែង, រដ្ឋបាលរបស់លោកបានបន្តផ្តល់ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ដល់កម្ពុជា ខណៈក៏រក្សានូវការព្រួយបារម្ភអំពីសិទ្ធិមនុស្ស និងអំណាចប្រជាធិបតេយ្យ។ ការផ្លាស់ប្ដូររដ្ឋបាលនៅឆ្នាំ២០២៥ បានធ្វើឱ្យមានសំនួរថាតើគតិយោបាយទាំងនេះនឹងបន្តឬផ្លាស់ប្តូរ ដែលជាកង្វល់សម្រាប់ប្រទេសក្នុងតំបន់។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងអំពីចូ បៃដិន និងយុគសម័យរបស់លោកអាចជួយឱ្យអ្នកអានតាមដានការវិវត្តនយោបាយអន្តរជាតិបានកាន់តែប្រសើរ។